Arxiv
2 May 2020, 11:57 | MƏDƏNİYYƏT
Efir qaydalarını pozan, reytinq xatirinə vulqar sözlər işlədən teleaparıcılar…

Telekanallarda efir dilini bilməyən, Azərbaycan ədəbi dilinin qaydalarından bixəbər, efir qaydalarına riayət etməyən əməkdaşların sayı çoxdur. Dəfələrlə monitorinq aparılıb tənqid və xəbərdarlıqlar edilsə də hələ də bu problem aradan qalxmayıb.

 

Xüsusilə, efirdə tez-tez məişət üslubunu belə kobud şəkildə pozan aparıcılar bunu cəmiyyətin “istəyi” ilə əlaqələndirirlər. Yəni belə deyək, guya ki, tələbatdan doğan zərurət…

 

Amma danışıq üslubun bütün normalarının işlənmə mexanizmi və ifadə tərzi var. Maraqlıdır, efirdə necə, reytinq xatirinə vulqar və qeyri-etik ifadələrin işlədilməsi nə dərəcədə doğrudur?

 

Məsələ ilə bağlı Modern.az-a danışan tanınmış media eksperti, BDU-nun TV və radio jurnalistikası kafedrasının baş müəllimi Zeynal Məmmədli deyir ki, efirdə ədəbsiz sözlərin ifadəsi mümkündür amma açıq şəkildə bildirilmədən:

 

“Efirdə vulqar, ədəbsiz sözlərin işlədilməməsi doğru mövqe olsa da bu heç nəyi ifadə etməyəcək. Çünki insanların ədəbsiz və vulqar söz anlayışı çox fərqli ola bilər. Məsələn, kiməsə “ceyran” desən bəlkə də həmin şəxs bunu ədəbsiz söz kimi qarşılaya bilər. Əgər aparıcının məqsədi bilgiləndirib, əyləndirməkdirsə, bu zaman da məqsəddən kənara çıxmaq olmaz. O halda  ədəbsiz sözlərin istifadəsinə icazə verilir ki, hadisəni başa düşmək, mahiyyətini anlamaq üçün bu sözlər vacibdir. Amma onda da ədəbsiz söz tam eşitdirilmir, sadəcə eyham şəklində deyilir. Bizdə Azərbaycan televiziyasında aparıcıların nitqində nə qədər dəyişikliklər olsa da əksər qüsurlar hələ də qalmaqdadır. Ələlxüsus yalan qadağan edilməyincə, jurnalistlərdə mədəniyyətin pozulduğu hallara rast gələcəyik. Cəmiyyətin can atdığı özünü ifadə tərzi var. Bu tərz pozulmamalı, mədəni inteqrasiyaya xələl gətirilməməlidir. Əgər qeyri-etik ifadələr, vulqar sözlər yığışdırılmasa, gələcək nəsil olan uşaqlar televiziyaya baxıb nə öyrənəcəklər?”.

 

 Media ekspert deyir ki, məişət üslubunun pozulması acizlik əlamətidir:

“Dilin zənginliklərini, təsir gücünü aşılamaq, unudulmuş sözləri təbliğ etmək əvəzinə ən bəsit yolla gedib məişət üslubunu pozmaq acizlik əlamətidir. Televiziya dil baxımından cəmiyyətdən yuxarıda olmalıdır. Bizim televiziyanın dil üslubu isə hazırda cəmiyyətdən aşağı düşür. Bunlar çox ciddi məqamlardır. Məişətdə bəlli bir ünsiyyət dairəsində işlətdiyimiz sözləri televiziyada səsləndirmk olmaz. Bədii təsvirdə bu cür sözlər işlədilə bilər, amma jurnalist proqramlarında belə yalnışların olması ayıbdır. Əslində yalnışlara yol verilməsinin əsas səbəbi demokratiya azadlığındadır. Belə ki, bəziləri elə düşünür ki, onlara söz azadlığının verilməsi istənilən cür danışmalarına haqqları olduğu anlamına gəlir. Amma söz azadlığının olması etikanın, jurnalist prinsiplərinin pozulması demək deyil”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bu ölkədə də COVID-19 qurbanlarının sayı artdı 7 İyun 2020, 00:56 41 yaşlı kişi damarlarını doğradı 7 İyun 2020, 00:42 Qazaxıstan “OPEK +” sazişinin müddətinin uzadılmasını dəstəkləyib 7 İyun 2020, 00:28 Üzərinə şkaf aşan 2 yaşlı uşaq öldü 7 İyun 2020, 00:12 Karantini pozanlar polisi görüb evlərinə belə qaçdı - VİDEO 6 İyun 2020, 23:57 Bu ölkədə COVİD-19 qurbanlarının sutkalıq sayı 72 nəfərədək azaldı 6 İyun 2020, 23:45 Xırdalanda yaşayış binasında yanğın 6 İyun 2020, 23:33 Bundesliqada yeni rekord vuruldu 6 İyun 2020, 23:20 Bu gün Azərbaycanda 5811 nəfər koronavirus testindən keçdi 6 İyun 2020, 23:13 İmişlidə qadını elektrik cərəyanı vurraraq öldürdü 6 İyun 2020, 22:58 Neftçalanın kəndlərində içməli su problemi – Operativ Qərargah yaradıldı 6 İyun 2020, 22:47 Azərbaycan neft hasilatının ixtisar müddətinin uzadılmasına razılıq verdi 6 İyun 2020, 22:39 Sülhəddin Əkbərin vəzifə iddiası Elçibəyi narazı salmışdı - Arif Hacılıdan AÇIQLAMALAR - QALMAQAL 6 İyun 2020, 22:38 Türkiyədə koronavirusdan daha 21 nəfər öldü 6 İyun 2020, 22:26 Sumqayıtda kütləvi dava: 2 nəfər öldü 6 İyun 2020, 22:16 Meyiti öz evindən çıxdı 6 İyun 2020, 22:06 Sumqayıtda bıçaqlanan şəxs hadisə yerində öldü 6 İyun 2020, 21:58 Qazaxıstan Prezidentinin mətbuat katibi koronavirusa yoluxdu 6 İyun 2020, 21:46 Bakıda binada yanğın  6 İyun 2020, 21:39 UNEC İctimai Nəzarət Şurasının üzvləri ilə imtahan sessiyasına hazırlıq müzakirə edildi 6 İyun 2020, 21:30 Satınalmaların əhatə məbləği azalıb - Hesablama Palatası 6 İyun 2020, 21:17 2019-cu ildə dövlət borcu üzrə göstəricilər strategiya ilə müəyyən edilmiş hədlərdə olub 6 İyun 2020, 21:11 Ötən il qeyri-neft sektorundan büdcə gəlirləri artıqlaması ilə yerinə yetirilib 6 İyun 2020, 21:05 Göyçaya yağan dolu vətəndaşların təsərrüfatına ziyan vurdu 6 İyun 2020, 20:51 Çin Avstraliyaya səyahətdən çəkinməyi tövsiyə etdi 6 İyun 2020, 20:44 Ağdaşda avtomobil aşdı, sürücü öldü 6 İyun 2020, 20:34 “Aprel neft bazarı tarixində ən pis ay oldu” - Novak 6 İyun 2020, 20:25 Bakıda küçədə bıçaqlanma olub 6 İyun 2020, 20:20 İran Avropanı kəskin tənqid etdi   6 İyun 2020, 20:10 “Bayer Leverkuzen” - “Bavariya” oyununda altı qol vuruldu 6 İyun 2020, 20:04 Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 7 milyona çatır 6 İyun 2020, 19:55 ÜST maska istifadəsi ilə bağlı yeni təlimatları AÇIQLADI 6 İyun 2020, 19:51 Braziliyada koronavirusdan 1 sutkada 1005 nəfər öldü 6 İyun 2020, 19:44 Gəncə və Goranboy sakinlərində narkotik aşkarlandı 6 İyun 2020, 19:33 Azay Quliyev seçicilərlə videogörüş keçirib - Foto 6 İyun 2020, 19:30