Arxiv
21 Fevral 2021, 21:08 | ƏDƏBİYYAT
Dilimizə uzanan dillər - YOX, yoxsa XEYR?

İlk baxışdan hər birimiz təhsilli, hətta mədəni görünmək üçün "Xeyr" kəlməsindən istifadə edirik. Qeyd edim ki, "Yox" sözü başıbəlalı milli sözlərimizdəndir. O sözlərimizdən ki, müstəqilliyimiz olmadığı zamanlarda rəsmi məclislərə yol tapa bilmirdi. Bu kimi sözlərimiz məişət üslubuna yönəldilmişdi. İnsanlarımızın beyninə "Bu sözü evdə işlədərsən!" kimi toxumlar səpildi və bu toxumlar elə cücərdi ki, müstəqil olduğumuz dövrlərdə də dilimiz azad ola bilmədi.

Orta məktəblərdə -Yox nədir? ay bala, məktəbdəsən, xeyr deyəcəksən. Yoxu küçədə işlədərsən! -deyib özümüz də bilmədən dilimizin sözlərini alçaltdıq. Ancaq düşünmədik ki, ikisi də inkar ədatıdır, fərq isə ondadır ki, "yox" bizim, "xeyr" ərəbindir.


Bəzən qabiliyyət imtahanlarında qabiliyyətli görünmək üçün öz kəlmələrimizdən qaçılır.


Məsələn:


- Siz bu işi yalnız pula görəmi seçmisiniz?


-Yox


-Gedə bilərsiniz, kəsildiniz.


-Nə üçün?


-"Xeyr" deməli idiniz.


Təsəvvür edin, ərəbcə cavab vermədiyin üçün kəsilirsən. Ən dəhşətlisi də odur ki, öz dilində danışdığın üçün mədəni deyilsən.


Yüzlərlə nümunə göstərmək olar. Yazıb mətni uzatmaq fikrim yoxdur. Sadəcə demək istəyirəm, Ana Dili günü verilişlər təşkil edilməli, geniş müzakirələr təşkil olunmalı idi. Bu özləşmə prosesinə təkan verə bilər.


Özləşmə də ən əsas cizgi filimlərdən başlamalıdır. Bu filmlərin də mətnini ana dilin sevən və dərindən bilən insanlar yazmalıdırlar. Uşaqlarımızın beyni ağ kağızdır, kim irəli düşüb ora birinci nə yazdısa, uşaq özünü o ölkənin vətəndaşı kimi hiss edəcək. Özləşmə meyillərində adlara da diqqət yetirməliyik. Bizə doğma olan balarımıza doğma dilimizdə adlar seçməliyik.


Sinfimdə 20 şagirddən 15-nin adı yad sözlərdir. Öz adım Zaur da daxil. Anlayırıq, özləşmə birdən- birə baş verməyəcək, amma heç olmasa, başlamalıyıq.


Məncə, Ana dilini sevmək, ən ali məclislərdə o dildə danışmaqdır.


Ana dilimizə çox "analıq" edən oldu, amma günümzə qədər gəlib çata bildi, bizim borcumuz isə onu saflaşdırıb gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.


Çünki xalqlar hər zaman kimliyini öz dili ilə isbat edib.


Günümüz mübarək!

 

Zaur Vəliyev,
Cəbrayıl rayonu 8 saylı məktəbin müəllimi
 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Paşinyan gülünc vəziyyətə düşdü 13 İyun 2021, 01:00 ABŞ nüvə silahı saxlanılan aviabazalarının sayını artıracaq 13 İyun 2021, 00:49 Gəncə sakini yumruq zərbəsindən öldü 13 İyun 2021, 00:38 Paşinyan Ermənistana qaytarılan hərbçilərin adını açıqladı 13 İyun 2021, 00:25 ABŞ-da atışma - ölən və yaralananlar var 13 İyun 2021, 00:08 Mehriban Əliyeva Uels-İsveçrə matçından paylaşım etdi 12 İyun 2021, 23:57 “Kristian futbolu möhtəşəm oynayır” - UEFA prezidenti 12 İyun 2021, 23:51 Danimarka Finlandiyaya məğlub oldu - AVRO-2020 12 İyun 2021, 23:38 Peyvəndin ikinci dozasından sonra Putinin temperaturu yüksəldi 12 İyun 2021, 23:32 “Azərbaycan və Ermənistan arasındakı razılaşmaya görə Qaribaşvilini təbrik edirəm” - Prezident 12 İyun 2021, 23:22 Azərbaycanlı kino aktyoru vəfat etdi 12 İyun 2021, 23:10 “Ərdoğanın Şuşaya ziyarəti üçün hazırlıqlarımız davam edir” - Türkiyə səfiri 12 İyun 2021, 23:03 PKK Afrini atəşə tutdu - çox sayda ölən və yaralanan var 12 İyun 2021, 22:51 Bakıda piyadanı maşın vurdu 12 İyun 2021, 22:34 Danimarka – Finlandiya matçı ilə bağlı qərar verildi 12 İyun 2021, 22:20 ABŞ azad edilən ermənilərə görə Gürcüstana minnətdarlıq etdi 12 İyun 2021, 22:15 “Sərbəst buraxılan ermənilər artıq ailələrinin yanındadır” 12 İyun 2021, 22:04 Azərbaycanda ilk dəfə beşəm dünyaya gəldi - EKSKLÜZİV- FOTOLAR 12 İyun 2021, 22:01 Mina xəritələri informasiya müharibəsində Azərbaycanın xeyriişləyəcək - ŞƏRH 12 İyun 2021, 21:56 “Azərbaycan və Ermənistanın jestlərini alqışlayıram” - Şarl Mişel 12 İyun 2021, 21:46 UEFA-dan Kristian Eriksenlə bağlı açıqlama 12 İyun 2021, 21:35 Vilayət Eyvazovdan yeni təyinat 12 İyun 2021, 21:24 Türkiyədə koronavirusla bağlı son vəziyyət 12 İyun 2021, 21:09 Danimarkalı futbolçunun ürəyi dayandı - oyun təxirə salındı 12 İyun 2021, 20:56 BMT Baş katibi Consonla müzakirələr apardı 12 İyun 2021, 20:48 "15 erməni mənim və Filip Rikerin iştirakı ilə buraxılıb" - Gürcüstanın baş naziri 12 İyun 2021, 20:33 Şəhriyar Məmmədyarov liderliyini qorudu 12 İyun 2021, 20:20 “İstədiyimiz qədər azarkeş yox idi” - Uels millisinin baş məşqçisi  12 İyun 2021, 20:09 İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin səlahiyyətləri artırıldı 12 İyun 2021, 19:54 Prezident və Birinci xanım Uels-İsveçrə oyununa baxdılar - FOTO 12 İyun 2021, 19:48 Ermənistana qaytarılan ermənilərin FOTOSU yayıldı 12 İyun 2021, 19:40 Subsidiyalardan təyinatı üzrə istifadə etməyən fermerlər cərimələnəcək 12 İyun 2021, 19:32 Türkiyə millisi Bakıya gəldi 12 İyun 2021, 19:22 İlham Əliyev müqaviləni təsdiqlədi 12 İyun 2021, 19:12 Uels - İsveçrə matçı heç-heçə başa çatdı 12 İyun 2021, 19:02
SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?