Arxiv
21 Fevral 2021, 21:08 | ƏDƏBİYYAT
Dilimizə uzanan dillər - YOX, yoxsa XEYR?

İlk baxışdan hər birimiz təhsilli, hətta mədəni görünmək üçün "Xeyr" kəlməsindən istifadə edirik. Qeyd edim ki, "Yox" sözü başıbəlalı milli sözlərimizdəndir. O sözlərimizdən ki, müstəqilliyimiz olmadığı zamanlarda rəsmi məclislərə yol tapa bilmirdi. Bu kimi sözlərimiz məişət üslubuna yönəldilmişdi. İnsanlarımızın beyninə "Bu sözü evdə işlədərsən!" kimi toxumlar səpildi və bu toxumlar elə cücərdi ki, müstəqil olduğumuz dövrlərdə də dilimiz azad ola bilmədi.

Orta məktəblərdə -Yox nədir? ay bala, məktəbdəsən, xeyr deyəcəksən. Yoxu küçədə işlədərsən! -deyib özümüz də bilmədən dilimizin sözlərini alçaltdıq. Ancaq düşünmədik ki, ikisi də inkar ədatıdır, fərq isə ondadır ki, "yox" bizim, "xeyr" ərəbindir.


Bəzən qabiliyyət imtahanlarında qabiliyyətli görünmək üçün öz kəlmələrimizdən qaçılır.


Məsələn:


- Siz bu işi yalnız pula görəmi seçmisiniz?


-Yox


-Gedə bilərsiniz, kəsildiniz.


-Nə üçün?


-"Xeyr" deməli idiniz.


Təsəvvür edin, ərəbcə cavab vermədiyin üçün kəsilirsən. Ən dəhşətlisi də odur ki, öz dilində danışdığın üçün mədəni deyilsən.


Yüzlərlə nümunə göstərmək olar. Yazıb mətni uzatmaq fikrim yoxdur. Sadəcə demək istəyirəm, Ana Dili günü verilişlər təşkil edilməli, geniş müzakirələr təşkil olunmalı idi. Bu özləşmə prosesinə təkan verə bilər.


Özləşmə də ən əsas cizgi filimlərdən başlamalıdır. Bu filmlərin də mətnini ana dilin sevən və dərindən bilən insanlar yazmalıdırlar. Uşaqlarımızın beyni ağ kağızdır, kim irəli düşüb ora birinci nə yazdısa, uşaq özünü o ölkənin vətəndaşı kimi hiss edəcək. Özləşmə meyillərində adlara da diqqət yetirməliyik. Bizə doğma olan balarımıza doğma dilimizdə adlar seçməliyik.


Sinfimdə 20 şagirddən 15-nin adı yad sözlərdir. Öz adım Zaur da daxil. Anlayırıq, özləşmə birdən- birə baş verməyəcək, amma heç olmasa, başlamalıyıq.


Məncə, Ana dilini sevmək, ən ali məclislərdə o dildə danışmaqdır.


Ana dilimizə çox "analıq" edən oldu, amma günümzə qədər gəlib çata bildi, bizim borcumuz isə onu saflaşdırıb gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.


Çünki xalqlar hər zaman kimliyini öz dili ilə isbat edib.


Günümüz mübarək!

 

Zaur Vəliyev,
Cəbrayıl rayonu 8 saylı məktəbin müəllimi
 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Polis İmişlidə quş əti satışını qadağan edib? - DİN-dən açıqlama 7 mart 2021, 22:02 Abşeronda maşın piyadanı vurub öldürdü 7 mart 2021, 21:49 Madrid komandaları sülh bağladı 7 mart 2021, 21:35 Messi oğlu ilə səs verdi 7 mart 2021, 21:25 Millimiz “Böyük dəbilqə”ni iki medalla başa vurdu 7 mart 2021, 21:13 Məhəmməd Salah "Liverpul"u tərk edir? 7 mart 2021, 21:05 Slovakiya koronavirusa yoluxanları Almaniya və Polşaya göndərir 7 mart 2021, 20:54 “Liverpul” öz meydanında autsayderə uduzdu 7 mart 2021, 20:40 Qənirə Paşayeva şəhid anası ilə görüşdü - FOTO 7 mart 2021, 20:33 Avstriyada “AstraZeneca” peyvəndindən istifadə dayandırıldı 7 mart 2021, 20:22 FHN əhaliyə müraciət etdi - VİDEO 7 mart 2021, 20:13 Bu rayonlara qar yağır - FAKTİKİ HAVA 7 mart 2021, 20:01 Dönərxanada dəm qazından zəhərlənmə - Ölən var 7 mart 2021, 18:04 Gürcüstanda qalmaqallı səsyazısı yayıldı - Baş nazirin  istefası tələb olunur 7 mart 2021, 17:51 İvanişvilinin iqamətgahı qarşısında polislə etirazçılar arasında qarşıdurma 7 mart 2021, 17:43 Atletimiz Qış Avropa çempionatında gümüş medal qazandı 7 mart 2021, 17:30 Yeni direktor Yaqub Mahmudovun otağını konfrans zalına çevirdi 7 mart 2021, 17:15 ABŞ-da COVİD-19-dan ölənlərin sayı açıqlandı 7 mart 2021, 17:00 Türkiyə ərazisinə qaçaq yolla keçən PKK mənsubu saxlanıldı 7 mart 2021, 16:49 Cüdoçumuz "Böyük dəbilqə"də bürünc medal qazandı 7 mart 2021, 16:38 Buraxılış imtahandan 2 şagird xaric edildi 7 mart 2021, 16:28 “Zirə”yə argentinalı futbolçu gəldi 7 mart 2021, 16:15 Ağdamın Suma kəndindən ən son görüntülər - Video 7 mart 2021, 16:00 Dövlət qulluğu imtahanı başa çatdı: 8 nəfər seçildi 7 mart 2021, 15:49 "Taliban" hücuma keçdi: 15 polis əməkdaşı həlak oldu 7 mart 2021, 15:43 Estoniya müdafiə naziri: "Yeniyetmələrin 63 faizi Rusiya ilə müharibəyə hazırdır”   7 mart 2021, 15:36 "Osasuna" ilə oyunda "Barsa"dan rekord göstərici 7 mart 2021, 15:28 Bakıda külək ağacı avtomobilin üzərinə aşırdı 7 mart 2021, 15:19 Lənkəranlı keçmiş müəllim “mal” alverinə başladı, taksi sürücüsünü də bu işə qoşdu 7 mart 2021, 15:08 Qazaxın işğaldakı kəndləri ermənilərdən boşaldılır? - Sərhəddən xəbər var 7 mart 2021, 14:58 FHN yolda köməksiz qalmış iki nəfəri xilas etdi  7 mart 2021, 14:51 Küveytli media rəhbəri Azərbaycan Prezidentinin mətbuat konfransından yazdı 7 mart 2021, 14:48 Yoluxma 400-ü keçdi - 3 nəfər öldü 7 mart 2021, 14:42 Külək Binədə qaz xətlərini yararsız vəziyyətə saldı   7 mart 2021, 14:30 Yol Polisindən sürücülərə XƏBƏRDARLIQ: "DİQQƏTLİ OLUN!" 7 mart 2021, 14:22