Arxiv
19 Sentyabr 2019, 12:40 | AKTUAL
Azərbaycanda nəsli tükənməkdə olan nadir heyvanlar - ADLAR

Təbiəti heyvanlarsız və bitkilərsiz təsəvvür etmək olmaz. Onlar təbiətin bilavasitə bəzəyi hesab olunur. Ancaq elə heyvanlar var ki, onlar vaxtilə çoxluq təşkil etsələr də, hazırda nəsli tükənir. Hətta elələri də olur ki, nadir hesab edildiyindən adları “Qırmızı kitab”a düşəcək dərəcədə azlıq təşkil edir.        


Modern.az
bu heyvanların bəzi növlərinin adlarını AMEA-nın  Zoologiya İnstitutunun mütəxəssislərindən soruşub.                                                                

Zoologiya İnstitutunda quşları tədqiq edən qrupun rəhbəri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Sultanov bildirib ki, məməlilər sinfindən nəsli azalanlar  yarasalardır ki, onlardan xeyli növü hazırda “Qırmızı kitab”a düşüb:

“Quşlardan 72 növü bu kitaba daxil olub. Sayları  isə cürbəcürdür .Eləsi var ki, çoxsaylıdır. Bizim ölkədə hardasa 200 mini qışlayır. Bu quşlar dünyada “Qırmızı kitab”ın siyahısındadır və çoxalma yerlərinə görə çox azlıq təşkil edir. Sadəcə, böyük bir ərazidən uçaraq bizim ölkəyə gəlirlər, kiçik bir ərazidə qışladıqlarına görə, bizə elə gəlir ki, çoxdurlar. Məsələn, bizim ölkədə 10-50 min dəstə quşa rast gəlinirsə, Ukraynada 3-5 dəstə olar, ya olmaz. Bu quşlardan yəni 72 növdən 35 növü həm dünya “Qırmızı kitab”ına, həm də Azərbaycanın “Qırmızı kitab”na düşüb. Yerdə qalan 37 növ isə yalnız Azərbaycanın ‘Qırmızı kitab”na daxil olan nadir quşlardır. Onlardan qırmızılələk qutan, qırmızıdöş qaz, ağqaş qaz, mərmər cürə, ağgöz dalğıc və s-dir ki, bunlar nadir tapılan quşlara aiddir ”.


Zoologiya İnstitutunun quru onurğalılar labarotoriyasının müdiri , biologiya üzrə elmlər doktoru Qiyas Quliyev deyir ki, ayılar igər heyvanlarla nisbətdə çoxluq təşkil edir:

“Suda və quruda yaşayan heyvanlardan 6 növü “Qırmızı kitab”a düşüb. Sürünənlərdən 14 növ, məməlilərdən isə 42 növü nadir incilərdən hesab olunur. Onurğalı növlərdən isə ən prestijlilərdən 4 növü qeyd olunur. Onlardan bəbir, ceyran, vaşaq, flaminqonun adını çəkə bilərəm. Onu da bildirim ki, bu heyvanların nəsli demək olar ki, tükənir. Ən az növlər hesab olunur. Sayları olduqca azlıq təşkil edir”.


Zologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Təvəkkül İsgəndərov qeyd edib ki, sürünən heyvanlardan 14 növü, amfibilərdən isə 6 növü  suda -quruda yaşayanlar qrupunda nadir hesab edilir və nəsli tükənməkdədir deyə adları “Qırmızı kitab”a düşüb.

Amfibilər: Adi kiçik triton, korelin tritonu, Qafqaz qurbağası, Qafqaz quru qurbağası,Talış quru qurbağası, Şərqi ağac qurbağası.

Sürünənlər: Aralıq dəniz tısbağası, xarabalıq kələzi, yovşanlıq girdəbaşı (əsasən “Qırmızı kitab”da adı bu cür qeyd olunur), qızılı parlaq kərtənkələ, zolaqlı çılpaqgözü,  Asya çılpaqgözü, ilan təlxəsi, Cənubi Qafqaz təlxəsi, adi qonur ilan, oxvari qumluq ilan, Urartu təlxəsi, dağ gürzəsi, Şamaxı gürzəsi.
Bu suda-quruda yaşayan sürünənlərin hamısı hazırda “Qırmızı kitab”da təmsil olunur.

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Conson Avropa İttifaqından xahiş etdi 20 Oktyabr 2019, 09:27 Azərbaycan 9 ayda 501,5 milyon dollarlıq kənd təsərrüfatı məhsulları ixrac edib 20 Oktyabr 2019, 09:14 Qara dəniz sahillərində V əsrə aid xəzinə tapıldı 20 Oktyabr 2019, 00:17 Əli Kərimli sərbəst buraxılıb 19 Oktyabr 2019, 23:58 Kuba prezidenti Bakıya səfər edir 19 Oktyabr 2019, 23:32 NASA-dan xəbərdarlıq: Yerə iri asteroid  yaxınlaşır 19 Oktyabr 2019, 23:15 Braziliya sularına 100 tondan çox neft sızıb 19 Oktyabr 2019, 22:54 Bəndin uçması nəticəsində ölənlərin sayı 15-ə çatdı 19 Oktyabr 2019, 22:14 Mətbuat Şurası mitinqdə jurnalistlərin işinin monitorinqini aparıb 19 Oktyabr 2019, 21:47 “Barış çeşməsi”  kimləri susuz qoyacaq? - TƏHLİL 19 Oktyabr 2019, 21:26 Sumqayıt sakini avtomobilində ölü tapıldı 19 Oktyabr 2019, 20:58 Bakıda taksi sürücüsünə qarşı soyğunçuluq 19 Oktyabr 2019, 20:37 Qurbanov yüksək sürətlə maşın sürdüyünə görə cəzanlandırdığı oyunçusundan danışdı 19 Oktyabr 2019, 20:22 “Xəbərdarlıqdan sonra qeyri-qanuni əməllərin törədilməsi cinayət məsuliyyəti doğuran haldır” - Əli Həsənov 19 Oktyabr 2019, 20:03 Ərdoğan: “Trampa da dedim, razılaşma pozulacaqsa, “Barış bulağı” davam edəcək” 19 Oktyabr 2019, 18:02 14 marşrut xəttinin hərəkət sxemi bərpa edildi 19 Oktyabr 2019, 17:59 Böyük Britaniya parlamenti Brexit müqaviləsini səsverməyə çıxarır 19 Oktyabr 2019, 17:49 Milli Şuranın mitinqində 60 nəfər saxlanılıb - RƏSMİ 19 Oktyabr 2019, 17:36 Rəsmi Bakı Fransa məhkəməsinin qərarını alqışladı 19 Oktyabr 2019, 17:30 Əli Əhmədov: “Sanki onlar insanların rahatlığını pozmaqdan həzz alırlar” 19 Oktyabr 2019, 17:18 "28 May", "Cəfər Cabbarlı" və "Xətai" stansiyalarının fəaliyyəti bərpa olunub 19 Oktyabr 2019, 17:11 Bakı polisi: “Qanunsuz aksiya cəhdinin qarşısı alınıb, saxlanılanlar var 19 Oktyabr 2019, 16:46 “Avtoşluq” edən futbolçu “Qarabağ”ın heyətindən kənarlaşdırıb 19 Oktyabr 2019, 16:38 Tramp CNN-ni məhkəmə ilə hədələdi 19 Oktyabr 2019, 16:06 Merkel: G7 sammitinin keçiriləcəyi yeri seçmək Trampın hüququdur 19 Oktyabr 2019, 15:56 Türkiyə kürdləri barışığı pozmaqda ittiham etdi 19 Oktyabr 2019, 15:42 Azərbaycan hərbi xərclərini kəskin artırdı – “Müharibəyə hazır olmalıyıq” 19 Oktyabr 2019, 15:28 "28 May" istiqamətində 14 marşrut xəttinin hərəkət sxemi müvəqqəti dəyişdirilib 19 Oktyabr 2019, 15:13 Suriya erməniləri Qarabağa getməkdən imtina etdilər və... 19 Oktyabr 2019, 14:52 Rusiyada dəhşətli yanğında beşi uşaq olmaqla, yeddi nəfər ölüb 19 Oktyabr 2019, 14:38 Azərbaycana gələn avtomobildə pirotexniki vasitələr aşkarlanıb 19 Oktyabr 2019, 14:24 Sosioloq kişiləri yıxdı-sürüdü: “Qadın kimi qaş qaldırmağa, saç boyamağa maraq göstərirlər” 19 Oktyabr 2019, 14:11 Şirvana qonaq gələn Hacıqabul sakini itkin düşüb 19 Oktyabr 2019, 14:10 Azərbaycanda gələn il inflasiya neçə faiz olacaq? 19 Oktyabr 2019, 14:05 Şəmkirdə 2 uşaq anası itkin düşüb 19 Oktyabr 2019, 13:31