Arxiv
1 İyun 2021, 17:32 | MƏDƏNİYYƏT
Ölüm niyə adiləşib? - Sosioloq və psixoloq RƏYİ

İnsanların ölümə qarşı münasibəti zamanla dəyişir. Əvvəl hər kəsə qorxulu gələn ölüm indi adiləşib. Hazırda bütün dünyada ölümə müsbət yanaşma hərəkatı (death-positive movement) vüsət alır. İnsanlarda ölümə müsbət münasibətin yaranması, ölümün adiləşməsinin səbəbi nədir?

Modern.az-ın əməkdaşı bu sualla sosioloq və psixoloqa müraciət edib.


Psixoloq Aytən Ələkbərli:


“Əvvəllər uzaq və yaxın olmasından asılı olmayaraq kiminsə ölüm xəbərini eşitdiyimiz zaman çox pis olardıq. Bəlkə də günlərlə bu xəbərin təsirindən çıxa bilməzdik. Hətta depressiyaya düşüb, illərlə özlərinə gələ bilməyən insanlar olurdu. Lakin son zamanlar istər pandemiya, istərsə də digər xəstəliklər səbəbindən  bilgilər artmağa başladı. Ölüm artıq adiləşib. Əvvəllər kimsə həyatını itirən zaman bir-birimizə verdiyimiz sualları artıq internet vasitəsi ilə öyrənirik.


Bu məlumatlar bizdə nə yaradır?


İlk olaraq ölümlə bağlı çox informasiyalar əldə etdiyimiz üçün informativ stressə düşürük. Bu şəraitdə sağlam insanlar da özlərini xəstə kimi hiss edirlər. Sanki xəstələnmək üçün bəhanə axtarırlar. Xəstəlikləri axtardığımız zaman “ipoxondriya”, yəni ölüm qorxusu yaşayırıq. Əvvəllər psixoloq dəstəyinə ehtiyac duyan insanlar özlərinin psixoloq olduqlarını düşünürdülər. İndi isə hər kəs özünü həkim hesab edir. Hər gün yeni müalicə üsullarına əl atırlar. Xəstəlik haqqında hər bir məlumatı internetdən əldə edirlər, dərmanlar haqqında məlumatları oxuyurlar. Ölümün adiləşməsinin əsas səbəbi ölüm haqqında məlumatların geniş şəkildə yayılmasıdır”.


Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu da məsələ ilə bağlı fikirlərini bildirib:


“İnsanların psixologiyası belədir ki, hansısa çətinliklə üzləşdikləri zaman daxilən onunla barışma mexanizmi yaranır. Bu yalnız Azərbaycanda deyil, bütün dünyada belədir. Qorxunc bir hadisə ilk dəfə baş verən zaman çox vahiməyə düşür, lakin həmin hadisə dəfələrlə baş versə, insan  alışır. Bizdə də pandemiya səbəbindən bu düşüncə yarandı.


Nə etməliyik ki, bu hadisələr xalqımızın inkişafına, tərəqqisinə, müxtəlif sahələrdəki fəaliyyətimizə mənfi təsir göstərməsin? Bunun üçün insanlarla psixoloji sahə üzrə söhbətlər aparılmalıdır. Elmi əsaslarla işlər görmək lazımdır”.


Sosioloq insanın davranışına təsir edən 4 mühüm xüsusiyyət olduğunu vurğulayıb:


“Xarakter, ətraf mühit, aldığı informasiyalar və üstünlük verdiyi dəyərlər.


Pandemiya insanların bir-birinə verdiyi dəyərlərə təsir edib  xarakterlərini dəyişməməlidir. Ətrafımızdakı insanların hər biri dəyərlidir.


Pandemiya şəraitində əhaliyə pozitiv informasiyalar vermək çox vacibdir. Bu bir bəladır başımıza gəlib, çox insanlar virus səbəbindən əzizlərini itirib və belə davam edə bilər. Bu səbəbdən cəmiyyətdə elə informasiyalar yayılmalıdır ki, insanlarda qorxu yaranmasın. Hazırda insanların virusa qarşı olan münasibəti bir il əvvəlki kimi deyil. Biz artıq bilirik özümüzü necə qorumalıyıq, hansı dərmanlardan istifadə etməliyik. Demək olar ki, insanlar virusla yaşamağı öyrənib.


Mühit məsələsində isə çalışmalıyıq ki, ictimai qınağı gücləndirək. Qanunvericilikdə də bəzi məsələlər dəyişdirilməlidir. İnsanların sağlamlıq mədəniyyəti ilə bağlı işlərin görülməsi vacibdir”.

 

Mehri Qurban

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
"Taliban" Moskvada iqtisadi və siyasi dəstək istəyəcək 20 Oktyabr 2021, 00:55 Sabirabadda ev yandı 20 Oktyabr 2021, 00:23 Sabiq konsul Elnur Əşrəfoğludan YAZDI 20 Oktyabr 2021, 00:23 XİN-dən Zəngilanla bağlı PAYLAŞIM 20 Oktyabr 2021, 00:19 Zəngilanın işğaldan azad edilməsindən 1 İL ÖTÜR 20 Oktyabr 2021, 00:06 Türkiyədə daha 223 nəfər COVID-in qurbanı oldu 19 Oktyabr 2021, 23:53 Paşinyan Qarabağ məsələsindən yaxa qurtarmaq istəyir - TƏHLİL 19 Oktyabr 2021, 23:31 Bir ailə göbələkdən zəhərləndi: Ölən var 19 Oktyabr 2021, 23:29 Münhen aeroportunda 1,2 ton narkotik müsadirə edildi 19 Oktyabr 2021, 23:00 Koronavirusdan vəfat edən Elnur Əşrəfoğlu kim idi? - DOSYE 19 Oktyabr 2021, 22:52 Afrikada güc mübarizəsi: Türkiyənin mövqeyi 19 Oktyabr 2021, 22:35 Fuad Qəhrəmanlının qızına təcavüzdə ittiham edilən şəxs saxlanılıb 19 Oktyabr 2021, 22:14 ABŞ-da təyyarə qəzası: Yaralılar var 19 Oktyabr 2021, 21:50 Konqoda yük maşını çaya düşdü: 50 ölü 19 Oktyabr 2021, 21:35 BMT KXDR-in raket sınağından narahatdır 19 Oktyabr 2021, 21:21 NATO rəsmisi Gürcüstanın vasitəçilik rolundan danışdı 19 Oktyabr 2021, 20:56 Telman İsmayılovla bağlı materiallar Monteneqroya verildi 19 Oktyabr 2021, 20:51 28 may qeyri-iş, 18 oktyabr iş günü olacaq 19 Oktyabr 2021, 20:34 “Xiaomi” elektromobillərin kütləvi istehsalına başlayır 19 Oktyabr 2021, 20:20 Türk Şurasından Afrika ölkələrinə peyvənd YARDIMI 19 Oktyabr 2021, 19:50 Nazir beynəlxalq konfransda Zəngəzur dəhlizindən danışdı 19 Oktyabr 2021, 19:42 Gülağa Aslanlının ürəyinə stent qoyuldu 19 Oktyabr 2021, 19:33 Azərbaycan daha 5 hərbçini Ermənistana QAYTARDI 19 Oktyabr 2021, 19:28 Elnur Əşrəfoğlu VƏFAT ETDİ 19 Oktyabr 2021, 19:11 Prezident Xorvatiyanın xarici işlər nazirini qəbul etdi 19 Oktyabr 2021, 19:06 Erməniləri təşvişə salan hərbi hissə - VİDEO 19 Oktyabr 2021, 19:00 Daha bir məktəb distant tədrisə keçdi 19 Oktyabr 2021, 18:56 İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verdi 19 Oktyabr 2021, 18:50 Koronavirusun yeni ştammı aşkarlandı 19 Oktyabr 2021, 18:43 Azərbaycanın xarici siyasətinin başlıca prinsipi müstəqillikdir 19 Oktyabr 2021, 18:36 Universitetdə “Özbək dili günü” - FOTOLAR 19 Oktyabr 2021, 18:30 Prokurorluq həkimlə bağlı araşdırmalara BAŞLADI 19 Oktyabr 2021, 18:23 Dolların məzənnəsi sabit qaldı 19 Oktyabr 2021, 18:16 Azyaşlı sığınacağa yerləşdirildi - SƏBƏB  19 Oktyabr 2021, 18:10 Əli Əsədov slovakiyalı nazirlə GÖRÜŞDÜ 19 Oktyabr 2021, 18:05