Arxiv
14 Fevral 2020, 10:47 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara söz”ü Modern.az-da - On yeddinci söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara söz”ü təqdim edir.

 

On yeddinci söz

 

Günlərin bir günü qeyrət, ağıl və ürək öz barcarıqları barədə mübahisə edirdilər. Elmin hökmünü və  hakimliyini araşdırırdılar.  Qeyrət deyir: “ Ey elm, özün də bilirsən ki,  dünyada mənim iştirakım olmadan heç nə mükəmməlləşmir: sənə vaqif olmaq üçün gecə-güdüz oxumaq lazımdır, mən olmasam, buna nail olunmur. Yaradana layiqincə, usanmadan   ibadət etmək, ayinləri yerinə yetirmək üçün qüvvət də mənsiz mümkün deyil. Dünyada gözəl sənət, var –dövlət qazanmaq, hörmətli bir mərtəbəyə qalxmaq da anacq dayanmadan işləməklə əldə olunur. Qeyrət yoxsa, bunu da sona qədər edə bilmirsən. Məgər insanları yersiz əyləncələrdən çəkindirən, onları ədəbsiz  məclislərdən, uçurumlardan  uzaq tutan mən deyiləmmi? Bu ikisi mənimlə necə dalaşa bilər?”.

 

Ağıl cavab verdi: “İstər bu dünyada, istərsə də axirətdə  nəyin faydalı olub-olmadığını, nəyin zərərli olduğunu mən bilirəm. Sənin olub -olmadığını da mən təyin edirəm. Mən olmasam qərəzdən qaçmaq, mənfəət əldə etmək, elmin zirvəsinə qalxmaq mümkün deyil. Niyə bu ikisi mənimlə mübahisə edirlər?  Mən olmasam siz nəyə yarasınız?”.

 

Ürək deyir: “Mən insan bədəninin şahıyam. Qan məndən keçir, qəlb mənim içimdədir, mənsiz  həyat yoxdur. Yumşaq  döşəklərdə, isti evdə qarnı tox kişiyə -- döşəksiz, yersiz-yurdsuz məzlumun,  paltarsız üşüyən kimsəsizin, qarnı aç küçələrdə dolanıb, qızınmağa bir künc axtaran yetimin  “görəsən  indi halı nədir, nə yeyir, nə içir?” ,-deyə düşündürən, yatağında qovruldan , yuxusunu qaçıran mən deyiləmmi? Özündən böyüyə hörmət hissini,  kiçiklərə sevgini verən mənəm. Ancaq məni təmiz saxlamasalar, qorumasalar özləri çirklənirlər. Mən təmiz qalarmsa, insanları bir-birindən ayırmıram. Yaxşılıq ediləndə həyəcanlanır, zülmə və zora qarşı çıxıram.  Ədalət, insaf, rəhm, həya, mehribançılıq deyilən hər şey məndən çıxır, mənsiz o ikisi nə edə bilər? Onlar mənimlə necə mübahisə edə bilərlər?”

 

Onların üçünü də dinləyən Elm cavab verdi: “Qeyrət, sən hər şeyi doğru dedin. Hətta özündə olan bir çox məziyyətlərini saymadın. Sənsiz   məqsədə çatılmaz.  Lakin unutma ki səndə həm də gücünə bərabər amansılızq, zalımlıq  gizlənir. Sən gah  ən böyük yaxşılıqsan, gah da dönüb ən böyük pislik olursan, bu işin isə çox pisdir”- dedi.

 

Sonra üzünü Ağıla tutdu: “Ey Ağıl! Sənin dediklərin də düppədüzdür.  Sənisz həyatda heç nəyə nail olmaq mümkün deyil.  YaradanTanrını da bizə sən tanıdırsan,  hər iki dünyanın  yerini də sən bilirsən.  Lakin bunlar sənin bildiklərinin sonu deyil.  Məkr və Hiylə də səndən gəlir. Yaxşı da, yaman da sənə söykənir. Sən onların hər ikisinə eyni xidmət göstərirsən. Sənin ən böyük nöqsanın budur.

 

Mənim işim sizi barışdırmaqdır, - dedi Elm!. Ancaq bu işdə hökm verən Ürək olsa yaxşıdır. Ağıl! Sənin yolun-çığırın çoxdur. Ürək onların hər birində gedə bilməz. O ancaq sənin mərhəmətli düşüncələrindən açıla  bilər, bu işdə yol yoldaşı olar.  Yox əgər fikrində bir yamanlıq, pislik olsa, göstərdiyin yola getməz, hətta səndən iyrənib üz döndərər. Qeyrət sənin silahın çox, gücün böyükdür, lakin səni ancaq Ürək idarə edə bilər. Tədbirli iş görəndə sənə mane olmaz, lakin ziyanli bir iş görsən qollarını bağlayar. Ona görə də siz birləşib Ürəyə tabe olmalısınız. Əgər siz üçünüz də sülh içərisində bir insanın qəlbinə dolsanız, o adamın ayağı dəyən torpaq , üzünə üz qoyulacaq mübarək bir insan olur. Əgər həmfikir olmasanız, mən yenə Ürəyə üstünlük verəcəm. Özünzdə, cisminizdə insanlığı qoruyun. Allah deyir ki, qəlbini təmiz saxla, çünki Allah bizim qəbimizə görə imtahana çəkər, - Allahın Kitabında belə yazılıb.

1893.

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
“Virtual məktəb”də şagirdlər üçün məktəbdənkənar dərnəklər keçiriləcək 2 İyul 2020, 11:05 “Canavar yuvası” 2 İyul 2020, 11:01 Millimizin üzvünün axtarışa verildiyi qətlin TƏFƏRRÜATI: “Asfalta yıxaraq…” 2 İyul 2020, 10:57 Səhiyyə Nazirliyi koronaviruslu xəstələri müalicə edən tibb işçilərini TOPLADI 2 İyul 2020, 10:51 Mətbuat xidmətinin rəisi TƏLTİF OLUNDU 2 İyul 2020, 10:46 Azərbaycanda yeni magistral yolun tikintisinə başlanıldı 2 İyul 2020, 10:43 Bu dərsliklərin istifadə müddəti dəyişdirilir 2 İyul 2020, 10:40 Deputat: “Pandemiyaya baxmayaraq parlamentin işində boşluq yaranmadı” 2 İyul 2020, 10:37 Türk özünü qorumur, Tanrı türkü qorusun... 2 İyul 2020, 10:32 Ziya Məmmədovun qardaşı oğlu sürücülük hüququndan məhrum edilir 2 İyul 2020, 10:27 Rövnəq Abdullayev işçilərin aylıq əlavə ödənişlərini 50 faiz AZALTDI - ÖZƏL 2 İyul 2020, 10:21 DİM pulsuz onlayn sınaq imtahanı keçirir 2 İyul 2020, 10:18 Dərsliklərlə bağlı yeniliklər 2 İyul 2020, 10:13 İşdən çıxan icra başçısının müavini - “Qardaşım məni el arasında biabır etdi” 2 İyul 2020, 10:08 Milli Məclisdə iqtisadiyyatı ən yaxşı hansı deputat bilir? - Ekspert RƏYLƏRİ 2 İyul 2020, 10:02 Neft yenidən bahalaşdı 2 İyul 2020, 09:56 Milli Məclisə gəlməyən Oqtay Əsədov özünə köməkçi də götürməyib 2 İyul 2020, 09:50 Dünyada koronavirusa qarşı 141 fərqli vaksin hazırlanır 2 İyul 2020, 09:45 Nazirlik ağac kəsənlərlə bağlı polisə müraciət etdi 2 İyul 2020, 09:40 Lerikdə avtomobil dərəyə aşdı - 3 NƏFƏR ÖLDÜ 2 İyul 2020, 09:34 Rusiyada Konstitusuya referendumunun nəticələri AÇIQLANDI 2 İyul 2020, 09:28 Bu gün dollar neçəyədir? - Rəsmi məzənnə 2 İyul 2020, 09:22 Cəbhədə gərginlik artıb - düşmən snayperləri işə saldı 2 İyul 2020, 09:16 Şamaxı icra başçısına yeni müavin təyin olundu 2 İyul 2020, 09:10 İlham Əliyev: “Polis öz vəzifə borcunu ləyaqətlə yerinə yetirir” 2 İyul 2020, 09:05 2 iyul Polisin GÜNÜDÜR 2 İyul 2020, 09:00 Parlamentin yaz sessiyası jurnalistlərin yadında necə qaldı?.. 2 İyul 2020, 08:55 “Sosial şəbəkələrdə əhali arasında vahimə yaradan yalan məlumatlar yayılır” - Nazir 2 İyul 2020, 08:53 Daxili İşlər Naziri zərərsizləşdirilmiş cinayətkar qruplardan DANIŞDI 2 İyul 2020, 08:47 Vilayət Eyvazov: “İctimai nəqliyyatda sərnişinlərin bəzən yarısı maskadan istifadə etmir” 2 İyul 2020, 08:43 Ərdoganla Merkel telefonla danışdı 2 İyul 2020, 08:21 Bu gün buraxılış imtahanı keçirilir 2 İyul 2020, 08:14 Şamaxıda zəlzələ olub 2 İyul 2020, 08:00 Donald Tramp vəd verdi: “Çox tezliklə bizdə vaksin olacaq” 2 İyul 2020, 00:59 “Zaminbank”ın sədri həbs edilib 2 İyul 2020, 00:46