Arxiv
24 Noyabr 2019, 22:23 | ƏDƏBİYYAT
Atatürkü hiddətləndirən AZƏRBAYCANLI

1930-cu illərdə Türkiyədə Atatürkün qarşısında söz deməkdən, mövqeyini müdafiə etməkdən çəkinməyən Əhməd Ağaoğludan başqa ikinci bir Əhməd də vardı - əslən Gəncədən olan məşhur türkoloq-alim Əhməd Cəfəroğlu (1899-1975)

1934-cü il 18-23 avqust tarixlərində İstanbulun Dolmabaxça sarayında II Beynəlxalq Türkoloji Konqres keçirilirdi. SSRİ-dən tərkibində akad. İ.Meşşaninov, akad. A.Samoyloviç və başqa tanınmış alimlərin olduğu nüfuzlu heyət gəlmişdi. Bütünlükdə dövr sovet-türk münasibətlərinin yüksəlişi ilə səciyyəvi idi.

Konqressin ikinci günü İstanbul universitetinin dosenti Əhməd Cəfəroğlu "Rus dilində ilk türk yadigarları" adlı məruzə ilə çıxış edirdi. Məruzədə vurğulanan fikir belə idi ki, ruslar türklərin təkcə torpaqlarını deyil, dillərini də işğal ediblər, kasıb dillərini türk dili hesabına zənginləşdiriblər, türk mədəniyyətindən çox şey götürüblər və mədəniyyət sahəsində türklərə borcludurlar.

Sovet nümayəndə heyəti bu çıxışı təhqir kimi qarşılamışdı. Əhməd bəyin sözlərindən hiddətlənən Atatürk çox əsəbi bir halda konqress zalını tərk eləmişdi.

Hadisə böyük səs-küy doğurmuş, təqiblərə yol açmışdı.

SSRİ qəzetləri Əhməd bəyin çıxışını "ağ mühacirin Türkiyədəki dil qurultayında sovetlərə qarşı çevrilmiş hərəkəti" kimi dəyərləndirmişdi.

Türkiyənin aparıcı "Cumhuriyet" qəzeti isə Əhməd bəyi "qurultayda mevzu haricinə çıkan bir hatib" kimi qələmə verərək, söylədiklərinin heç bir elmi əsası olmadığını, fikirlərini dəlillərlə əsaslandıra bilmədiyini iddia etmişdi.

Bunun ardınca universitet rəhbərliyinin qəzəbinə tuş olan Əhməd Cəfəroğlu ədəbiyyat fakültəsindəki rus dili müəllimliyindən azad edilərək, ilahiyyat faküitəsinə (görünür, Allah yoluna qayıtması üçün!) kitabxanaçı vəzifəsinə göndərilmişdi.

Ən böyük zərbə isə Azərbaycan mühacir mətbuatına dəymişdi - həmin ilin sonunda Əhməd bəyin naşiri və redaktoru olduğu akademik təmüyllü "Azərbaycan Yurd Bilgisi" jurnalının nəşri dayandırılmışdı...


Vilayət Quliyev,
Azərbaycanın Macarıstandakı səfiri

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
İntizam komissiyası Eldəniz Səlimova görə toplaşdı 2 Avqust 2021, 11:56 Erməni biznesmen satdığı vaksinin qiymətini QALDIRDI 2 Avqust 2021, 11:49 Əks göstəriş sertifikatı kimlərə və necə veriləcək? 2 Avqust 2021, 11:48 Rezidenturaya qəbul imtahanının 1-ci mərhələsi bu tarixdə keçiriləcək 2 Avqust 2021, 11:44 Zəngəzur üzərində hava dəhlizi hələlik mövcud deyil - AZAL 2 Avqust 2021, 11:40 Razi Nurullayev: “Məncə, referendum olmalıdır” 2 Avqust 2021, 11:34 Hərbi liseylərə qəbul imtahanının vaxtı açıqlandı 2 Avqust 2021, 11:28 “Təxribatların qarşısını dərhal alın” - Zakir Həsənovdan əmr 2 Avqust 2021, 11:24 Ermənistan müxalifəti parlamentin ilk iclasında şou yaratdı – FOTO 2 Avqust 2021, 11:23 Müdafiə naziri generalları topladı 2 Avqust 2021, 11:22 Rektor müşavirini və komendantı bıçaqlayan şəxs HƏBS EDİLDİ 2 Avqust 2021, 11:16 Əsirlərimizə işgəncə vermiş ermənilərin məhkəməsi başladı 2 Avqust 2021, 11:11 “Yaşma” Hadrutda düşmən bölüyünü necə məhv etdi? - DETALLAR 2 Avqust 2021, 11:06 Kamal Abdullanın yeni romanı çap olundu 2 Avqust 2021, 11:00 Bakıda narkotik alverçilərinə qarşı əməliyyat 2 Avqust 2021, 10:55 Mirvari Fətəliyeva: “İtirilmiş uşaqlığımı kimsə qaytara bilməz” - MÜSAHİBƏ 2 Avqust 2021, 10:51 General yanğına görə Türkiyəyə getdi 2 Avqust 2021, 10:50 İmişlidə narkotik əkən şəxs silahdan atəş açdı 2 Avqust 2021, 10:46 Prokurorluq uşaq və yeniyetmələrə müraciət etdi 2 Avqust 2021, 10:42 Tarix müəllimi olmaq istəyənlər üçün SON ŞANS 2 Avqust 2021, 10:36 Narkotik satan daha bir dəstə saxlanıldı 2 Avqust 2021, 10:30 Toylarla bağlı sorğunun nəticələri AÇIQLANDI 2 Avqust 2021, 10:24 Əziz Ələkbərli: "Milli Məclis günün tələblərinə tam cavab verir" 2 Avqust 2021, 10:22 Ana südünün FAYDALARI 2 Avqust 2021, 10:18 Gələn həftədən vaksin vurdura bilməyənlərə sertifikat veriləcək 2 Avqust 2021, 10:12 Naxçıvan yenə atəşə tutuldu   2 Avqust 2021, 10:06 Bakıda 8 yeni müntəzəm marşrut xətti yaradılıb 2 Avqust 2021, 10:00 50 toy mərasimində karantin qaydaları pozuldu 2 Avqust 2021, 09:56 Jirinovski: Keçmişi bərbaddır, gələcəyi isə yoxdur... 2 Avqust 2021, 09:52 “Azərbaycanda siyasi və iqtisadi islahatlar paralel şəkildə aparılır” 2 Avqust 2021, 09:46 BANM məzunu 13 tanınmış xarici ali məktəbə qəbul olub 2 Avqust 2021, 09:40 Neftin qiyməti ucuzlaşdı 2 Avqust 2021, 09:35 Koreyada 200-ə yaxın azərbaycanlı yaşayır  2 Avqust 2021, 09:34 İki gündə 5263 nəfər toya BURAXILMADI 2 Avqust 2021, 09:28 Ağdaşda faciə: Fəhlə dəzgaha düşərək öldü 2 Avqust 2021, 09:22