Arxiv
14 Fevral 2020, 10:47 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara söz”ü Modern.az-da - On yeddinci söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara söz”ü təqdim edir.

 

On yeddinci söz

 

Günlərin bir günü qeyrət, ağıl və ürək öz barcarıqları barədə mübahisə edirdilər. Elmin hökmünü və  hakimliyini araşdırırdılar.  Qeyrət deyir: “ Ey elm, özün də bilirsən ki,  dünyada mənim iştirakım olmadan heç nə mükəmməlləşmir: sənə vaqif olmaq üçün gecə-güdüz oxumaq lazımdır, mən olmasam, buna nail olunmur. Yaradana layiqincə, usanmadan   ibadət etmək, ayinləri yerinə yetirmək üçün qüvvət də mənsiz mümkün deyil. Dünyada gözəl sənət, var –dövlət qazanmaq, hörmətli bir mərtəbəyə qalxmaq da anacq dayanmadan işləməklə əldə olunur. Qeyrət yoxsa, bunu da sona qədər edə bilmirsən. Məgər insanları yersiz əyləncələrdən çəkindirən, onları ədəbsiz  məclislərdən, uçurumlardan  uzaq tutan mən deyiləmmi? Bu ikisi mənimlə necə dalaşa bilər?”.

 

Ağıl cavab verdi: “İstər bu dünyada, istərsə də axirətdə  nəyin faydalı olub-olmadığını, nəyin zərərli olduğunu mən bilirəm. Sənin olub -olmadığını da mən təyin edirəm. Mən olmasam qərəzdən qaçmaq, mənfəət əldə etmək, elmin zirvəsinə qalxmaq mümkün deyil. Niyə bu ikisi mənimlə mübahisə edirlər?  Mən olmasam siz nəyə yarasınız?”.

 

Ürək deyir: “Mən insan bədəninin şahıyam. Qan məndən keçir, qəlb mənim içimdədir, mənsiz  həyat yoxdur. Yumşaq  döşəklərdə, isti evdə qarnı tox kişiyə -- döşəksiz, yersiz-yurdsuz məzlumun,  paltarsız üşüyən kimsəsizin, qarnı aç küçələrdə dolanıb, qızınmağa bir künc axtaran yetimin  “görəsən  indi halı nədir, nə yeyir, nə içir?” ,-deyə düşündürən, yatağında qovruldan , yuxusunu qaçıran mən deyiləmmi? Özündən böyüyə hörmət hissini,  kiçiklərə sevgini verən mənəm. Ancaq məni təmiz saxlamasalar, qorumasalar özləri çirklənirlər. Mən təmiz qalarmsa, insanları bir-birindən ayırmıram. Yaxşılıq ediləndə həyəcanlanır, zülmə və zora qarşı çıxıram.  Ədalət, insaf, rəhm, həya, mehribançılıq deyilən hər şey məndən çıxır, mənsiz o ikisi nə edə bilər? Onlar mənimlə necə mübahisə edə bilərlər?”

 

Onların üçünü də dinləyən Elm cavab verdi: “Qeyrət, sən hər şeyi doğru dedin. Hətta özündə olan bir çox məziyyətlərini saymadın. Sənsiz   məqsədə çatılmaz.  Lakin unutma ki səndə həm də gücünə bərabər amansılızq, zalımlıq  gizlənir. Sən gah  ən böyük yaxşılıqsan, gah da dönüb ən böyük pislik olursan, bu işin isə çox pisdir”- dedi.

 

Sonra üzünü Ağıla tutdu: “Ey Ağıl! Sənin dediklərin də düppədüzdür.  Sənisz həyatda heç nəyə nail olmaq mümkün deyil.  YaradanTanrını da bizə sən tanıdırsan,  hər iki dünyanın  yerini də sən bilirsən.  Lakin bunlar sənin bildiklərinin sonu deyil.  Məkr və Hiylə də səndən gəlir. Yaxşı da, yaman da sənə söykənir. Sən onların hər ikisinə eyni xidmət göstərirsən. Sənin ən böyük nöqsanın budur.

 

Mənim işim sizi barışdırmaqdır, - dedi Elm!. Ancaq bu işdə hökm verən Ürək olsa yaxşıdır. Ağıl! Sənin yolun-çığırın çoxdur. Ürək onların hər birində gedə bilməz. O ancaq sənin mərhəmətli düşüncələrindən açıla  bilər, bu işdə yol yoldaşı olar.  Yox əgər fikrində bir yamanlıq, pislik olsa, göstərdiyin yola getməz, hətta səndən iyrənib üz döndərər. Qeyrət sənin silahın çox, gücün böyükdür, lakin səni ancaq Ürək idarə edə bilər. Tədbirli iş görəndə sənə mane olmaz, lakin ziyanli bir iş görsən qollarını bağlayar. Ona görə də siz birləşib Ürəyə tabe olmalısınız. Əgər siz üçünüz də sülh içərisində bir insanın qəlbinə dolsanız, o adamın ayağı dəyən torpaq , üzünə üz qoyulacaq mübarək bir insan olur. Əgər həmfikir olmasanız, mən yenə Ürəyə üstünlük verəcəm. Özünzdə, cisminizdə insanlığı qoruyun. Allah deyir ki, qəlbini təmiz saxla, çünki Allah bizim qəbimizə görə imtahana çəkər, - Allahın Kitabında belə yazılıb.

1893.

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Paris İrəvanı Yaxın Şərqə “qaytarır” 20 Sentyabr 2020, 09:39 Gürcü alimi erməni sürüsünün silsilə riyakarlığı barədə  20 Sentyabr 2020, 09:24 Koronavirusa ən yüksək yoluxma baş verən daha bir ölkə 20 Sentyabr 2020, 09:18 Bir “Əsrin müqaviləsi” kimi imzalandı, iki əsrin müqaviləsi oldu… 20 Sentyabr 2020, 09:14 Bakıda ağır QƏZA: “Mitsubishi” yol kənarındakı maneəyə çırpıldı 20 Sentyabr 2020, 09:08 Kosmik turizm başlayır... 20 Sentyabr 2020, 09:07 Bakının mərkəzində bina uçub - Sakinlərin harayına yetişən yoxdu – FOTO 20 Sentyabr 2020, 08:56 Abituriyentlərə XƏBƏRDARLIQ: Bu gün sonuncu gündür 20 Sentyabr 2020, 08:29 Prezident küçələrdən siqaret kötükləri topladı 20 Sentyabr 2020, 00:59 İsveçrə ATƏT-in sədrliyi postuna namizəd irəli sürməyib 20 Sentyabr 2020, 00:43 Trampa qarşı qəsdin qarşısı alındı 20 Sentyabr 2020, 00:26 “Əsrin müqaviləsi”nin 26 ili tamamlandı 20 Sentyabr 2020, 00:09 Qubada polis postu quruldu 19 Sentyabr 2020, 23:58 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxdu 19 Sentyabr 2020, 23:42 Əfqanıstanda terror: 1 ölü, 5 yaralı 19 Sentyabr 2020, 23:31 Bakıda kürəkən qaynanasını avtomobillə vurdu 19 Sentyabr 2020, 23:17 Bombardmançı təyyarə dünya rekordu qırdı 19 Sentyabr 2020, 23:03 Bu ölkədə koronavirusa yoluxanların sayı 390 358 nəfərə çatıb 19 Sentyabr 2020, 22:47 FETÖ ilə əməkdaşlıqda şübhəli bilinənlər saxlanıldı 19 Sentyabr 2020, 22:33 “Sumqayıt” lider oldu 19 Sentyabr 2020, 22:17 Amur çayı daşdı: balıqlar şəhərdə üzür – VİDEO 19 Sentyabr 2020, 22:01 Gəncədə gənc oğlan bıçaqlanıb 19 Sentyabr 2020, 21:44 BDU professorun universitetə buraxılmamasının SƏBƏBİNİ AÇIQLADI 19 Sentyabr 2020, 21:30 Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 266 117-yə çatıb  19 Sentyabr 2020, 21:17 Mahir Abbaszadə seçicilərlə növbəti videoqəbul keçirib 19 Sentyabr 2020, 20:58 “Bu işğalçı dövlətin növbəti məkrli oyunlara hazırlaşdığının bariz nümunəsidir” - Tural Gəncəliyev 19 Sentyabr 2020, 20:45 Qərbi Kaspi Universitetinin tələbələri Virtual Tələbə Uğur Forumuna qatılıb 19 Sentyabr 2020, 20:31 “Biz mütləq öz torpaqlarımıza qayıdacağıq” - İlham Əliyev 19 Sentyabr 2020, 20:18 Yol qəzası mərkəzi prospektdə tıxac yaratdı 19 Sentyabr 2020, 20:01 Nazirlikdən intihar edən müəllimə başsağlığı: “Qeyri-dəqiq məlumatların təqdimatı təəssüf doğurur” 19 Sentyabr 2020, 19:36 Xuraman Şuşalı 100 min xərclədiyi evini satışa çıxardı - VİDEO 19 Sentyabr 2020, 19:25 BDU-nun professorunu iş yerinə buraxmadılar - SƏBƏB 19 Sentyabr 2020, 19:11 Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərar müxalifət üçün testdir - Azay Quliyev 19 Sentyabr 2020, 19:03 Prezident Qarabağ barədə DANIŞDI: “Xalq bilməlidir nələr baş verir” 19 Sentyabr 2020, 18:28 Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı 19 Sentyabr 2020, 18:20