Arxiv
18 İyul 2019, 08:13 | MƏDƏNİYYƏT
“Bakıxanovlara həmişə haqsızlıq ediblər” - Məşhur nəslin davamçısı

“Bir az gözləməli olacaqsız. Dərsimi qurtarım sonra...” Razılaşıram,  ən azından,  həzin bir melodiyanın dinləyicisi olmaq  imkanı qazanıram. Skripkanın, pianonun “canından” çıxan səslər məni gözəl ovqata kökləyir. Təsəvvürümdə onunla – Xalq artisti, bəstəkar  Tofiq Bakıxanovla söhbətimizin  yönünü bir daha ölçüb-biçirəm. Üzündəki qayğı, rahatsızlıq  ifadə edən cizgilər gözlədiklərimin əksini söyləsə də, hər halda, söhbəti elə musiqidən başlamağa qərar verirəm:

- Həmişə musiqiylə yanaşı olmaq az qala xoşbəxtliyin yarısıdı...

- Əgər bilsəydim ki, belə münasibətlə, çətinliklərlə üzləşəcəm, heç vaxt bu sənəti seçməzdim. Elə bir işin qulpundan yapışardım ki, asudə, rahat nəfəs alım.  Bizim sənətdə zəhmətin ölçüsü yoxdu. Bunun müqabilindəsə elə laqeydliklə üzləşirsən ki..! Musiqi Akademiyasında işləyən professorun aldığı məvacib qəpik-quruşdu. Dolan, görüm necə dolanırsan?!Təkcə not kağızları almaq, notları köçürməkçün nə qədər pul lazımdı. İndi əsl musiqiçilər gözdən-könüldən uzağa, lazımsız bir şey kimi qırağa atılıblar. Bircə ona şükür edirəm ki, nə yaxşı,  bu akademiya varmış.  Yoxsa,  lap dilənçi gününə düşərdik.

- Doğrusu, sizi bu qədər bədbin hesab eləmirdim...

- Axır vaxtlar başıma o qədər oyun açıblar ki...

- Niyə?

- İtən əsərlərimin hayına qalmışam. Nə vaxtdı rahatlığım yoxdu. Mənim, sənət dostlarımın -Ramiz Mustafayevin, Vasif Adıgözəlovun, İbrahim Məmmədovun, Arif Məlikovun, Nəriman Məmmədovun 25 ildə yazdığı  musiqi əsərlərinin əlyazmaları Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının kitabxanasından yoxa çıxıb. 1970-ci illərin qaydasına görə  bəstəkarların əsərlərini filarmoniya qəbul edirdi, əvəzində müəllifə arayış təqdim olunurdu. Başqa sözlə desək, filarmoniya həmin əsərlərin “ifasına razılıq” verirdi. Klavirlər, partituralar, 1957-81-ci illərdə bəstələnmiş    simfoniyalar, simfonik poemalar, uvertüralar, iri və kiçik həcmli musiqi əsərlərinin əlyazmaları  yerli-dibli yoxa çıxıb. Filarmoniyanın indiki rəhbərliyi isə əsərlərin əvvəldən burda olmadığını deyir. Bu məsələylə bağlı mədəniyyət nazirinin qəbuluna düşmək istədim. Açıq-aşkar qəbul eləmədi. Köməkçisi hər dəfə bir dillə məni yola verirdi.  Axırda dedi ki, nazir kimi istəyir, onu da qəbul eləyir. Nəysə, bu barədə nə qədər danışsam, yazsam da,  xeyri olmayıb. Əzab-əziyyətim özümə qalıb. Axırda əsəri təzədən nota köçürüb Axundov kitabxanasına verdim.

- Əlyazmalar kimin nəyinə gərəkdi axı?

- Ad çəkmək istəmirəm, o vaxtlar “mən-mən” deyən musiqiçilərin bəziləri Bəstəkarlar İttifaqı ilə konfliktdə olub. Ona görə də  Bəstəkarlar İttifaqından çıxan əsərləri filarmoniya qəbul eləmirdi. Əsərləri qəbul eləmədikləri halda,  arxivi qoruyub saxlayardılar?

- Gəlin  bir az açıq danışaq. O vaxt filarmoniyanın direktoru mayestro Niyaziydi...

- Bu, köhnə məsələdi. Təzədən açıb-ağartmaq istəmirəm. Bir də ki mən belə şeylərə öyrəncəliyəm. Bizim nəslə həmişə haqsızlıq olub. Babam Məmmədrza bəy 1914-cü ildən 1918-ci ilə qədər Xarkovda siyasi dustaq kimi yaşayıb. Şər atıblar üstünə. Sonra Sankt-Peterburqda Nikolayın vəkili ona bəraət qazandırıb. O vaxt bütün mülkünü, var-dövlətini əlindən alıblar. Atamın uşaqlığı isə İranda keçib, burdan didərgin salıblar. Sosialist inqilabından sonra da  kimin ki soyadında “bəy”,  “ağa”, ”xan” sözü vardı, gözümçıxdıya salırdılar. Bircə arabası da olsa,  əlindən alıb hökumətə verirdilər. Onsuz da bizim bir şeyimiz qalmamışdı. Bakıxanovlara qarşı belə haqsızlıqlar hələ də davam edir.  Tarix İnstitutuna Abbasqulu ağa Bakıxanovun adının verilməsilə bağlı  o qədər söz-söhbətlər yaratdılar ki! Ancaq  50 ildən sonra institut onun adını daşıya bildi.

- Deyilənə görə, İçərişəhərdə Bakıxanovların mülkünü də söküblər...

- Həə. Orda Bakı xanlarının evi vardı - 110 otaqlı.  Gedib gördüm ki, bircə divarı qalıb. Hamısını  yerlə yeksan ediblər. Hansı pullusa oranı restoran tikdirmək üçün alıb. Bu barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə nə qədər gedib-gəldim ki, bu, tarixdi, onu söküb-dağıtmağa heç kəsin ixtiyarı yoxdu. Eşidən olmadı.

...Əngəllər, qayğılar, köhnə, təzə dərdlər Xalq artisti ilə söhbətimizin yönünü giley-güzara doğru dəyişdi. Amma nə olursa, olsun, mən yenə fikrimdə qalıram: həmişə musiqiylə yanaşı olmaq  az qala xoşbəxtliyin yarısıdı...

 

  1998

Səfurə Çərkəzqızı
“Sevdalılar”

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ulduz futbolçunun arvadı maşını belə idarə etdi - VİDEO 24 Avqust 2019, 00:51 “Beşiktaş” ilk qələbəsini qazandı 24 Avqust 2019, 00:34 Şəkidə toyda 48 yaşlı kişini bıçaqladılar 24 Avqust 2019, 00:19 Əhməd Davudoğlunun partiyası YAP adlandırıldı 24 Avqust 2019, 00:01 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı 23 Avqust 2019, 23:46 Toydan qayıdan sürücü qəzaya düşdü: yaralılar var 23 Avqust 2019, 23:30 "İnterpol" narkotik satan azərbaycanlını axtarır 23 Avqust 2019, 23:13 “Qarabağ”ın ev oyununu rusiyalı hakimlər idarə edəcək 23 Avqust 2019, 22:57 Deputatın həbs olunan oğlunun yeni VİDEOSU yayıldı 23 Avqust 2019, 22:39 Şəkidə yanğını söndürmək mümkün olmayıb 23 Avqust 2019, 22:19 194 ölkənin axtardığı İlan İsraildə tapıldı 23 Avqust 2019, 22:03 Bakıda 8 yaşlı uşaq faciəvi şəkildə ölüb 23 Avqust 2019, 21:44 Ərdoğan Rusiyaya gedir 23 Avqust 2019, 21:30 Putin İlham Əliyevi parada dəvət etdi 23 Avqust 2019, 21:16 Dünyanın ən varlı insanlarından biri vəfat etdi 23 Avqust 2019, 21:02 ABŞ-dan Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar   23 Avqust 2019, 20:46 Bakıda kürəkən qayınanasını döyərək bu hala saldı - FOTOLAR 23 Avqust 2019, 20:33 İndoneziya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir 23 Avqust 2019, 20:16 Azərbaycan millisi çempionata qələbə ilə başladı 23 Avqust 2019, 20:04 Azərbaycanda bu məhsulların qiymətləri ucuzlaşdı - SİYAHI   23 Avqust 2019, 20:00 DYP hava ilə bağlı sürücülərə müraciət etdi  23 Avqust 2019, 19:49 Müdafiə Nazirliyindən İsrail dronları ilə bağlı AÇIQLAMA 23 Avqust 2019, 19:35 Aprel şəhidlərinin ailələri mərhum pilot Rəşad Atakişiyevin ailəsini ziyarət  ediblər 23 Avqust 2019, 19:20 Qəbələdə meşə yanğınına daha bir helikopter cəlb olundu - Video 23 Avqust 2019, 19:10 ETSN-dən əhaliyə müraciət: “Meşələrimiz hər birimizin evidir, xahiş edirik onu yanğından qoruyun!” 23 Avqust 2019, 19:00 Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi yekunlaşdı     23 Avqust 2019, 18:51 "Azərbaycanda mövcud olan sabitlik insanların həyatı üçün böyük sərvətdir” - Əli Əhmədov 23 Avqust 2019, 18:40 JuHİ araşdırmaçı jurnalistlər üçün “Təhlükəsiz tədqiqat” seminarı təşkil edib - Foto 23 Avqust 2019, 18:30 “Nar+” ilə hesabınızı daha asan idarə edin!   23 Avqust 2019, 18:20 Azərbaycanın FIFA referisi Çempionlar Liqasının oyununa təyinat alıb 23 Avqust 2019, 18:11 İlham Əliyev Vladimir Zelenskini təbrik etdi 23 Avqust 2019, 17:59 İstirahət günlərinin HAVASI – Yağış yağacaq, şimşək çaxacaq 23 Avqust 2019, 17:43 Növbəti 3 gün üçün manatın məzənnəsi 23 Avqust 2019, 17:37 “Sərhədçilərimizin irəli çəkdiyi yeni mövqelərə qalxdıq” - Qarabağ veteranı Qazaxda gördüklərindən DANIŞDI 23 Avqust 2019, 17:35 Qəbələdəki yanğınlara helikopter və təyyarə cəlb edilib 23 Avqust 2019, 17:34