Arxiv
14 Fevral 2020, 10:47 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara söz”ü Modern.az-da - On yeddinci söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara söz”ü təqdim edir.

 

On yeddinci söz

 

Günlərin bir günü qeyrət, ağıl və ürək öz barcarıqları barədə mübahisə edirdilər. Elmin hökmünü və  hakimliyini araşdırırdılar.  Qeyrət deyir: “ Ey elm, özün də bilirsən ki,  dünyada mənim iştirakım olmadan heç nə mükəmməlləşmir: sənə vaqif olmaq üçün gecə-güdüz oxumaq lazımdır, mən olmasam, buna nail olunmur. Yaradana layiqincə, usanmadan   ibadət etmək, ayinləri yerinə yetirmək üçün qüvvət də mənsiz mümkün deyil. Dünyada gözəl sənət, var –dövlət qazanmaq, hörmətli bir mərtəbəyə qalxmaq da anacq dayanmadan işləməklə əldə olunur. Qeyrət yoxsa, bunu da sona qədər edə bilmirsən. Məgər insanları yersiz əyləncələrdən çəkindirən, onları ədəbsiz  məclislərdən, uçurumlardan  uzaq tutan mən deyiləmmi? Bu ikisi mənimlə necə dalaşa bilər?”.

 

Ağıl cavab verdi: “İstər bu dünyada, istərsə də axirətdə  nəyin faydalı olub-olmadığını, nəyin zərərli olduğunu mən bilirəm. Sənin olub -olmadığını da mən təyin edirəm. Mən olmasam qərəzdən qaçmaq, mənfəət əldə etmək, elmin zirvəsinə qalxmaq mümkün deyil. Niyə bu ikisi mənimlə mübahisə edirlər?  Mən olmasam siz nəyə yarasınız?”.

 

Ürək deyir: “Mən insan bədəninin şahıyam. Qan məndən keçir, qəlb mənim içimdədir, mənsiz  həyat yoxdur. Yumşaq  döşəklərdə, isti evdə qarnı tox kişiyə -- döşəksiz, yersiz-yurdsuz məzlumun,  paltarsız üşüyən kimsəsizin, qarnı aç küçələrdə dolanıb, qızınmağa bir künc axtaran yetimin  “görəsən  indi halı nədir, nə yeyir, nə içir?” ,-deyə düşündürən, yatağında qovruldan , yuxusunu qaçıran mən deyiləmmi? Özündən böyüyə hörmət hissini,  kiçiklərə sevgini verən mənəm. Ancaq məni təmiz saxlamasalar, qorumasalar özləri çirklənirlər. Mən təmiz qalarmsa, insanları bir-birindən ayırmıram. Yaxşılıq ediləndə həyəcanlanır, zülmə və zora qarşı çıxıram.  Ədalət, insaf, rəhm, həya, mehribançılıq deyilən hər şey məndən çıxır, mənsiz o ikisi nə edə bilər? Onlar mənimlə necə mübahisə edə bilərlər?”

 

Onların üçünü də dinləyən Elm cavab verdi: “Qeyrət, sən hər şeyi doğru dedin. Hətta özündə olan bir çox məziyyətlərini saymadın. Sənsiz   məqsədə çatılmaz.  Lakin unutma ki səndə həm də gücünə bərabər amansılızq, zalımlıq  gizlənir. Sən gah  ən böyük yaxşılıqsan, gah da dönüb ən böyük pislik olursan, bu işin isə çox pisdir”- dedi.

 

Sonra üzünü Ağıla tutdu: “Ey Ağıl! Sənin dediklərin də düppədüzdür.  Sənisz həyatda heç nəyə nail olmaq mümkün deyil.  YaradanTanrını da bizə sən tanıdırsan,  hər iki dünyanın  yerini də sən bilirsən.  Lakin bunlar sənin bildiklərinin sonu deyil.  Məkr və Hiylə də səndən gəlir. Yaxşı da, yaman da sənə söykənir. Sən onların hər ikisinə eyni xidmət göstərirsən. Sənin ən böyük nöqsanın budur.

 

Mənim işim sizi barışdırmaqdır, - dedi Elm!. Ancaq bu işdə hökm verən Ürək olsa yaxşıdır. Ağıl! Sənin yolun-çığırın çoxdur. Ürək onların hər birində gedə bilməz. O ancaq sənin mərhəmətli düşüncələrindən açıla  bilər, bu işdə yol yoldaşı olar.  Yox əgər fikrində bir yamanlıq, pislik olsa, göstərdiyin yola getməz, hətta səndən iyrənib üz döndərər. Qeyrət sənin silahın çox, gücün böyükdür, lakin səni ancaq Ürək idarə edə bilər. Tədbirli iş görəndə sənə mane olmaz, lakin ziyanli bir iş görsən qollarını bağlayar. Ona görə də siz birləşib Ürəyə tabe olmalısınız. Əgər siz üçünüz də sülh içərisində bir insanın qəlbinə dolsanız, o adamın ayağı dəyən torpaq , üzünə üz qoyulacaq mübarək bir insan olur. Əgər həmfikir olmasanız, mən yenə Ürəyə üstünlük verəcəm. Özünzdə, cisminizdə insanlığı qoruyun. Allah deyir ki, qəlbini təmiz saxla, çünki Allah bizim qəbimizə görə imtahana çəkər, - Allahın Kitabında belə yazılıb.

1893.

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
İrandan gələn avtobuslar hər gün dezinfeksiya olunur - Nuridə Allahyarova 24 Fevral 2020, 09:46 “Qarabağ məktəbi”nin müəllimi: “Son 3-4 ildə Polşaya gələn azərbaycanlıların sayında inanılmaz artım var” 24 Fevral 2020, 09:40 “Gərək dünyada bütün azərbaycanlıları öldürəsən ki, Şuşa işğalda qala” - MÜSAHİBƏ 24 Fevral 2020, 09:34 Bakı-Quba-Rusiya yolunun tikintisi nə vaxt başa çatacaq? 24 Fevral 2020, 09:23 Paytaxtda “Mersedes” qəza törətdi 24 Fevral 2020, 09:05 Bakı-Sumqayıt yolunda hərəkət dayanıb - FOTO 24 Fevral 2020, 08:59 Xərçəng hüceyrələrini öldürən ən təsirli QİDA 24 Fevral 2020, 08:53 İran koronavirusla mübarizəyə ordunu da cəlb edir 24 Fevral 2020, 08:42 Türkiyədə daha bir güclü zəlzələ 24 Fevral 2020, 08:22 Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 2592 nəfərə çatıb 24 Fevral 2020, 08:14 “Yeraltı təkanlar davam edəcək” - Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi 24 Fevral 2020, 00:47 Çindən kənarda koronavirusa yoluxanların sayı 1 769-a çatdı 24 Fevral 2020, 00:32 Hacıqabulda mikroavtobus piyadanı vurub öldürdü 24 Fevral 2020, 00:16 Prezidentin komandası seçkilərdə  məğlub oldu 23 Fevral 2020, 23:57 "Fənərbağça"nın baş məşqçisi istefa verdi 23 Fevral 2020, 23:40 Azərbaycanda koronovirusla bağlı səs yazısına aydınlıq gətirildi - RƏSMİ 23 Fevral 2020, 23:23 ABŞ Qara dənizdə Rusiya ilə qarşılaşdı 23 Fevral 2020, 23:04 İtaliyada koronavirusdan daha bir nəfər ölüb 23 Fevral 2020, 22:43 "Qalatasaray" 21 illik tilsimi qırdı 23 Fevral 2020, 22:21 Azərbaycan millisi Böyük Dəbilqəni 4 medalla başa vurdu 23 Fevral 2020, 22:06 Daha bir ölkə İranla sərhədi bağladı - SƏBƏB 23 Fevral 2020, 21:52 Zəlzələdə əri və 3 övladını itirən ananın fəryadı - VİDEO 23 Fevral 2020, 21:41 “Status-kvo ən ideal variantdı, bacardığımız qədər danışıqları uzatmalıyıq” – Erməni politoloq 23 Fevral 2020, 21:17 "Qarabağ"dan daha bir qələbə 23 Fevral 2020, 21:09 İranda daha bir güclü zәlzәlә oldu 23 Fevral 2020, 20:56 “İtaliya hər zaman Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib” - Azər Kərimli 23 Fevral 2020, 20:33 XİN-dən Türkiyəyə başsağlığı 23 Fevral 2020, 20:22 MSK daha iki seçki məntəqəsində səsvermənin nəticələrini ləğv etdi 23 Fevral 2020, 20:10 Daha bir seçki məntəqəsində nəticələr ləğv edildi 23 Fevral 2020, 20:07 67 saylı dairədə 2 məntəqədə seçkilər ləğv olundu 23 Fevral 2020, 19:33 Prezident İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verdi 23 Fevral 2020, 19:01 MSK 60 saylı Salyan-Neftçala dairəsi ilə bağlı QƏRAR VERDİ 23 Fevral 2020, 18:41 Madər Musayevin dairəsindəki 1 məntəqədə pozuntular TƏSDİQLƏNDİ 23 Fevral 2020, 18:23 Ərəb koalisiyası husilərin partlayıcı ilə dolu qayığını məhv etdi 23 Fevral 2020, 18:13 Bu dairənin 11 məntəqəsində seçkilərin nəticəsi LƏĞV OLUNDU 23 Fevral 2020, 17:52