Arxiv
12 İyul 2019, 13:35 | AKTUAL
ABŞ-ın sirlərini dünyaya yayan haker – Edvard Snoudenin DOSYESİ
ABŞ-ın sirlərini dünyaya yayan haker – Edvard Snoudenin DOSYESİ

ABŞ-ın sirlərin dünyaya yayan Edvard Snouden kimdir? Casus, xaker, yoxsa insanlara doğrunu çatdıran?

 

Ən gizli məlumatları dünyaya yayan biri haqqında məlumat yaymaq, onun kimliyini ortaya çıxarmaq təbii ki, çətin işdir. Lakin zaman-zaman mətbuatda Snouden haqqında müxtəlif materiallar dərc olunur. 

 

TED.az olaraq sizə Edvard Snouden haqqında (yəqin ki, özünün də yayılmasına razı olduğu) bəzi materialları təqdim edirik. 

Edvard Snouden Şimali Karolina ştatında 1983-cü ilin 21 may tarixində dünyaya gəlib. Uşaq vaxtı Snouden-in ailəsi  Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin (NSA) əsas binasının yaxınlığına köçür. O, orta məktəbin son illərində təhsilini yarımçıq qoyur. Daha sonra kollecdə müxtəlif dərslər alsa da heç vaxt məzun ola bilmir. 2004-cü ildə Ordunun Xüsusi Təyinatlı dəstəsində xidmətə cəlb edilsə də 4 ay sonra uzaqlaşdırılır. 2005-ci ildə bir araşdırma mərkəzində mühafizəçi kimi çalışan Edvardın kompüter bilikləri işçilərin diqqətini çəkir və o, 2006 cı ildə işə götürülür. Burada bir çox gizli əməliyyatlar həyata keçirən Edward 2009-cu ildə NSA-yə keçid edir.

 

Snoudan fəaliyyəti zamanı bir çox təhlükəsizlik proqramı haqqında tam məxfi məlumatlara yiyələnir. 2013-cü ildə xəstəliklə bağlı icazə alıb Honkonqa yola düşən Edward sonrakı ayda “The Guardian”da çalışan bir neçə jurnalistə məxfi məlumatlarla bağı müsahibə verir. Snoudenin yaydığı məlumatlarda “Verizon” operator şirkətinin milyonlarca istifadəçilərinin zəng məlumatlarını dövlətə verməsi ilə bağlı gizli materiallar yer alırdı. Edward daha sonra “NSA”, “Google”, “Facebook” və “Apple” serverlərinə birbaşa giriş əldə edir.

 

Snowden başqa bir müsahibəsində “NSA”in Çin kompüterlərini də davamlı şəkildə “hack” etdiyini deyib. “The Guardian” məlumatları adsız şəkildə paylaşsa da Snowden önə çıxır və gizlənmək ehtiyacı duymadığını, çünki səhv heç bir hərəkət etmədiyini bildirir. Hadisədən sonra ABŞ höküməti Edward Snowdeni cəsusluqda günahlandırır. Ağ Ev rəsmiləri Snowden-i Honkonqdan ekstradisiya etməyə çalışsalar da Çin və Honkonq höküməti ABŞ-ın bu istədyini geri çevirir. Sonra isə “Vikiliks” media qrumunun köməyi ilə Edward Moskvaya uçur. Burda qaçqın kimi yaşayış hüququ alan Edward daha sonra “Vikiliks” komandasıyla aeroportu tərk edərkən görüntülənir.

 

2013-cü il iyunun əvvəlində Snouden “The Guardian” və “The Washington Post” qəzetlərinə MTA-nın məxfi məlumatlarını, o cümlədən, ABŞ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən PRISM, X-Keyscore və Tempora informasiya və əlaqə şəbəkələri vasitəsilə bir çox dünya ölkələrinin vətəndaşlarının informasiya mübadiləsinə total nəzarət həyata keçirilməsinə dair məlumatları ötürdü.

 

Pentaqonun qapalı hesabatında qeyd edilir ki, Snouden 1,7 milyon məxfi faylı oğurlayıb ki, onların da çoxu "ABŞ ordusunun, donanmasının, dəniz piyadalarının və hərbi-hava qüvvələrinin həyati vacib əməliyyatlarına" aiddir.

 

Snouden 1 avqust 2013-cü ildən hal-hazıradək Rusiyada sığınacaq alıb. Onun Rusiyada qalmaq icazəsi 2020-ci ilə qədər uzadılıb. Snouden-in dəqiq yaşayış yeri təhlükəsizlik məqsədilə gizli saxlanılır.

 

TED.az

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
modern.az modern.az modern.az
İran od tutub yanır - Xalq üsyanı genişlənir
Masallı xəstəxanasının direktoruna yeni vəzifə verildi 15:06, Bu gün İçərişəhərin Qala divarları vandalizm izlərindən təmizlənib 15:03, Bu gün Azərbaycan-İran sərhədində əməliyyat - FOTO 15:00, Bu gün Kolleclərin boş qalan yerlərinə qəbul nəticələri AÇIQLANDI 14:56, Bu gün Prezident təqaüdünə layiq görülənlərdən ikisi bacıdır 14:52, Bu gün Kürdəmirdə DƏHŞƏT - Ər arvadına 20 bıçaq vurdu 14:48, Bu gün 90 mindən çox uşaq məktəbəhazırlıq qruplarına cəlb olunub 14:44, Bu gün Ekspert nazirlə RAZILAŞMADI - "Qəbuldakı yüksək nəticə özəl sektorun hesabınadır" 14:40, Bu gün Əliyar Əliyevin şəhadət günü - Məzarı ziyarət olundu 14:36, Bu gün Elnur Məmmədli təltif edildi - SƏRƏNCAM 14:28, Bu gün Bakıda kibertəhlükəsizlik mövzusunda sammit keçirilib - FOTOLAR 14:24, Bu gün Böyük inkişafa aparan yolun başlanğıc tarixi 14:20, Bu gün Ömər Faiq Nemanzadənin yubileyi qeyd ediləcək 14:16, Bu gün Xanım jurnalistə AzTV-də vəzifə verildi 14:12, Bu gün Prezident onları TƏLTİF ETDİ 14:08, Bu gün ÜST Azərbaycanı “malyariyadan azad” ölkə kimi sertifikatlaşdıracaq 14:04, Bu gün “Böyük Qayıdış” Cəbrayıldan başlayıb 14:00, Bu gün “Müəllimlər sinif otaqlarını icarəyə götürür” - Deputat 13:56, Bu gün Ukraynada 239 uşaq itkin düşüb 13:52, Bu gün Bakı İrəvandan bunları tələb edir - Paşinyanın arvadının qəzeti 5 tələbi DƏRC ETDİ 13:48, Bu gün AFFA sabah millimizin baş məşqçisi ilə bağlı qərar verəcək 13:44, Bu gün Öldüyü deyilən Xamenei açılışda - FOTO 13:40, Bu gün İnam Kərimov Neftçalada vətəndaşları qəbul edəcək 13:36, Bu gün 80 minədək Rusiya vətəndaşı Gürcüstana qaçıb 13:33, Bu gün PKK liderlərindən biri məhv edildi 13:30, Bu gün Bu sahələr üzrə Nobel mükafatı qaliblərinin adları açıqlandı 13:27, Bu gün “Qızıl Xaç”ın nümayəndəsi Azərbaycandakı ermənilərdən danışdı 13:24, Bu gün Azad edilmiş ərazilərdə daha 2442 mina aşklarlandı 13:20, Bu gün Azərbaycan XİN-dən Almaniyaya təbrik 13:18, Bu gün Rusiya səfiri Finlandiya XİN-ə çağırıldı 13:16, Bu gün Bakıda məktəbəhazırlıq qruplarında oxuyan şagirdlərin SAYI 13:12, Bu gün Əfsanəvi aktrisa haqqında serial çəkiləcək 13:08, Bu gün Sabah 32 dərəcə İSTİ olacaq 13:04, Bu gün Azərbaycanın dünyada nüfuzu daha da güclənir 13:00, Bu gün Kadırov 3 oğlunu müharibəyə GÖNDƏRİR 12:56, Bu gün “Oskar” mükafatından imtina edən aktrisa ÖLDÜ 12:52, Bu gün Rusiyada əcnəbilərin hərbi xidmətə götürülməsi üçün məntəqələr açıldı 12:48, Bu gün Bu tələbələrə Prezident təqaüdü veriləcək - SİYAHI 12:44, Bu gün Ombudsmandan hərbçilərin videosu ilə bağlı ÇAĞIRIŞ 12:40, Bu gün