Arxiv
18 İyul 2019, 08:13 | MƏDƏNİYYƏT
“Bakıxanovlara həmişə haqsızlıq ediblər” - Məşhur nəslin davamçısı

“Bir az gözləməli olacaqsız. Dərsimi qurtarım sonra...” Razılaşıram,  ən azından,  həzin bir melodiyanın dinləyicisi olmaq  imkanı qazanıram. Skripkanın, pianonun “canından” çıxan səslər məni gözəl ovqata kökləyir. Təsəvvürümdə onunla – Xalq artisti, bəstəkar  Tofiq Bakıxanovla söhbətimizin  yönünü bir daha ölçüb-biçirəm. Üzündəki qayğı, rahatsızlıq  ifadə edən cizgilər gözlədiklərimin əksini söyləsə də, hər halda, söhbəti elə musiqidən başlamağa qərar verirəm:

- Həmişə musiqiylə yanaşı olmaq az qala xoşbəxtliyin yarısıdı...

- Əgər bilsəydim ki, belə münasibətlə, çətinliklərlə üzləşəcəm, heç vaxt bu sənəti seçməzdim. Elə bir işin qulpundan yapışardım ki, asudə, rahat nəfəs alım.  Bizim sənətdə zəhmətin ölçüsü yoxdu. Bunun müqabilindəsə elə laqeydliklə üzləşirsən ki..! Musiqi Akademiyasında işləyən professorun aldığı məvacib qəpik-quruşdu. Dolan, görüm necə dolanırsan?!Təkcə not kağızları almaq, notları köçürməkçün nə qədər pul lazımdı. İndi əsl musiqiçilər gözdən-könüldən uzağa, lazımsız bir şey kimi qırağa atılıblar. Bircə ona şükür edirəm ki, nə yaxşı,  bu akademiya varmış.  Yoxsa,  lap dilənçi gününə düşərdik.

- Doğrusu, sizi bu qədər bədbin hesab eləmirdim...

- Axır vaxtlar başıma o qədər oyun açıblar ki...

- Niyə?

- İtən əsərlərimin hayına qalmışam. Nə vaxtdı rahatlığım yoxdu. Mənim, sənət dostlarımın -Ramiz Mustafayevin, Vasif Adıgözəlovun, İbrahim Məmmədovun, Arif Məlikovun, Nəriman Məmmədovun 25 ildə yazdığı  musiqi əsərlərinin əlyazmaları Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının kitabxanasından yoxa çıxıb. 1970-ci illərin qaydasına görə  bəstəkarların əsərlərini filarmoniya qəbul edirdi, əvəzində müəllifə arayış təqdim olunurdu. Başqa sözlə desək, filarmoniya həmin əsərlərin “ifasına razılıq” verirdi. Klavirlər, partituralar, 1957-81-ci illərdə bəstələnmiş    simfoniyalar, simfonik poemalar, uvertüralar, iri və kiçik həcmli musiqi əsərlərinin əlyazmaları  yerli-dibli yoxa çıxıb. Filarmoniyanın indiki rəhbərliyi isə əsərlərin əvvəldən burda olmadığını deyir. Bu məsələylə bağlı mədəniyyət nazirinin qəbuluna düşmək istədim. Açıq-aşkar qəbul eləmədi. Köməkçisi hər dəfə bir dillə məni yola verirdi.  Axırda dedi ki, nazir kimi istəyir, onu da qəbul eləyir. Nəysə, bu barədə nə qədər danışsam, yazsam da,  xeyri olmayıb. Əzab-əziyyətim özümə qalıb. Axırda əsəri təzədən nota köçürüb Axundov kitabxanasına verdim.

- Əlyazmalar kimin nəyinə gərəkdi axı?

- Ad çəkmək istəmirəm, o vaxtlar “mən-mən” deyən musiqiçilərin bəziləri Bəstəkarlar İttifaqı ilə konfliktdə olub. Ona görə də  Bəstəkarlar İttifaqından çıxan əsərləri filarmoniya qəbul eləmirdi. Əsərləri qəbul eləmədikləri halda,  arxivi qoruyub saxlayardılar?

- Gəlin  bir az açıq danışaq. O vaxt filarmoniyanın direktoru mayestro Niyaziydi...

- Bu, köhnə məsələdi. Təzədən açıb-ağartmaq istəmirəm. Bir də ki mən belə şeylərə öyrəncəliyəm. Bizim nəslə həmişə haqsızlıq olub. Babam Məmmədrza bəy 1914-cü ildən 1918-ci ilə qədər Xarkovda siyasi dustaq kimi yaşayıb. Şər atıblar üstünə. Sonra Sankt-Peterburqda Nikolayın vəkili ona bəraət qazandırıb. O vaxt bütün mülkünü, var-dövlətini əlindən alıblar. Atamın uşaqlığı isə İranda keçib, burdan didərgin salıblar. Sosialist inqilabından sonra da  kimin ki soyadında “bəy”,  “ağa”, ”xan” sözü vardı, gözümçıxdıya salırdılar. Bircə arabası da olsa,  əlindən alıb hökumətə verirdilər. Onsuz da bizim bir şeyimiz qalmamışdı. Bakıxanovlara qarşı belə haqsızlıqlar hələ də davam edir.  Tarix İnstitutuna Abbasqulu ağa Bakıxanovun adının verilməsilə bağlı  o qədər söz-söhbətlər yaratdılar ki! Ancaq  50 ildən sonra institut onun adını daşıya bildi.

- Deyilənə görə, İçərişəhərdə Bakıxanovların mülkünü də söküblər...

- Həə. Orda Bakı xanlarının evi vardı - 110 otaqlı.  Gedib gördüm ki, bircə divarı qalıb. Hamısını  yerlə yeksan ediblər. Hansı pullusa oranı restoran tikdirmək üçün alıb. Bu barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə nə qədər gedib-gəldim ki, bu, tarixdi, onu söküb-dağıtmağa heç kəsin ixtiyarı yoxdu. Eşidən olmadı.

...Əngəllər, qayğılar, köhnə, təzə dərdlər Xalq artisti ilə söhbətimizin yönünü giley-güzara doğru dəyişdi. Amma nə olursa, olsun, mən yenə fikrimdə qalıram: həmişə musiqiylə yanaşı olmaq  az qala xoşbəxtliyin yarısıdı...

 

  1998

Səfurə Çərkəzqızı
“Sevdalılar”

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Qoşunlarının təmas xəttində növbəti monitorinq keçiriləcək 12 Noyabr 2019, 15:21 İzmirli iş adamları Azərbaycana işgüzar səfər ediblər 12 Noyabr 2019, 15:17 Ordumuz əməliyyat təlimləri keçirir - FOTO - VİDEO 12 Noyabr 2019, 15:13 BMT-nin xoşməramlı səfiri Azərbaycanda əlilliyi olan gənclərlə görüşdü 12 Noyabr 2019, 15:07 “Dövlətqaçqınkom” Nərimanovdakı yataqxanada araşdırma aparıb 12 Noyabr 2019, 14:51 Bakıda tələbələrin sənədli filmləri nümayiş olunub 12 Noyabr 2019, 14:46 Polis Arif Hacılını saxladı 12 Noyabr 2019, 14:28 “Dünyaya üç baxış” keçirilib - FOTOLAR 12 Noyabr 2019, 14:26 Azercell Bakının mərkəzində ilk 5G şəbəkəsini işə salır! 12 Noyabr 2019, 14:24 Azərbaycanda maye qaz istehsalı nə vaxt bərpa olunacaq? - SOCAR-dan AÇIQLAMA 12 Noyabr 2019, 14:23 Prezident fahişə ilə yazışan deputata ACIQLANDI 12 Noyabr 2019, 14:19 Hava dəyişəcək, temperatur 8 dərəcə düşəcək - Nazirlikdən XƏBƏRDARLIQ 12 Noyabr 2019, 14:16 Göygöldə oğurluq edən şəxslər saxlanıldı - FOTO 12 Noyabr 2019, 14:12 “Çoxuşaqlı ailələrlə bağlı müavinət sisteminə yenidən baxılsın” - TƏKLİF 12 Noyabr 2019, 14:08 Dünyanın dini liderləri Bakıya TOPLAŞIR 12 Noyabr 2019, 14:06 Deputat məmurların gəlir deklarasiyası məsələsini QALDIRDI 12 Noyabr 2019, 14:05 Eks-prezidentin beynində əməliyyat aparılacaq 12 Noyabr 2019, 13:59 “İcra başçısı təyin olunacağımı gözləmirdim” - Elşad Həsənovdan ilk AÇIQLAMA 12 Noyabr 2019, 13:53 Azərbaycanlı MMA döyüşçüsü “Bellator”da 12 Noyabr 2019, 13:53 Gəncədə yolu keçmək istəyən qadını maşın vurdu 12 Noyabr 2019, 13:49 “Hadi Rəcəblini istəməyənlərdən kimsə onu hədəfə götürüb” - Mehdi Mehdiyev 12 Noyabr 2019, 13:45 “Elə etməliyik ki, seçkilərdə pozuntular olmasın” - MSK sədri 12 Noyabr 2019, 13:42 Mikayıl Cabbarov: “Azərbaycan yeni inkişaf drayverlərini işə salmalıdır” 12 Noyabr 2019, 13:38 Xətainin yeni icra başçısı müharibə veteranıdır - DOSYE 12 Noyabr 2019, 13:32 Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı 12 Noyabr 2019, 13:20 Milli Məclisin komitə sədri:Durub buna görə bizi tənqid edirlər 12 Noyabr 2019, 13:17 Samir Şərifov: “Gələn ilin büdcə zərfi yeni layihələr nəzərə alınmaqla tərtib olunub” 12 Noyabr 2019, 13:11 İlham Əliyev Xətai rayonuna yeni icra başçısı təyin etdi 12 Noyabr 2019, 13:06 Prezident deputatı icra başçısı təyin etdi 12 Noyabr 2019, 13:04 Yasamalın icra başçısı vəzifəsindən azad edildi - Başqa rayona aparıldı 12 Noyabr 2019, 12:59 Prezident Suraxanının icra başçısına yeni vəzifə verdi 12 Noyabr 2019, 12:58 Şirvanın icra başçısı vəzifədən azad olundu - Ora yeni başçı gətirildi 12 Noyabr 2019, 12:54 Prezident Zərdabın icra başçısını işdən çıxardı - Yeni TƏYİNAT imzaladı 12 Noyabr 2019, 12:52 Məhkəmə-hüquq islahatlarının ikinci paketinə nələr daxildir? - AÇIQLAMA 12 Noyabr 2019, 12:49 125 saylı avtobuslarda gediş haqqı niyə 35 qəpikdir? 12 Noyabr 2019, 12:46