Arxiv
10 İyul 2019, 08:53 | ƏDƏBİYYAT
Əsərləri yenidən kəşf edən yazar...

Bu günlərdə cənab Prezidentin fəxri adlarla təltif etdiyi bir qrup Azərbaycan yazıçısı arasında Kamal Abdullanın da adının olması universitet kollektivini çox sevindirdi.  Düşünürük ki, Kamal Abdulla  çoxdan “Xalq yazıçısı” fəxri adını almağa layiqli olaraq haqq edirdi  və kollektivin ona inam və etiabından irəli gəlir ki, o, həm də ilin rektoru seçildi.

Həm elmdə, həm də bədii yaradıcılıqda söz demək, fundamental fikirlər ortaya qoymaq hər kəsə nəsib olan keyfiyyət deyil, bu insandan böyük zəhmət, daimi yaradıcılıq potensialı tələb edir. Kamal Abdulla bu çətin missiyanı öz üzərində daşımaqla yanaşı, həm bir filoloq olaraq, həm də bir tənqidçi və yazıçı kimi artıq illərdir istər elmi fəaliyyətində, istərsə də, bədii yaradıcılığında özünəməxsus xüsusi iz qoymuş şəxsiyyətlərdəndir və bu səbəbdən də uzun illərdən bəri sevilən və yaradıcılığı maraqla izlənilən ədib kimi onun çoxdan xalqın yazıçısı adını qazandığını demək olar. Bu faktı alimin geniş elmi və bədii yaradıcılığıyla tanış olan hər bir oxucusu təsdiq edə bilər.

Görkəmli alimin həyat və yaradıcılığına nəzər salarkən bir ziyalı olaraq onun nə qədər zəngin bacarığa malik olmasını və fəaliyyətinin geniş və əhatəli olduğunu görürük- dilşünas, ədəbiyyatşünas, yazar, tənqidçi, ictimai xadim;  Yaradıcılıq Fondunun sədri, “Türkologiya” jurnalının baş redaktoru;  Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin Beynəlxalq Himayəçilik Şurasının sədri və sadalamadığımız, lakin ictimaiyyətə yaxşı tanış olan neçə-neçə digər sahələr... Sadalanan bu kimi sahələr artıq özlüyündə Kamal müəllim haqqında və onun elmi, ictimai sahədə gördüyü işlər haqqında  müəyyən, konkret təsəvvür yaradır.

Ayrıca onu da qeyd etmək yerinə düşər ki, ədəbi fəaliyyəti, bədii yaradıcılığı Kamal Abdulla üçün xüsusi məna kəsb edərək həmişə onu narahat etməkdə və izləməkdədir. Onun bədii yaradıcılığı tam başqa aləm olaraq, oxucusunu daim sürpriz anlamlarla üz-üzə qoyaraq onu düşünməyə sövq edir, yeni bədii yanaşma tələb edir. Bu baxımdan bədii ədəbiyyatda Kamal Abdulla dəsti-xətti tamailə seçilir və hər bir yeni yazısı böyük maraqla qarşılanır, belə ki, ədibin müəllifi olduğu “Yarımçıq əlyazma”, “Sehrbazlar dərəsi”, “Unutmağa kimsə yox...” romanları, şeirlər və hekayələr topluları yeni bədii- estetik keyfiyyətiylə artıq xeyli vaxtdır öz oxucularında kifayət qədər böyük təəssürat yaratmışdır.

Kamal Abdulla əsərlərinin demək olar ki, əksər personajları klassik ədəbiyyatdan gəlsə də, onlar məllifin üslubunda müasir təfəkkür diliylə danışır. Ədəbi əsərlərdəki qaranlıqlara aydınlıq gətirir, işıq salır o! Yazılarıyla əsərləri yenidən kəşf edir, sanki onlara yenidən can verir, yeni nəfəs verir o!... “Dağlar allahların ruhudur” -hekayələrindən birində deyən ədibin sözlərinə əsasən deyə bilərik ki, əsərlər də yazıçının ruhudur. Kamal Abdullanın fikir labirintində dolaşıb qalmamaq üçün onun fikir dünyasının dəruni qatlarına baş vurmaq və ona yaxşı bələd olmaq lazımdır. 

Böyük yazıçılar böyük olduqları qədər sadə, amma nə qədər paradoksal olsa da, həm də mürəkkəb şəxsiyyət olurlar. Eyni fikir Kamal Abdulla şəxsində də öz təsdiqini tapır. Onun istər şerlərində, istərsə də nəsr əsərlərində yazdığı sətirlərə, fikir dünyasına baş vurarkən novator açılışlarına və fərqli nəqletmə üsuluna hazır olmaq lazımdır. 

Bundan başqa ədibin “əvvəl-axır yazılanlar”dakı ədəbi əsərlər və müəllif bədii-estetik üslubu haqqında etdiyi qeydlərində bir çox söz sahiblərinin və onların əsərlərinin qaranlıq tərəflərini, mətn və sətr altı sirlərini, hər bir adi oxucunun qavraya, ayırd edə bilməyəcəyi məqamları səbirlə və ustalıqla aşkara çıxarır. Kamal məllim elmi-nəzəri, bədii-estetik baxışlarıyla oxucunu, ədəbi əsərlərin diqqət edə bilmədiyi prizmalardan görməyə kömək edir.

Kamal Abdulla əsərlərinin istər sujet xəttində, istərsə də obrazların xarakter və taleyində, həmçinin umumi fonunda „Unutmağa kimsə yox“ kitabında özünün də yazdığı kimi “yaddaşımız, əzabımız, qayğımız” yaşayır, onun insana əhəmiyyətli mesajlar verən elə təkcə bu sözlərində yatan fikir dünyasına görə bu əsərlər bizim üçün çox böyük dəyər kəsb edir.

“Ədəbiyyata həyatını verənlər və ədəbiyyatda həyatını qazananlar, əslində, hansısa bucaqdan baxılarsa eyni taleyin adamlarıdır” –deyir Kamal Abdulla, amma əslində ədəbiyyatda həyat yaradanlardır söz ustadları, şair və yazıçılar, xüsusilə yazıçılar...

Nə qədər ki, bəşər övladı düşünür o, yaradacaq. Fərqli düşüncə tərzi, fikirlər silsiləsi, təfəkkür fəlsəfəsi yaradıcı insana rahatlıq vermir, onu yazmağa yaratmağa, yazıb-yaratdıqlarıyla digər insanların da düşünməsinə, təfəkkürünün inkişafına yol açir. Əli qələm tutan hər bir kəs yaza bilər, ancaq bir ədibin elmi-zəkasıyla, bədii-estetik dünyaduyumuyla yazılmış yazıları cəmiyyət üçün daha faydalı, daha əhəmiyyətli sayılır. Söz sərrafı kimi Kamal Abdulla da illərdir öz fərqli qələmi ilə, zəkası və müxtəlif  baxışlı təfəkkürü ilə yaratdığı bədii əsərləriylə öz oxucularının diqqət mərkəzindədir. 

Kamal Abdulla bir yazıçı kimi artıq canlı klassika olsa da, nə xoş ki, bizim müasirimizdir. Onun çox dəyərli yaradıcılığıyla tanış olmaqdan əlavə biz həm də onunla  canlı təmasa, söhbətə, fikir mübadiləsi aparmaq imkanına malik oluruq. İnanırıq ki, Kamal Abdulla bundan sonra da, elmi-ictimai-bədii yaradıcılığında yorulmadan davamlı fəaliyyət göstərəcək və növbəti yeni mənəvi ruhlu əsərləri ilə, kitabları ilə bizləri sevindirəcək!


Nigar Haqverdiyeva,

ADU-nun Beynəlxalq münasibətlər və İdarəetmə fakültəsinin nəzdində Xarici dillər kafedrasının baş müəllimi

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ərzaq anbarında güclü yanğın 15 Dekabr 2019, 00:31 Bakıda yol qazası tıxaca səbəb olub 15 Dekabr 2019, 00:14 Məktəblər bu səbəbdən bağlandı 14 Dekabr 2019, 23:53 Leyla Əliyeva “Zima-2019” Beynəlxalq Uşaq Festivalının qala-konsertində iştirak edib 14 Dekabr 2019, 23:33 Azərbaycanlı tələbə Türkiyədə öldü - SƏBƏB 14 Dekabr 2019, 23:16 Mingəçevirdə gənc oğlanı bıçaqladılar  14 Dekabr 2019, 23:01 Özünü polis əməkdaşı kimi təqdim edən dələduz saxlanılıb 14 Dekabr 2019, 22:33 Müdafiə Nazirliyinin nümayəndələri Moskvada 14 Dekabr 2019, 22:14 Nigeriyada terrorda 19 nəfər öldü 14 Dekabr 2019, 21:52 "ABŞ sanksiya tətbiq etsə, buna məcbur olacağıq" - Çavuşoğlu 14 Dekabr 2019, 21:34 Azərbaycanlı futbolçunun baş məşqçisi erməni oldu 14 Dekabr 2019, 21:16 Üç ay ərzində dəm qazından 106 nəfər ölüb 14 Dekabr 2019, 20:54 Bazardakı yanğın 300 kv. metr sahəni əhatə edib: xəsarət alan yoxdur - RƏSMİ 14 Dekabr 2019, 20:36 Türkiyə, Almaniya, İran və İtaliyanın tibbi ekspertləri Bakıya toplandı - FOTO 14 Dekabr 2019, 20:19 "3-cü mikrorayon bazarı"ndakı yanğında iki avtomobil yandı 14 Dekabr 2019, 20:03 Bakının bu ərazisində işıqlar söndürüldü 14 Dekabr 2019, 18:52 AMİP deputatlığa namizədlərinin adlarını açıqladı - Etibar Məmmədov SİYAHIDA yoxdu 14 Dekabr 2019, 18:44 Çingiz Mustafayev adına radio satışa çıxarılmayacaq, amma... 14 Dekabr 2019, 18:41 3-cü mikrorayon bazarındakı yanğın söndürüldü - VİDEO - YENİLƏNİB 14 Dekabr 2019, 18:27 3-cü mikrorayon dairəsi BAĞLANDI - BNA sürücülərə müraciət etdi 14 Dekabr 2019, 18:21 MSK parlament seçkilərinin müşahidəsi üçün beynəlxalq təşkilatlara dəvət göndərib 14 Dekabr 2019, 17:54 “Şahdağ” Turizm Mərkəzində xizək mövsümünə start verildi - FOTO 14 Dekabr 2019, 17:47 Ölkədə 500-dən çox abidənin təmirə ehtiyacı var - RƏSMİ 14 Dekabr 2019, 17:38 MSK: 125 deputat yerinə 268 şəxs namizədliyini irəli sürüb 14 Dekabr 2019, 17:26 İlham Əliyev krala məktub göndərdi 14 Dekabr 2019, 17:11 Polis Cəlilabadda xüsusi əməliyyat KEÇİRDİ 14 Dekabr 2019, 17:05 Prezident İlham Əliyev qazaxıstanlı həmkarını təbrik etdi 14 Dekabr 2019, 16:57 İlham Əliyev 60 yaşlı icra başçısı ilə bağlı sərəncam verdi 14 Dekabr 2019, 16:43 Xaçmazda silsilə oğurluq edən şəxs saxlanıldı 14 Dekabr 2019, 16:36 Təhsil Nazirliyi ağacəkmə aksiyası keçirdi - FOTO 14 Dekabr 2019, 16:27 Milli Qəhrəmanın ailəsinə üçotaqlı mənzil verildi 14 Dekabr 2019, 16:16 Pənah Hüseyn seçkilərə qatılmayacaq: “Qərarım qətidir” 14 Dekabr 2019, 16:09 Müxalifət partiyaları seçki bloku yaradacaq? 14 Dekabr 2019, 15:49 Elvin İsayev Azərbaycana deportasiya edildi - RƏSMİ 14 Dekabr 2019, 15:24 Təbriz Qasımov dünya çempionu oldu - FOTO 14 Dekabr 2019, 15:13