Arxiv
14 Fevral 2020, 10:47 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara söz”ü Modern.az-da - On yeddinci söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara söz”ü təqdim edir.

 

On yeddinci söz

 

Günlərin bir günü qeyrət, ağıl və ürək öz barcarıqları barədə mübahisə edirdilər. Elmin hökmünü və  hakimliyini araşdırırdılar.  Qeyrət deyir: “ Ey elm, özün də bilirsən ki,  dünyada mənim iştirakım olmadan heç nə mükəmməlləşmir: sənə vaqif olmaq üçün gecə-güdüz oxumaq lazımdır, mən olmasam, buna nail olunmur. Yaradana layiqincə, usanmadan   ibadət etmək, ayinləri yerinə yetirmək üçün qüvvət də mənsiz mümkün deyil. Dünyada gözəl sənət, var –dövlət qazanmaq, hörmətli bir mərtəbəyə qalxmaq da anacq dayanmadan işləməklə əldə olunur. Qeyrət yoxsa, bunu da sona qədər edə bilmirsən. Məgər insanları yersiz əyləncələrdən çəkindirən, onları ədəbsiz  məclislərdən, uçurumlardan  uzaq tutan mən deyiləmmi? Bu ikisi mənimlə necə dalaşa bilər?”.

 

Ağıl cavab verdi: “İstər bu dünyada, istərsə də axirətdə  nəyin faydalı olub-olmadığını, nəyin zərərli olduğunu mən bilirəm. Sənin olub -olmadığını da mən təyin edirəm. Mən olmasam qərəzdən qaçmaq, mənfəət əldə etmək, elmin zirvəsinə qalxmaq mümkün deyil. Niyə bu ikisi mənimlə mübahisə edirlər?  Mən olmasam siz nəyə yarasınız?”.

 

Ürək deyir: “Mən insan bədəninin şahıyam. Qan məndən keçir, qəlb mənim içimdədir, mənsiz  həyat yoxdur. Yumşaq  döşəklərdə, isti evdə qarnı tox kişiyə -- döşəksiz, yersiz-yurdsuz məzlumun,  paltarsız üşüyən kimsəsizin, qarnı aç küçələrdə dolanıb, qızınmağa bir künc axtaran yetimin  “görəsən  indi halı nədir, nə yeyir, nə içir?” ,-deyə düşündürən, yatağında qovruldan , yuxusunu qaçıran mən deyiləmmi? Özündən böyüyə hörmət hissini,  kiçiklərə sevgini verən mənəm. Ancaq məni təmiz saxlamasalar, qorumasalar özləri çirklənirlər. Mən təmiz qalarmsa, insanları bir-birindən ayırmıram. Yaxşılıq ediləndə həyəcanlanır, zülmə və zora qarşı çıxıram.  Ədalət, insaf, rəhm, həya, mehribançılıq deyilən hər şey məndən çıxır, mənsiz o ikisi nə edə bilər? Onlar mənimlə necə mübahisə edə bilərlər?”

 

Onların üçünü də dinləyən Elm cavab verdi: “Qeyrət, sən hər şeyi doğru dedin. Hətta özündə olan bir çox məziyyətlərini saymadın. Sənsiz   məqsədə çatılmaz.  Lakin unutma ki səndə həm də gücünə bərabər amansılızq, zalımlıq  gizlənir. Sən gah  ən böyük yaxşılıqsan, gah da dönüb ən böyük pislik olursan, bu işin isə çox pisdir”- dedi.

 

Sonra üzünü Ağıla tutdu: “Ey Ağıl! Sənin dediklərin də düppədüzdür.  Sənisz həyatda heç nəyə nail olmaq mümkün deyil.  YaradanTanrını da bizə sən tanıdırsan,  hər iki dünyanın  yerini də sən bilirsən.  Lakin bunlar sənin bildiklərinin sonu deyil.  Məkr və Hiylə də səndən gəlir. Yaxşı da, yaman da sənə söykənir. Sən onların hər ikisinə eyni xidmət göstərirsən. Sənin ən böyük nöqsanın budur.

 

Mənim işim sizi barışdırmaqdır, - dedi Elm!. Ancaq bu işdə hökm verən Ürək olsa yaxşıdır. Ağıl! Sənin yolun-çığırın çoxdur. Ürək onların hər birində gedə bilməz. O ancaq sənin mərhəmətli düşüncələrindən açıla  bilər, bu işdə yol yoldaşı olar.  Yox əgər fikrində bir yamanlıq, pislik olsa, göstərdiyin yola getməz, hətta səndən iyrənib üz döndərər. Qeyrət sənin silahın çox, gücün böyükdür, lakin səni ancaq Ürək idarə edə bilər. Tədbirli iş görəndə sənə mane olmaz, lakin ziyanli bir iş görsən qollarını bağlayar. Ona görə də siz birləşib Ürəyə tabe olmalısınız. Əgər siz üçünüz də sülh içərisində bir insanın qəlbinə dolsanız, o adamın ayağı dəyən torpaq , üzünə üz qoyulacaq mübarək bir insan olur. Əgər həmfikir olmasanız, mən yenə Ürəyə üstünlük verəcəm. Özünzdə, cisminizdə insanlığı qoruyun. Allah deyir ki, qəlbini təmiz saxla, çünki Allah bizim qəbimizə görə imtahana çəkər, - Allahın Kitabında belə yazılıb.

1893.

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Əkrəm İmamoğlunu ölümlə hədələyən şəxs tutuldu 8 Aprel 2020, 22:59 Bu ölkədə 4072 nəfər koronavirusa yoluxdu 8 Aprel 2020, 22:44 Azərbaycanlı diaspor rəhbəri koronavirusa yoluxdu 8 Aprel 2020, 22:27 Koronavirusla bağlı daha bir kəşfiyyat məlumatı üzə çıxdı 8 Aprel 2020, 22:14 ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 401 166 nəfərə çatdı 8 Aprel 2020, 22:01 Qənirə Paşayevanın seçicilərinə 3 min maska hədiyyə edildi 8 Aprel 2020, 21:55 Göyçayda üç avtomobil toqquşdu: xəsarət alanlar var 8 Aprel 2020, 21:45 Heydər Əliyev Mərkəzindən İtaliyaya həmrəylik nümayişi 8 Aprel 2020, 21:33 Türkiyədə koronavirusdan ölənlərin sayı 812-yə çatdı 8 Aprel 2020, 21:16 İtaliyada koronavirusdan REKORD sayda sağalma 8 Aprel 2020, 20:59 Britaniyada daha 938 nəfər koronavirusdan öldü 8 Aprel 2020, 20:45 İrandan koronavirusla mübarizədə dəstəyə görə Azərbaycana təşəkkür 8 Aprel 2020, 20:29 Koronavirusa görə GPS peykinin buraxılışını təxirə salındı 8 Aprel 2020, 20:17 Siyasətçi bu səbəbdən prezident olmayacaq 8 Aprel 2020, 20:01 ÜST: Koronavirusun nə zaman bitəcəyini bilmirik 8 Aprel 2020, 19:50 Bakıda “Toyota” ilə “KamAZ” toqquşub:  yaralanan var 8 Aprel 2020, 19:41 “AzərGold” xaricə qızıl satışını dayandırıb 8 Aprel 2020, 19:33 Şəxsiyyət vəsiqəsinin müddəti bitən şəxslərin NƏZƏRİNƏ 8 Aprel 2020, 19:25 Nazirlər Kabinetinin rəsmisi: “Adamlara pul paylansa, daha çox insan işsiz qalacaq” 8 Aprel 2020, 19:17 Maliyyə yardımı kimlərə şamil olunacaq? - Nazir: “Minimal məbləğ 250 manat...” 8 Aprel 2020, 19:11 İbrahim Məmmədov: “Düşmən ölkələr koronavirusla bağlı şayiələr yayırlar” 8 Aprel 2020, 19:01 Azərbsaycanda 82 yaşlı şəxs koronavirusdan sağalıb 8 Aprel 2020, 18:53 Azərbaycanda koronavirusa yoluxma ilə bağlı qırmızı zona yoxdur – Operativ Qərargah 8 Aprel 2020, 18:51 İşdən çıxarılan məmur baş naziri sərt tənqid etdi 8 Aprel 2020, 18:46 UNEC aliminin koronavirus barədə araşdırması apardı 8 Aprel 2020, 18:38 Bakıda piyadanı vurub öldürən sürücü tutuldu 8 Aprel 2020, 18:31 Dövlət Agentliyindən icaze.e-gov.az portalı ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ 8 Aprel 2020, 18:28 Ağır xəstələrin rayondan Bakıya gətirilməsinə icazə verilir – Operativ Qərargah 8 Aprel 2020, 18:25 BMU-da tədrisin məsafədən təşkili üzrə göstəricilər 8 Aprel 2020, 18:22 İran parlamenti karantin müddətini uzatmayıb 8 Aprel 2020, 18:18 TƏBİB sədrindən vətəndaşlara MÜRACİƏT - “Qan verin, çünki çətinliklərimiz ola bilər” 8 Aprel 2020, 18:14 Rusiya və Ermənistan XİN rəhbərləri Qarabağı müzakirə etdi 8 Aprel 2020, 18:12 Azərbaycanda həkim koronavirusa YOLUXDU 8 Aprel 2020, 18:11 Azərbaycan martda gündəlik 763,9 min barrel neft hasil edib 8 Aprel 2020, 18:07 Dolların sabaha olan məzənnəsi  8 Aprel 2020, 18:02