Arxiv
12 İyul 2019, 13:35 | AKTUAL
ABŞ-ın sirlərini dünyaya yayan haker – Edvard Snoudenin DOSYESİ

ABŞ-ın sirlərin dünyaya yayan Edvard Snouden kimdir? Casus, xaker, yoxsa insanlara doğrunu çatdıran?

 

Ən gizli məlumatları dünyaya yayan biri haqqında məlumat yaymaq, onun kimliyini ortaya çıxarmaq təbii ki, çətin işdir. Lakin zaman-zaman mətbuatda Snouden haqqında müxtəlif materiallar dərc olunur. 

 

TED.az olaraq sizə Edvard Snouden haqqında (yəqin ki, özünün də yayılmasına razı olduğu) bəzi materialları təqdim edirik. 

Edvard Snouden Şimali Karolina ştatında 1983-cü ilin 21 may tarixində dünyaya gəlib. Uşaq vaxtı Snouden-in ailəsi  Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin (NSA) əsas binasının yaxınlığına köçür. O, orta məktəbin son illərində təhsilini yarımçıq qoyur. Daha sonra kollecdə müxtəlif dərslər alsa da heç vaxt məzun ola bilmir. 2004-cü ildə Ordunun Xüsusi Təyinatlı dəstəsində xidmətə cəlb edilsə də 4 ay sonra uzaqlaşdırılır. 2005-ci ildə bir araşdırma mərkəzində mühafizəçi kimi çalışan Edvardın kompüter bilikləri işçilərin diqqətini çəkir və o, 2006 cı ildə işə götürülür. Burada bir çox gizli əməliyyatlar həyata keçirən Edward 2009-cu ildə NSA-yə keçid edir.

 

Snoudan fəaliyyəti zamanı bir çox təhlükəsizlik proqramı haqqında tam məxfi məlumatlara yiyələnir. 2013-cü ildə xəstəliklə bağlı icazə alıb Honkonqa yola düşən Edward sonrakı ayda “The Guardian”da çalışan bir neçə jurnalistə məxfi məlumatlarla bağı müsahibə verir. Snoudenin yaydığı məlumatlarda “Verizon” operator şirkətinin milyonlarca istifadəçilərinin zəng məlumatlarını dövlətə verməsi ilə bağlı gizli materiallar yer alırdı. Edward daha sonra “NSA”, “Google”, “Facebook” və “Apple” serverlərinə birbaşa giriş əldə edir.

 

Snowden başqa bir müsahibəsində “NSA”in Çin kompüterlərini də davamlı şəkildə “hack” etdiyini deyib. “The Guardian” məlumatları adsız şəkildə paylaşsa da Snowden önə çıxır və gizlənmək ehtiyacı duymadığını, çünki səhv heç bir hərəkət etmədiyini bildirir. Hadisədən sonra ABŞ höküməti Edward Snowdeni cəsusluqda günahlandırır. Ağ Ev rəsmiləri Snowden-i Honkonqdan ekstradisiya etməyə çalışsalar da Çin və Honkonq höküməti ABŞ-ın bu istədyini geri çevirir. Sonra isə “Vikiliks” media qrumunun köməyi ilə Edward Moskvaya uçur. Burda qaçqın kimi yaşayış hüququ alan Edward daha sonra “Vikiliks” komandasıyla aeroportu tərk edərkən görüntülənir.

 

2013-cü il iyunun əvvəlində Snouden “The Guardian” və “The Washington Post” qəzetlərinə MTA-nın məxfi məlumatlarını, o cümlədən, ABŞ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən PRISM, X-Keyscore və Tempora informasiya və əlaqə şəbəkələri vasitəsilə bir çox dünya ölkələrinin vətəndaşlarının informasiya mübadiləsinə total nəzarət həyata keçirilməsinə dair məlumatları ötürdü.

 

Pentaqonun qapalı hesabatında qeyd edilir ki, Snouden 1,7 milyon məxfi faylı oğurlayıb ki, onların da çoxu "ABŞ ordusunun, donanmasının, dəniz piyadalarının və hərbi-hava qüvvələrinin həyati vacib əməliyyatlarına" aiddir.

 

Snouden 1 avqust 2013-cü ildən hal-hazıradək Rusiyada sığınacaq alıb. Onun Rusiyada qalmaq icazəsi 2020-ci ilə qədər uzadılıb. Snouden-in dəqiq yaşayış yeri təhlükəsizlik məqsədilə gizli saxlanılır.

 

TED.az

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Agentlik havaya görə sürücülərə və sərnişinlərə xəbərdarlıq etdi 23 İyul 2019, 08:50 “Ordumuz yeni bir aprel döyüşünə başlayacaq!” - Müharibə arzulu Ağdam oğlanları 23 İyul 2019, 08:49 Manat və dollar bu gün neçəyə satılır? 23 İyul 2019, 08:47 23 iyul tarixinin nə günahı var? 23 İyul 2019, 00:45 Çempionlar Liqasında II təsnifat mərhələsi başlayır 23 İyul 2019, 00:29 Bərdədə iki azyaşlı uşaq xəstəxanaya atılıb 23 İyul 2019, 00:13 26 il işğalda qalan Ağdam... 23 İyul 2019, 00:02 Azərbaycan nefti bahalaşdı 22 İyul 2019, 23:42 Gürcüstanda 4 bal gücündə zəlzələ 22 İyul 2019, 23:21 Bakıda bacısı təhqir edilən şəxs bıçaqlandı 22 İyul 2019, 23:02 Azərbaycanlı Ukrayna Ali Radasının deputatı seçildi 22 İyul 2019, 22:44 59 yaşın mübarək, Yunus Oğuz! 22 İyul 2019, 22:36 “Şüvəlan” fəaliyyətini dayandırdı 22 İyul 2019, 22:27 Azərbaycanın 6 atleti mübarizəni dayandırdı 22 İyul 2019, 22:13 Bu ölkələrə 10,5 milyon avro yardım edilir 22 İyul 2019, 21:58 87 dövlət əmlakı hərraca çıxarıldı 22 İyul 2019, 21:43 Azərbaycan komandası ilk oyunda uduzdu 22 İyul 2019, 21:29 Əli Babacanın  partiyasında bu şəxslər təmsil olunacaq 22 İyul 2019, 21:14 Nazir səfirlə müzakirə  apardı 22 İyul 2019, 20:59 “Bu gün mətbuat dövlətin himayəsində və qayğısında olmalıdır” - Əli Həsənov 22 İyul 2019, 20:44 Prezident mühüm qanunu imzaladı 22 İyul 2019, 20:29 Hacıqabulda 5 otaqlı ev yandı 22 İyul 2019, 20:16 Arvadını qətlə yetirən şəxsin istintaqı yekunlaşdı 22 İyul 2019, 20:01 "Çin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini müdafiə edir" - Mübariz Qurbanlı 22 İyul 2019, 19:45 Azərbaycan “Beynəlxalq Hərbi Tibb Komitəsinin Nizamnaməsi”nə qoşulur 22 İyul 2019, 19:35 Məmur olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ 22 İyul 2019, 19:30 İki qadın güləşçimiz gümüş medal qazandı 22 İyul 2019, 19:25 “Akkord” dezinformasiyalara aydınlıq gətirdi   22 İyul 2019, 19:16 Baş Prokurorluq jurnalistləri təbrik etdi 22 İyul 2019, 19:05 Məhkəmə-hüquq islahatlarının yeni mərhələsi - Fuad Ələsgərov şərh edir 22 İyul 2019, 18:56 Pendir alarkən və istehlak edərkən nəyə diqqət etməli? 22 İyul 2019, 18:47 “Vüsalə Ağabəylinin dekan kimi hansı nöqsanlara yol verdiyi faktlarla sübuta yetirilir” - Əfqan Abdullayev 22 İyul 2019, 18:38 BDU rektoru universitetin jurnalist əməkdaşlarını Milli Mətbuat Günü münasibətilə qəbul edib - FOTO 22 İyul 2019, 18:27 Prezident həmkarını təbrik edib 22 İyul 2019, 18:18 Ana 9 yaşlı oğlunu döydü, uşaq evdən qaçdı - FOTO   22 İyul 2019, 18:09