Arxiv
20 İyun 2019, 09:44 | MƏDƏNİYYƏT
Uşaqlarda nitq PROBLEMİ – daha çox oğlanlarda olur…

Hazırda bir çox valideynlərin ən çox şikayətləndiyi problemlərdən biri uşaqlarda gec yerimə və gec danışma ilə bağlıdır.

 

Bu barədə Azərbaycan Tibb Universitetinin Tədris-Terapevtik Klinikasının nevroloqu, Ümumdünya Nevroloqlar və Tibbi-genetiklər Assosiasiyasının üvü Nuran Əmənullayev Modern.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqların sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirən zaman onlarda nitqin və yerişin inkişafını dəyərləndirmək lazımdır.

 

“Belə ki, artıq 1 yaşında uşaqlar addım atmağı bacarmalı və bir neçə sözü təkrarlaya bilməlidirlər. İki yaşın sonunda isə onlar sərbəst gəzməklə yanaşı daha mürəkkəb və incə hərəkətləri edir. Məsələn. pilləkənlə düşüb-qalxmaq, sağaxay uşaqlar sağ əllə, solaxaylar isə sol əllə daha çətin işləri icra etmək, və s kimi.

 

Həmçinin söz ehtiyyatları çoxalmış olur, kəlmələr və cümlələr qururlar. Artıq 2 yaşda ifadəli və 3 yaşda isə əlaqəli nitqin formalaşmaması onlarda nitqin inkişafdan qalmasını göstərir”.

O bildirib ki, anadangəlmə karlıqla doğulan uşaqlarda nitq aparatı zədəli olmasa da, onlar sözləri eşidib təkrar etmədikləri üçün, yalnız səslər çıxara bilirlər. Amma nitq ünsiyyətləri olmağı üçün bu hal lallıqla nəticələnir.

“Nitqin ləngiməsinə daha çox oğlanlarda olmaqla 3-10 faiz uşaqlarda rast gəlinir. Əsas səbəblər kimi bətndaxili infeksiyaları, doğuş zamanı asfiksiyaları, doğuş travmalarını, doğuşdan sonrakı dövrlərdə beynin infeksion xəstəliklərini, peyvənddən sonrakı ağırlaşmaları və s. göstərmək olar. Sadalanan bu hallar yerişin də inkişafının ləngiməsinə səbəb olan əsas patologiyalardır. Çünki bu zaman beyin toxumasında zədələnmə baş verir.

 

Nitqin və yerişin ləngiməsinin digər səbəbi kimi irsiyyəti və genetik faktorları göstərmək olar. Belə ki, bəzi ailələrdə doğulan uşaqlar adətən onların nəslindəki əksər uşaqlar kimi gec danışır və gec yeriyirlər. Son zamanlar nitqin gecikməsində loqopedlərin, uşaq nevroloqlarının və uşaq psixoloqlarının xüsusilə vurğuladığı ciddi səbəblər arasında valideynlərin körpələrlə az ünsiyyəti, erkən vaxtlardan uşaqların smartfon və televizor qarşısında çox vaxt keçirmələri, ailədaxili münaqişələr, stress hallar, uşaqlara qarşı psixi və fiziki zorakılıq vəziyyətləri də yer alır.

 

Mütəxəssislərin fikrincə, bu hallar eləcə də, uşaqların psixi inkişafılarına da ciddi mənfi təsir göstərir. Yerişin ləngiməsinin ciddi səbəbləri kimi beyin toxumasının zədələnməsi ilə nəticələnən, yuxarıda qeyd edilən patologiyalardan başqa, çox vaxt irsi xəstəliklər olan sinir-əzələ xəstəliklərini (əzələ distrofiyaları), eləcə də, doğuş anomaliyalarını, sümük-oynaq sisteminin xəstəliklərini, kalsium və vitamin D çatışmazlığını, maddələr mübadiləsinin pozulmalarını, erkən yaşlardan fiziki inkişaf tərbiyyəsinin aşılanmaması kimi bir çox amilləri misal çəkmək olar”.

 

Həkim qeyd edib ki, ümumiyyətlə həm yerişin, həm nitqin, həm də psixi funksiyaların normal inkişafı üçün uşaqlar vitamin və minerallarla zəngin təbii qidalarla bəslənməli, onlarla canlı ünsiyyətə vaxt ayrılmalı, həyatın ilk vaxtlarından başlayaraq onların fiziki tərbiyyəsinə önəm verilməlidir.

 

“Övladlarında nitqin və yerişin ləngiməsini hiss edən valideynlər mütləq vaxtında pediatra, uşaq nevroloquna və zərurət olduqda loqopedə, psixoloqa və ortopedə müraciət etməlidirlər. Gecikmədən, tez başlanmış müalicə-profilaktika tədbirləri daha effektiv və gözəl nəticələrin alınmasına kömək edir” .

 

Nuranə DAXİLQIZI

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bərdədə iki azyaşlı uşaq xəstəxanaya atılıb 23 İyul 2019, 00:13 26 il işğalda qalan Ağdam... 23 İyul 2019, 00:02 Azərbaycan nefti bahalaşdı 22 İyul 2019, 23:42 Gürcüstanda 4 bal gücündə zəlzələ 22 İyul 2019, 23:21 Bakıda bacısı təhqir edilən şəxs bıçaqlandı 22 İyul 2019, 23:02 Azərbaycanlı Ukrayna Ali Radasının deputatı seçildi 22 İyul 2019, 22:44 59 yaşın mübarək, Yunus Oğuz! 22 İyul 2019, 22:36 “Şüvəlan” fəaliyyətini dayandırdı 22 İyul 2019, 22:27 Azərbaycanın 6 atleti mübarizəni dayandırdı 22 İyul 2019, 22:13 Bu ölkələrə 10,5 milyon avro yardım edilir 22 İyul 2019, 21:58 87 dövlət əmlakı hərraca çıxarıldı 22 İyul 2019, 21:43 Azərbaycan komandası ilk oyunda uduzdu 22 İyul 2019, 21:29 Əli Babacanın  partiyasında bu şəxslər təmsil olunacaq 22 İyul 2019, 21:14 Nazir səfirlə müzakirə  apardı 22 İyul 2019, 20:59 “Bu gün mətbuat dövlətin himayəsində və qayğısında olmalıdır” - Əli Həsənov 22 İyul 2019, 20:44 Prezident mühüm qanunu imzaladı 22 İyul 2019, 20:29 Hacıqabulda 5 otaqlı ev yandı 22 İyul 2019, 20:16 Arvadını qətlə yetirən şəxsin istintaqı yekunlaşdı 22 İyul 2019, 20:01 "Çin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini müdafiə edir" - Mübariz Qurbanlı 22 İyul 2019, 19:45 Azərbaycan “Beynəlxalq Hərbi Tibb Komitəsinin Nizamnaməsi”nə qoşulur 22 İyul 2019, 19:35 Məmur olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ 22 İyul 2019, 19:30 İki qadın güləşçimiz gümüş medal qazandı 22 İyul 2019, 19:25 “Akkord” dezinformasiyalara aydınlıq gətirdi   22 İyul 2019, 19:16 Baş Prokurorluq jurnalistləri təbrik etdi 22 İyul 2019, 19:05 Məhkəmə-hüquq islahatlarının yeni mərhələsi - Fuad Ələsgərov şərh edir 22 İyul 2019, 18:56 Pendir alarkən və istehlak edərkən nəyə diqqət etməli? 22 İyul 2019, 18:47 “Vüsalə Ağabəylinin dekan kimi hansı nöqsanlara yol verdiyi faktlarla sübuta yetirilir” - Əfqan Abdullayev 22 İyul 2019, 18:38 BDU rektoru universitetin jurnalist əməkdaşlarını Milli Mətbuat Günü münasibətilə qəbul edib - FOTO 22 İyul 2019, 18:27 Prezident həmkarını təbrik edib 22 İyul 2019, 18:18 Ana 9 yaşlı oğlunu döydü, uşaq evdən qaçdı - FOTO   22 İyul 2019, 18:09 “Nar” yarışma keçirdi 22 İyul 2019, 18:00 Lənkəranda tank əleyhinə mina aşkarlanıb - FOTO 22 İyul 2019, 17:50 "Azərbaycan mötəbər yarışları ən yüksək səviyyədə keçirən ölkə kimi tanınır" - Ceyhun Bayramov 22 İyul 2019, 17:42 Ən aktiv mətbuat katibləri – Jurnalistlərin RƏYİ 22 İyul 2019, 17:34 “AZCLOUD Hackathon 2019″də qeydiyyatın bitməsinə sayılı günlər qaldı 22 İyul 2019, 17:25