Arxiv
18 İyul 2019, 08:13 | MƏDƏNİYYƏT
“Bakıxanovlara həmişə haqsızlıq ediblər” - Məşhur nəslin davamçısı

“Bir az gözləməli olacaqsız. Dərsimi qurtarım sonra...” Razılaşıram,  ən azından,  həzin bir melodiyanın dinləyicisi olmaq  imkanı qazanıram. Skripkanın, pianonun “canından” çıxan səslər məni gözəl ovqata kökləyir. Təsəvvürümdə onunla – Xalq artisti, bəstəkar  Tofiq Bakıxanovla söhbətimizin  yönünü bir daha ölçüb-biçirəm. Üzündəki qayğı, rahatsızlıq  ifadə edən cizgilər gözlədiklərimin əksini söyləsə də, hər halda, söhbəti elə musiqidən başlamağa qərar verirəm:

- Həmişə musiqiylə yanaşı olmaq az qala xoşbəxtliyin yarısıdı...

- Əgər bilsəydim ki, belə münasibətlə, çətinliklərlə üzləşəcəm, heç vaxt bu sənəti seçməzdim. Elə bir işin qulpundan yapışardım ki, asudə, rahat nəfəs alım.  Bizim sənətdə zəhmətin ölçüsü yoxdu. Bunun müqabilindəsə elə laqeydliklə üzləşirsən ki..! Musiqi Akademiyasında işləyən professorun aldığı məvacib qəpik-quruşdu. Dolan, görüm necə dolanırsan?!Təkcə not kağızları almaq, notları köçürməkçün nə qədər pul lazımdı. İndi əsl musiqiçilər gözdən-könüldən uzağa, lazımsız bir şey kimi qırağa atılıblar. Bircə ona şükür edirəm ki, nə yaxşı,  bu akademiya varmış.  Yoxsa,  lap dilənçi gününə düşərdik.

- Doğrusu, sizi bu qədər bədbin hesab eləmirdim...

- Axır vaxtlar başıma o qədər oyun açıblar ki...

- Niyə?

- İtən əsərlərimin hayına qalmışam. Nə vaxtdı rahatlığım yoxdu. Mənim, sənət dostlarımın -Ramiz Mustafayevin, Vasif Adıgözəlovun, İbrahim Məmmədovun, Arif Məlikovun, Nəriman Məmmədovun 25 ildə yazdığı  musiqi əsərlərinin əlyazmaları Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının kitabxanasından yoxa çıxıb. 1970-ci illərin qaydasına görə  bəstəkarların əsərlərini filarmoniya qəbul edirdi, əvəzində müəllifə arayış təqdim olunurdu. Başqa sözlə desək, filarmoniya həmin əsərlərin “ifasına razılıq” verirdi. Klavirlər, partituralar, 1957-81-ci illərdə bəstələnmiş    simfoniyalar, simfonik poemalar, uvertüralar, iri və kiçik həcmli musiqi əsərlərinin əlyazmaları  yerli-dibli yoxa çıxıb. Filarmoniyanın indiki rəhbərliyi isə əsərlərin əvvəldən burda olmadığını deyir. Bu məsələylə bağlı mədəniyyət nazirinin qəbuluna düşmək istədim. Açıq-aşkar qəbul eləmədi. Köməkçisi hər dəfə bir dillə məni yola verirdi.  Axırda dedi ki, nazir kimi istəyir, onu da qəbul eləyir. Nəysə, bu barədə nə qədər danışsam, yazsam da,  xeyri olmayıb. Əzab-əziyyətim özümə qalıb. Axırda əsəri təzədən nota köçürüb Axundov kitabxanasına verdim.

- Əlyazmalar kimin nəyinə gərəkdi axı?

- Ad çəkmək istəmirəm, o vaxtlar “mən-mən” deyən musiqiçilərin bəziləri Bəstəkarlar İttifaqı ilə konfliktdə olub. Ona görə də  Bəstəkarlar İttifaqından çıxan əsərləri filarmoniya qəbul eləmirdi. Əsərləri qəbul eləmədikləri halda,  arxivi qoruyub saxlayardılar?

- Gəlin  bir az açıq danışaq. O vaxt filarmoniyanın direktoru mayestro Niyaziydi...

- Bu, köhnə məsələdi. Təzədən açıb-ağartmaq istəmirəm. Bir də ki mən belə şeylərə öyrəncəliyəm. Bizim nəslə həmişə haqsızlıq olub. Babam Məmmədrza bəy 1914-cü ildən 1918-ci ilə qədər Xarkovda siyasi dustaq kimi yaşayıb. Şər atıblar üstünə. Sonra Sankt-Peterburqda Nikolayın vəkili ona bəraət qazandırıb. O vaxt bütün mülkünü, var-dövlətini əlindən alıblar. Atamın uşaqlığı isə İranda keçib, burdan didərgin salıblar. Sosialist inqilabından sonra da  kimin ki soyadında “bəy”,  “ağa”, ”xan” sözü vardı, gözümçıxdıya salırdılar. Bircə arabası da olsa,  əlindən alıb hökumətə verirdilər. Onsuz da bizim bir şeyimiz qalmamışdı. Bakıxanovlara qarşı belə haqsızlıqlar hələ də davam edir.  Tarix İnstitutuna Abbasqulu ağa Bakıxanovun adının verilməsilə bağlı  o qədər söz-söhbətlər yaratdılar ki! Ancaq  50 ildən sonra institut onun adını daşıya bildi.

- Deyilənə görə, İçərişəhərdə Bakıxanovların mülkünü də söküblər...

- Həə. Orda Bakı xanlarının evi vardı - 110 otaqlı.  Gedib gördüm ki, bircə divarı qalıb. Hamısını  yerlə yeksan ediblər. Hansı pullusa oranı restoran tikdirmək üçün alıb. Bu barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə nə qədər gedib-gəldim ki, bu, tarixdi, onu söküb-dağıtmağa heç kəsin ixtiyarı yoxdu. Eşidən olmadı.

...Əngəllər, qayğılar, köhnə, təzə dərdlər Xalq artisti ilə söhbətimizin yönünü giley-güzara doğru dəyişdi. Amma nə olursa, olsun, mən yenə fikrimdə qalıram: həmişə musiqiylə yanaşı olmaq  az qala xoşbəxtliyin yarısıdı...

 

  1998

Səfurə Çərkəzqızı
“Sevdalılar”

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Milli Məclisə həsrət qalan PARTİYALAR 18 Fevral 2020, 14:14 Naftalanda yeni tikilən avtovağzal qanunsuz fəaliyyət göstərir - DANX 18 Fevral 2020, 14:00 Vətəndaşlar Prezidentə nə yazırlar? - “Siz bizi böyük bir çətinlikdən qurtardınız” 18 Fevral 2020, 13:49 Nazirlikdən restoran sahiblərinə XƏBƏRDARLIQ 18 Fevral 2020, 13:36 "Bu sahədə vəziyyət ürək açan deyil" - Səfər Mehdiyev 18 Fevral 2020, 13:24 “Mercedes” motosikletlə toqquşdu - ölən var 18 Fevral 2020, 13:18 Goranboyda yol qəzası - bir nəfər öldü 18 Fevral 2020, 13:12 Bakıda bank rəhbərinin 15 yaşlı oğlu qəfil öldü - FOTO 18 Fevral 2020, 13:06 “Aksiyanın qarşısı dünyada olmayan ən sivil formada alınıb” - Siyavuş Novruzov  18 Fevral 2020, 13:00 AFFA "Neftçi"ni cərimələdi 18 Fevral 2020, 12:55 Sabah hava bu insanlarda narahatlıq yaradacaq - PROQNOZ 18 Fevral 2020, 12:50 FHN rəsmisi yanğınlara görə “Sədərək”in rəhbərini İTTİHAM ETDİ   18 Fevral 2020, 12:44 “Sədərək”dəki yanğından ziyan çəkən sahibkarlara kompensasiya ödəniləcək - RƏSMİ 18 Fevral 2020, 12:42 Rusiyada azərbaycanlı qardaşlar bıçaqlaşdı 18 Fevral 2020, 12:39 BMU aliminin elmi məqaləsi İsveçrədə dərc olunub   18 Fevral 2020, 12:34 Azərbaycanın ən yaşlı sakininin adı AÇIQLANDI 18 Fevral 2020, 12:28 Mehriban Əliyeva vətəndaşların problemlərinin həllində var qüvvəsi ilə çalışır - PA-nın şöbə müdiri 18 Fevral 2020, 12:22 Nazirlik: ““Aqrolizinq”də qeydə alınan pozuntular 2018-ci ilədək olan dövrü əhatə edir” 18 Fevral 2020, 12:16 “Azəriqaz”ın rəhbəri baş mühəndisi işdən çıxardı - 270 əməkdaşı ilə bağlı intizam-tənbehi tədbiq etdi 18 Fevral 2020, 12:10 Qarabağda erməni əsgərlər kütləvi şəkildə intihar edir - FAKTLAR 18 Fevral 2020, 12:04 Tahir Mirkişili ATƏT PA-nın qış sessiyasında iştirak edəcək 18 Fevral 2020, 11:58 DOST mərkəzlərinin sayı 31-ə çatdırılacaq - Süleyman İsmayılov 18 Fevral 2020, 11:52 İlham Əliyev Paşinyan üzərində mənəvi və psixoloji qələbəsi ilə tarixə düşdü - Əli Əhmədov 18 Fevral 2020, 11:45 “Yerli bazarda satışa çıxarılan qızıl vergi və rüsumlarla yüklənib” 18 Fevral 2020, 11:39 Magistraturaya qəbul imtahanının vaxtı açıqlandı 18 Fevral 2020, 11:20 Avropa azərbaycanlıları Berlinin mərkəzində Dilqəmlə Şahbazın azadlığını TƏLƏB EDƏCƏK 18 Fevral 2020, 11:17 Zərgərlik fəaliyyətilə bağlı İşçi Qrupu yaradılır 18 Fevral 2020, 11:13 Şəffaf fəaliyyət göstərən şəxslərə güzəştlər olunacaq - Mikayıl Cabbarov 18 Fevral 2020, 11:12 Azərbaycanda könüllülük fəaliyyətinin tarixinə dair sənədli film və fotosərgi hazırlanır 18 Fevral 2020, 11:08 Prezident mükafatçısı: BANM ölkədə ən qabaqcıl ali təhsil müəssisələrindən biridir - FOTO 18 Fevral 2020, 11:04 Bakıda yanan evdən qadın meyiti tapıldı 18 Fevral 2020, 10:58 Dövlət Agentliyi "20 Yanvar" dairəsilə bağlı Baş nazirə müraciət etdi  18 Fevral 2020, 10:52 “Sədərək”dəki yanğında xəsarət alan şəxs evə buraxıldı 18 Fevral 2020, 10:46 “Azərişıq”dan villa, otel sahiblərinə XƏBƏRDARLIQ - Adları ictimaiyyətə açıqlanacaq 18 Fevral 2020, 10:40 İcra başçısı köməkçisini işdən çıxardı 18 Fevral 2020, 10:37