Arxiv
2 İyun 2019, 15:12 | MƏDƏNİYYƏT
“QAZ-24”, SSRİ “QAİ”si, Qasım Qasımzadə, mən, bir də Brejnev

Nəriman Qasımoğlu


1978-ci ilin sentyabr ayıdır, cənubi Yəmənin paytaxtı Ədəndə tərcüməçilik işimin müqaviləsi bitib, vətənə qayıtmağa hazırlaşıram. Evə teleqram vururam Moskvaya gəlib məni qarşılasınlar. Əvvəlcədən göndərdiyim məktubda da gəlişimi bildirməklə yanaşı, yazmışam ki, yığdığım maaşla Moskvadan "QAZ-24" də almalıyam, maşını Bakıyadək sürə-sürə aparmalıyıq, sən də (Qasım Qasımzadə) Moskvaya gələndə sürücülük vəsiqəsini özünlə götürməyi unutma.


Deməli, Ədəndən Moskvaya gəlib çıxıram, valideynlərim Kiyevdə təhsil alan qardaşım Xansuvarla məni aeroportda qarşılayırlar, doğmalarla birlikdə gedirik məşhur “Moskva” mehmanxanasına. Birdən məlum olur Qasım müəllim sürücülük vəsiqəsini Bakıda qoyub gəlib. Gülüşürük. Qasım müəllim də özünü o yerə qoymayıb bizə gülə-gülə qoşulur pərtliyini biruzə verməsin. Deyir bir şey fikirləşərik...

Səhəri gün gedir SSRİ "QAİ"sinin general rütbəli naçalnikinin (familiyasını unutmuşam) görüşünə. Sovet generalı onu – Azərbaycan şairini hörmət-izzətlə qəbul edir, hal-qəziyyəni biləndən sonra deyir “не волнуйтесь, все в наших руках”. Dəstəyi qaldırıb katibinə göstəriş verir onu Azərbaycan "QAİ"sinin şefi Fətulla Hüseynovla (sonralar camaat arasında “qara polkovnik” ləqəbini qazanmış mərhum Fətulla Hüseynov) calaşdırsın. Qasım Qasımzadə ilə o zamanlar dost münasibətində olan Fətulla müəllim şair haqqında yaxşı sözlərinə onun səliqəli sürücü olduğunu da əlavə edərək, moskvalı rəhbərini arxayın salır. General da bunun ardınca katibinə deyir ki, belə bir məzmunda əmr hazırlasın: “Приказываю сотрудникам государственной автомобильной инспекции оказать содействие товарищу Касумзаде Касуму Хансувар оглы в его беспрепятственном следовании в новокупленном автомобиле от Москвы до Баку”.
Sonra da Qasım müəllimdən xahiş edir yollarda təhlükəsizlik qaydalarını gözləsin. Ayrılanda da mehribancasına “буду за Вас переживать” deyir.


Mehmanxanadayıq, bir də baxırıq Qasım müəllim generalın imzaladığı və SSRİ "QAİ"sinin möhürü olan əmrin surətilə gülümsəyə-gülümsəyə bizə yaxınlaşır. Sənədin mahiyyətindən bizi agah edib zarafatla deyir, görürsünüz də, fərqi yoxdur, Bakı olsun, ya Moskva, "QAİ"lərlə hər yerdə dostam...

Zarafatla dediyində bir həqiqət payı vardı. Fətulla Hüseynovdan əvvəl də Azərbaycan "QAİ"sinin naçalniki Azad Quliyevlə (mərhum həm də şair idi, Azad Talışoğlu imzası ilə şeirlər yazırdı) yaxın münasibətdə olmuşdu. O qədər yaxın ki, cavanlığına salıb Bakı küçələrində sükan arxasında yol hərəkəti qaydalarını tez-tez pozar, müfəttişlər saxlayanda da yarızarafat ərklə deyərmiş qaydaların pozulmasına icazəni şəxsən Azad Quliyevin özündən alıb. Zavallı müfəttişlər də çox zaman bir söz deməyib məcbur imişlər bu "naruşitel"dən (yaxınları, dost-tanışları arasında bu ləqəbi özü qazanmışdı) əl çəksinlər. Müfəttişlərə çəkdirdiyi “zülmlərə” baxmayaraq, əslində onlara xoş bir münasibəti də vardı, “İzlənən kölgə” adlı bir şeir də həsr etmişdi onlara. Süjetli şeirdə ərköyün sürücüləri qarabaqara izləyən fəlakət kölgəsini bir müfəttiş obrazı izləyir. Azad Quliyev həmin şeiri tabeçiliyindəki işçilərə tez-tez oxutdurarmış...


Xansuvarı Kiyevə yola salırıq, ardınca da Yəməndə qazandığım valyuta ilə "QAZ-24"ü alıb Moskvadan yola düşürük. Nömrəsiz maşın ola, "QAİ" müfəttişlərinin də bol vaxtı. Hər şəhərdə, qəsəbədə səni saxlamayıb daha neyləməlidirlər ki... Müfəttişlər hər dəfə saxlayıb sənəd tələb edəndə Qasım müəllim generalın əmrini onlara təqdim edib deyir: «личный приказ от самого генерала...».
Əmri oxuyan müfəttişlər də dərhal, o zamanın dili ilə necə deyərlər, “çest” verir, “счастливо ехать” deyib xoş əhvalla yola salırlar. Beləliklə, Azərbaycan sərhədinə (bir-iki yerdə gecələməli olduq) çatanadək sovet avtomobil müfəttişləri bizi dəfələrlə təzimlə yola salmalı olurlar. Hər dəfə də Qasım müəllimin «личный приказ от самого генерала...» sözü bizi əyləndirir, yolboyu darıxmağa qoymur.


Azərbaycan sərhədindən Bakıya qədərki yolda isə dilxorçuluqdur, nədənsə bizi heç saxlayan yox. Sükan arxasında özüməm, Qasım müəllimə deyirəm, icazə ver bir az xuliqanlıq edim, qaydanı pozum, maşını saxlasınlar, baxaq görək öz dilimizdə "QAİ"lərə “generalın şəxsi əmridir” deyib kağızı göstərsək, necə reaksiya verəcəklər. İcazə vermir.


Yol yorğunluğu içində gəlib çıxırıq doğma Bakıya. Dar yollarla maşını sürüb Həzi Aslanov küçəsindən o zamankı Hüsü Hacıyev küçəsinə, indiki Azərbaycan prospektinə çıxmaq istəyirəm ki, on-on beş metr aralıdakı binamızın həyətinə daxil olum. Yolu bağlayıblar. Deyirlər Leonid İliç Bakıdadır, H.Hacıyevdən keçəcək deyə gözləməli olacaqsınız. Qasım müəllimə deyirəm generalın şəxsi əmrini göstər həyətimizə girə bilək. Gülüb deyir "sən nə səbirsizsən. Gözlə, qoy Brejnev gəlib keçsin də. Biz gedib evdə gözləyək, sən də maşında, onun adamı sənə bu qədər hörmət eləyib, üç min kilometri buraya qədər hörmət-izzətlə gəlib çıxmısan, sən də onun özünə hörmət elə, öz evimizin yanındaca qarşıla, yola sal, sonra gələrsən".


Əlacım kəsilir, səbirsizliklə Brejnevin yolunu gözləyirəm. Sentyabr ayının 20-sidir. Bakıya ikinci səfəridir. Onu o qədər səbrsizliklə gözləmişik ki, başqa sovet şəhərləri ilə müqayisədə Bakıya gəlişləri rekord vurmuşdu, üçüncü dəfə də 1982-də təşrif buyurmuşdu paytaxtımıza. Xülasə, Brejnevi bir saat gözləyirəm, onu gözlərimlə qarşılayıb "Azdrama" istiqamətində yola, "QAZ-24"ü də həyətə salıram. Qalxıram evə. Qasım müəllim gülə-gülə deyir: “İndicə Fətulla zəng etmişdi, deyirdi həmin o general Leonid İliçlə bir yerdə gəlib, Bakıdadır, sizi soruşurdu ki, mənzil başına sağ-salamat gəlib çatıblarmı... Sağ olsun, “буду за Вас переживать” sözlərini boş yerə deməyibmiş...”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
DİQQƏT! Sabah Bakının bu küçələrində yol bağlanacaq 19 Avqust 2019, 12:41 “Vikipediya”da Tofiq Hüseynzadə haqqında üç dildə məqalə yaradılıb 19 Avqust 2019, 12:40 Deputatdan oğlunun tutulması xəbərinə REAKSİYA 19 Avqust 2019, 12:36 İnam Kərimov Beyləqanda vətəndaşları qəbul edəcək 19 Avqust 2019, 12:33 Qəzaya uğrayan təyyarəmizin “qara qutusu” tapıldı - FOTO 19 Avqust 2019, 12:12 Nazir və nazir müavinləri Cənub bölgəsinə gedirlər 19 Avqust 2019, 12:08 AQTA maarifləndirir: Çörək alarkən və saxlayarkən nəyə diqqət yetirməli? 19 Avqust 2019, 12:06 Direktor müavini işləmək istəyənlər üçün vakansiya seçimi başladı 19 Avqust 2019, 12:03 Azərbaycanda 250 ailə üçün meyvə bağları salınır 19 Avqust 2019, 11:46 Vəzifəli şəxs 3000 manat cərimələndi 19 Avqust 2019, 11:44 Bakıda bu iki sinfin bütün məzunları ali məktəbə qəbul olunub - FOTOLAR 19 Avqust 2019, 11:35 Təhsil şöbəsinin müdiri işdən çıxarılıb 19 Avqust 2019, 11:16 “Relax”da nə baş verib? - İcra başçısının müavini və istirahət mərkəzinin rəhbərliyi DANIŞDI 19 Avqust 2019, 11:09 Tramp: “İranlılar çox məğrur millətdir amma ...“ 19 Avqust 2019, 11:00 “Sosial şəbəkə müxalifəti” seçki yerinə yalan, böhtan düşüncəsini seçirsə... 19 Avqust 2019, 10:45 Deputatın oğlu və 5 qohumu saxlanıldı  19 Avqust 2019, 10:41 “Qaçqınkom”un Nərimanov və Sabunçu üzrə sektor müdirləri cəzalandırıldı 19 Avqust 2019, 10:34 Ermənistan atəşkəsi 23 dəfə pozub 19 Avqust 2019, 10:25 Şəmkirdə ərinin yandırdığı arvad Bakıda öldü - FACİƏ 19 Avqust 2019, 10:05 Bu gün abituriyentlərin elektron ixtisas seçimi başa çatır 19 Avqust 2019, 10:04 “Azərsu” sədri 36 vətəndaşın müraciətini dinlədi 19 Avqust 2019, 09:58 Bakıda yol polisinin avtomobili qəzaya düşdü 19 Avqust 2019, 09:52 Cəbhədə vəziyyət gərgin olaraq qalır 19 Avqust 2019, 09:50 Dövlət qulluğuna qəbul imtahanından keçən şəxslərin NƏZƏRİNƏ 19 Avqust 2019, 09:49 İcra başçısı şikayətləri yerində həll etdi 19 Avqust 2019, 09:36 Rafael Hüseynov: ““Kommunist” qəzetindən aldığım məktubu açanda gözlərimə inanmadım” - MÜSAHİBƏ 19 Avqust 2019, 09:24 Manatın bugünkü məzənnəsi açıqlandı 19 Avqust 2019, 08:31 İş axtaran 3728 müəllim üçün müsahibə mərhələsi başlayır 19 Avqust 2019, 08:30 Suriya ordusu hərəkətə keçdi 19 Avqust 2019, 00:33 Sakit Okeanda güclü zəlzələ 19 Avqust 2019, 00:14 Qax sakini Şəkidə faciəvi şəkildə öldü 18 Avqust 2019, 23:52 Xəzərdə batan 2 əcnəbi xilas edildi 18 Avqust 2019, 23:38 Təhsil eksperti ilə vəkil arasında QALMAQAL: “Onun barəsində “Mafioz vəkil”...” 18 Avqust 2019, 23:15 Psixiatriya xəstəxanasının pasienti 4 nəfəri öldürdü 18 Avqust 2019, 23:02 Almaniyada insanlara bıçaqla hücum: 2 ölü 18 Avqust 2019, 22:43