Arxiv
1 İyun 2021, 17:32 | MƏDƏNİYYƏT
Ölüm niyə adiləşib? - Sosioloq və psixoloq RƏYİ

İnsanların ölümə qarşı münasibəti zamanla dəyişir. Əvvəl hər kəsə qorxulu gələn ölüm indi adiləşib. Hazırda bütün dünyada ölümə müsbət yanaşma hərəkatı (death-positive movement) vüsət alır. İnsanlarda ölümə müsbət münasibətin yaranması, ölümün adiləşməsinin səbəbi nədir?

Modern.az-ın əməkdaşı bu sualla sosioloq və psixoloqa müraciət edib.


Psixoloq Aytən Ələkbərli:


“Əvvəllər uzaq və yaxın olmasından asılı olmayaraq kiminsə ölüm xəbərini eşitdiyimiz zaman çox pis olardıq. Bəlkə də günlərlə bu xəbərin təsirindən çıxa bilməzdik. Hətta depressiyaya düşüb, illərlə özlərinə gələ bilməyən insanlar olurdu. Lakin son zamanlar istər pandemiya, istərsə də digər xəstəliklər səbəbindən  bilgilər artmağa başladı. Ölüm artıq adiləşib. Əvvəllər kimsə həyatını itirən zaman bir-birimizə verdiyimiz sualları artıq internet vasitəsi ilə öyrənirik.


Bu məlumatlar bizdə nə yaradır?


İlk olaraq ölümlə bağlı çox informasiyalar əldə etdiyimiz üçün informativ stressə düşürük. Bu şəraitdə sağlam insanlar da özlərini xəstə kimi hiss edirlər. Sanki xəstələnmək üçün bəhanə axtarırlar. Xəstəlikləri axtardığımız zaman “ipoxondriya”, yəni ölüm qorxusu yaşayırıq. Əvvəllər psixoloq dəstəyinə ehtiyac duyan insanlar özlərinin psixoloq olduqlarını düşünürdülər. İndi isə hər kəs özünü həkim hesab edir. Hər gün yeni müalicə üsullarına əl atırlar. Xəstəlik haqqında hər bir məlumatı internetdən əldə edirlər, dərmanlar haqqında məlumatları oxuyurlar. Ölümün adiləşməsinin əsas səbəbi ölüm haqqında məlumatların geniş şəkildə yayılmasıdır”.


Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu da məsələ ilə bağlı fikirlərini bildirib:


“İnsanların psixologiyası belədir ki, hansısa çətinliklə üzləşdikləri zaman daxilən onunla barışma mexanizmi yaranır. Bu yalnız Azərbaycanda deyil, bütün dünyada belədir. Qorxunc bir hadisə ilk dəfə baş verən zaman çox vahiməyə düşür, lakin həmin hadisə dəfələrlə baş versə, insan  alışır. Bizdə də pandemiya səbəbindən bu düşüncə yarandı.


Nə etməliyik ki, bu hadisələr xalqımızın inkişafına, tərəqqisinə, müxtəlif sahələrdəki fəaliyyətimizə mənfi təsir göstərməsin? Bunun üçün insanlarla psixoloji sahə üzrə söhbətlər aparılmalıdır. Elmi əsaslarla işlər görmək lazımdır”.


Sosioloq insanın davranışına təsir edən 4 mühüm xüsusiyyət olduğunu vurğulayıb:


“Xarakter, ətraf mühit, aldığı informasiyalar və üstünlük verdiyi dəyərlər.


Pandemiya insanların bir-birinə verdiyi dəyərlərə təsir edib  xarakterlərini dəyişməməlidir. Ətrafımızdakı insanların hər biri dəyərlidir.


Pandemiya şəraitində əhaliyə pozitiv informasiyalar vermək çox vacibdir. Bu bir bəladır başımıza gəlib, çox insanlar virus səbəbindən əzizlərini itirib və belə davam edə bilər. Bu səbəbdən cəmiyyətdə elə informasiyalar yayılmalıdır ki, insanlarda qorxu yaranmasın. Hazırda insanların virusa qarşı olan münasibəti bir il əvvəlki kimi deyil. Biz artıq bilirik özümüzü necə qorumalıyıq, hansı dərmanlardan istifadə etməliyik. Demək olar ki, insanlar virusla yaşamağı öyrənib.


Mühit məsələsində isə çalışmalıyıq ki, ictimai qınağı gücləndirək. Qanunvericilikdə də bəzi məsələlər dəyişdirilməlidir. İnsanların sağlamlıq mədəniyyəti ilə bağlı işlərin görülməsi vacibdir”.

 

Mehri Qurban

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Şamaxıda zəlzələ oldu 21 İyun 2021, 00:59 Simonyanın uşaqları türkləri öldürməyə çağırdı - VİDEO 21 İyun 2021, 00:52 Bakıda piyadanı maşın vurub öldürdü 21 İyun 2021, 00:41 Köçəryanın bloku İrəvanda liderlik edir 21 İyun 2021, 00:27 Ermənistanda seçki pozuntuları barədə prokurorluqdan açıqlama 21 İyun 2021, 00:20 Zuber Bakıda Altıntopun rekordunu yenilədi 21 İyun 2021, 00:06 17 yaşlı qız məzun gecəsində bıçaqlandı 20 İyun 2021, 23:53 Batmaqda olan 11 nəfər xilas edildi 20 İyun 2021, 23:42 Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI 20 İyun 2021, 23:27 Türkiyədə daha 63 nəfər virusdan öldü 20 İyun 2021, 23:13 Formula 1 üzrə Fransa Qran Prisinin qalibi müəyyənləşdi 20 İyun 2021, 22:59 Paşinyanın partiyası liderlik edir - YENİLƏNİB 20 İyun 2021, 22:46 ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar hazırlayır 20 İyun 2021, 22:39 Şenol Günəşi istefaya çağırdılar 20 İyun 2021, 22:26 Teymur Rəcəbov səkkizinci oldu 20 İyun 2021, 22:10 Türkiyə millisi yenə uduzdu 20 İyun 2021, 21:55 Azərbaycan millisi Avropa çempionu oldu 20 İyun 2021, 21:48 Gəncədə piyadanı maşın vurdu 20 İyun 2021, 21:37 Bakıda yol qəzası - xəsarət alanlar var 20 İyun 2021, 21:21 Cüdoçularımız Avropa kubokunda 3 medal qazandı 20 İyun 2021, 21:04 "Ermənistan qonşularına ərazi iddialarını dayandırmalıdır" - Çavuşoğlu 20 İyun 2021, 20:50 Van Damm Azərbaycan milli rəqsini oynamağı öyrənir – VİDEO 20 İyun 2021, 20:34 Ermənistanda səsvermə başa çatıb 20 İyun 2021, 20:20 İsraildə Ermənistan əleyhinə aksiya keçirildi - FOTO 20 İyun 2021, 20:13 Bakıda Türkiyə-İsveçrə matçı başladı 20 İyun 2021, 20:01 Dövlət qulluğu və doktoranturaya bugünkü qəbul imtahanları başa çatdı 20 İyun 2021, 18:08 Kənd müəllimindən unikal addım - Təhsilsiz valideynlərə dərs keçəcək 20 İyun 2021, 17:58 FİFA prezidenti Bakıya gəlir 20 İyun 2021, 17:44 Tovuzda qəza: iki minik avtomobili toqquşdu 20 İyun 2021, 17:30 İranda təyyarə qəzası: ölənlər var 20 İyun 2021, 17:19 Bakıda mağaza yandı 20 İyun 2021, 17:08 XİN rəhbərindən sərhəd məsələsinin üçün YENİ TƏKLİF 20 İyun 2021, 16:59 Bakıdakı toz dumanı normadan beş dəfə çox artdı 20 İyun 2021, 16:51 Ceyhun Bayramov Şuşa Bəyannaməsindən danışdı: "Uzun illər danışılacaq" 20 İyun 2021, 16:43 Vaksinasiyadan keçənlərin bu günkü statistikası 20 İyun 2021, 16:30
SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?