Arxiv
14 Oktyabr 2020, 10:13 | MÜSAHİBƏ
Hadi Rəcəbli:İlham Əliyev cənabları boşboğazlıqlara yaxşı cavab verdi” - MÜSAHİBƏ

Siyasi elmlər doktoru, sabiq deputat Hadi Rəcəbli son günlərin mühüm hadisələri barədə Modern.az-ın suallarını cavablandırıb.


- Hadi müəllim, 1993-cü ildən tüğyan edən münaqişələrin və problemlərin çözülməsində ulu öndər Heydər Əliyevin yanında olmusunuz. İstərdik ki, bu barədə sizinlə söhbət edək. O günlərdən bu günə Qarabağ məsələsi ətrafında nələri müşahidə etmisiniz?


- Bu gün televiziya ekranlarında,  xarici mətbuatda, digər beynəlxalq təşkilatlarda görəndə ki, Azərbaycan- Ermənistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ətrafında  ədalətsiz çıxışlar edilir, fikirlər səsləndirilir, buna biganə qala bilmirəm. Guya Xankəndindən, Şuşadan  insanların təxliyə olunmasını faciə kimi göstərirlər. Bu zaman yadıma Xocalı soyqırımı, Füzulinun köçürülməsi, Ağdamın istilası, 800 minə yaxın məcburi köçkünün küçələrə tökülməsi düşür. Həmin ərazilərdə 20 minə yaxın adam qırılmışdı. Təəssüf ki, beynəlxalq təşkilatlar, dünya ictimaiyyəti bu faciələri yaddan çıxarıb. Qarabağın Azərbaycan torpaqları olduğunu  unudurlar.

Sizə bir söz deyim. O vaxtlar Azərbaycanda bəlkə də 500 mindən çox erməni yaşayırdı. Bütün bölgələrdə ən yüksək vəzifələri onlar tutmuşdular. Bir çox rayon rəhbərləri erməni idi. Mən Mərkəzi Komitədə işləyəndə təkcə bizim şöbəmizdə 3 erməni vardı. Bir sözlə, ermənilərin Azərbaycanda xoşbəxt yaşamaları göz önündə idi. Bu münaqişə süni olaraq yaradıldı. Bunun heç bir hüquqi və tarixi əsası yox idi.

Yaxın keçmişə nəzər salanda görürük ki, ulu öndər hakimiyyətə gələndə ilk olaraq əhalinin sosial müdafiəsi məsələlərini prioritet seçdi. Ordunun  strukturlaşdırılıb möhkəmləndirilməsi, atəşkəsin təmin olunması, məcburi köçkünlərlə, Qarabağ döyüşünün şəhid ailələri və əlilləri ilə bağlı bütün işlərin görülməsi, işğal edilmiş ərazilərin qaytarılması istiqamətində atılan addımlar hər birimizin gözü önündə baş verib. 1993-cü ildə ulu öndər BMT-nin 4 qətnaməsinin icra olunmasına bütün varlığıyla nail olmağa çalışırdı. Bu çox önəmli idi. Daha sonra ATƏT və digər qurumlar müvafiq sənədlər qəbul etdi. 1996-cı ildə Heydər Əliyevin Lissabon sammitindəki atdığı cəsarətli addımlar işğal olunmuş torpaqların geri qaytarılması ilə bağlı idi.


- Bəs süni yollarla münaqişənin yaradılmasında məqsəd nə idi?


- Əsas məsələ Qarabağda bütün ərazinin istila olunması idi. SSRİ-nin 366-cı motoatıcı alayının köməyi ilə eyni zamanda daha 7  rayondan dinc əhali qovuldu. Məqsəd dağılan müttəfiq respublikalardan birinin Qafqazda hegemonluğunu təmin etmək, üç kiçik müstəqil dövlətin onlardan asılılığına nail olmaq idi. Sonradan Rusiya Ermənistanda ordu yerləşdirdi və Türkiyə, İran sərhədlərini də buradan özü mühafizə etməyə başladı. Təəssüflə qeyd edim ki, həyasız Paşinyan yalançı Qarabağ Respublikası deyəndə bu rayonları da ora daxil edir?! Hələ də status-kvonu saxlamaq  istəyirlər. Dəhşətlisi odur ki, BMT-nin 4 qətnaməsinin icrasıyla bağlı Minsk qrupu yaradıldı. Həmsədr dövlətlər isə erməni lobbisinin güclü olduğu Amerika, ermənipərəst mövqeyi ilə seçilən Rusiya və Fransadır. Bunlar bilərəkdən təyin olundu. Otuz ildir bu məsələnin həlli məqsədyönlü şəkildə uzanır. Son zamanlarda İlham Əliyev cənabları bununla bağlı boşboğazlıqlara cavab olaraq bütün çıxışlarında bir kəskin və ciddi ifadə işlədir: “Qarabağ Azərbaycandır!” 


- Siz əvvəllər, İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə də bir çox xarici səfərlərdə rəhbərliyi müşayiət  etmisiniz. Bu barədə təəssüratlarınızı bilmək istərdik?


- Doğrudur, harada olmağımıza baxmayaraq Qarabağ mövzusu mütləq kəskin, beynəlxalq hüquqi normalara uyğun, inandırıcı arqumentlərlə qaldırılırdı, xarici ölkələrdə Azərbaycan lobbisi məsələyə cəlb olunurdu . O dövrdən bu yana  münaqişənin müsbət, məqbul həllinin tapılması üçün yollar axtarılırdı. Müstəqilliyin ilk illərində ordumuz  yetərincə güclü deyildi, iqtisadi vəziyyətimiz də ürək açmırdı. 2003-cü ildən başlayaraq ölkədə sabitlik bərpa olundu və cənab İlham Əliyev ardıcıl olaraq barışmaz və döyüşkən mübarizəyə keçdi. İlk günlərdən etibarən o, Minsk qrupunun fəaliyyətinin hiss olunmadığını pisləməyə başladı. Prezident görüşlərdə qarşı tərəfdən atəşkəsin vaxtaşırı pozulması və buna oxşar digər konflikt yaradan elementləri qeyd edirdi. BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı, Qızıl Aypara Cəmiyyəti, beynəlxalq humanitar təşkilatlar hadisələrə şahidliyə çağırılırdılar.

Cənab prezident məsələnin həlli üçün ilk olaraq təmkinlilik, tolerantlıq, beynəlmiləlçilik, hüquqa hörmət nümunəsi göstərib ölkəmizin dünyada nüfuzunu qaldırdı və elitar liderlik keyfiyyətlərini hər yerdə sübut etdi. Bütün xarici səfərlərdə öz çıxışlarında o ərazilərimizin istilası məsələsinə xüsusi yer ayırırdı.  İlham Əliyev cənablarının xarici siyasətindəki baş məqsədlərindən biri  dünyanın diqqətini bu münaqişədə bizim haqlı olduğumuza cəlb etmək idi. Onun erməni şovinizminə son tutarlı cavabı Valdayda oldu. O, dünyanın aparıcı dövlətlərinin iştirak etdiyi forumda bir daha səsləndirdi : “Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi!”.


- Ancaq hazırki Ermənistan rəhbərliyi öz çirkin əməllərindən əl çəkmir.

- Dövləti idarəetmə bacarığı olmayan, Sorosun təyin etdiyi hay-küyçü Paşinyan  2018-ci ildə hakimiyyətə gələn kimi prezidentimizə yaltaqlıq etməyə, söz verməyə, yalanlar söyləməyə başladı. Beynəlxalq hüquq normalarında danışıqlar aparmağı vəd edərək bizdən vaxt istədi. İlham Əliyev də, dövlət idarəçiliyində xüsusi bacarığa və təcrübəyə malik, münaqişənin sülh yolu ilə həllinə tərəfdar bir insan olaraq onunla razılaşdı. Bir il sonra isə Paşinyan Qarabağ haqqında artıq-əksik sözlər işlətməyə başladı. Şuşada qondarma “Dağlıq Qarabağ Respublikası”nın seçkilərinin nəticəsini qeyd elədi, iclas çağırdı. Şuşanı paytaxt elan etmək istəyi yarandı. Tovuz döyüşləri, avqustda təxribat və nəhayət sentyabrın 27-sində onlar tərəfindən müharibə, hücum prosesləri başladı.

Bizim cəlb olunduğumuz bu döyüşlərdə əsas istəyimiz əzəli torpaqlarımızı azad etmək, məcburi köçkünlərimizin yurdlarına qayıtması, ərazi bütövlüyümüzün bərpa olmasıdır. Məsələnin həllində mövqeyimiz həmişə sülhməramlı olub. Lakin daim qeyd olunub ki, lazım gələrsə, bu məqsədlər üçün döyüş yoluna da əl atılacaq. Bu addıma biz təhrik olunduq. Önəmli yüksəkliklər, bir çox kəndlər azad edildi. Strateji mövqeyinə əsasən, dağlıq ərazidə yerləşdiyinə görə Qarabağ döyüşləri heç də asan deyil. Yüksəkliklər döyüşün gedişatını həll edə biləcək qədər önəmlidir.  Ərazilərimizin azad olunmasından sonra müşahidə etdik ki, alçaq separatçılar  illər boyu torpaqlarımızda heç də əkinçiliklə, yararlı işlərlə məşğul olmayıblar. Şəhərlər məhv olub, kəndlər dağıdılıb, məhsuldar torpaqlar səhraya dönüb, əksinə, bu ərazilərdə istehkamlar qurulub. Çünki ekstremistlər Qarabağın onlara aid olmadığını yaxşı bilirdi.



- Sabiq mətbuat işçisi və təcrübəli siyasətçi kimi bizə maraqlıdır: son hadisələrə dünya KİV-lərinin münasibətini necə qiymətləndirirsiniz?


- Nə edəsən ki, saytlar, “Feysbuk” səhifələri elektron müharibə alətləri, həqiqəti kütləvi surətdə təhrif edir, tamaşaçıları və dinləyiciləri ustalıqla aldadırlar. Mən bütün bunlardan dəhşətə gəlirəm. Moskvadan sistemli şəkildə ermənipərəst telekanallarda həyasızcasına, bilərəkdən bizim həqiqətlər təhrif olunur. Aparıcılar göz görə-görə yalan danışır, açıq-aşkar erməniləri müdafiə edirlər. Sofistika ilə məşğul olurlar. Belə verilişlər Fransadan, Amerikadan və digər mənəviyyatsız dövlət kanallarında da aparılır.

Nə yaxşı ki, Türkiyə kimi möhtəşəm dövlət yanımızdadır, bizə mənəvi arxa-dayaqdır. Qardaş ölkənin bütün KİV və telekanallarında hər gün dünyanın aparıcı dillərində bizim həqiqətlər təbliğ olunur.

Sevindirici haldır ki, bəşəriyyətin, ölkə liderlərinə nümunə olan bəlağətli, ağıllı beynəlxalq münasibətlər mütəxəssisi cəsarətli prezidentimiz bütün müraciət edən xarici mətbuat orqanlarına bir neçə dildə  inandırıcı və həqiqəti açıqlayan müsahibələr verir.

Gəlin, biz hamımız bu sahədə, informasiya müharibəsində möhtərəm prezidentimizin yanında olaq, həqiqətləri daha kütləvi və sadə formalarda təbliğ edək. Mətbuat da humanitar atəşkəsi obyektiv təbliğ etsə, bu, münaqişənin sülh yolu ilə həllinə yardımçı olardı.


- Ancaq XİN başçılarının Moskva görüşündən sonra müvəqqəti atəşkəsə işğalçı dövlət bu günə kimi əməl etməyib.  Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

- Moskva görüşlərində bərqərar olan humanitar atəşkəs qısa müddətli olmalı idi,məhz ilkin olaraq ölülərin yığılması üçün nəzərdə tutulmuşdu. Sonra isə ərazilərimizin erməni ordusundan tamamilə təmizləndiyi halda danışıqlar baş tuta bilərdi. Biz yenə hümanist addım atdıq, onlara meyitlərini geri qaytarmaq istəyimizi atəşkəslə bildirdik. Biz onların bu müddətdə nə addım atacağını da yoxlamaq istədik. Bu müvəqqəti razılaşmanın icrası ilə bağlı Paşinyan və İlham Əliyevin çıxışlarını müqayisə etdikdə bütün dünyaya aydın oldu ki, uzaqgörən, təmkinli, ağıllı, xalqına bağlı, cəsarətli, sülhsevər lider kimdir. Xalqımız da prezidentimizin ətrafında daha sıx birləşdi. Mən ötən bu müddətdə ölkə əhalisinin Prezidentimizə etimad, inam, həmrəylik və məhəbbətinin belə yüksək həddinə çox sevinirəm və iftixar hissi keçirirəm.

Bir vaxtlar ordudan qaçmağa çalışanlara təsadüf edilirdi, indi isə xalqın bütün təbəqələri döyüşlərə könüllü yazılmaq istədi. İlham Əliyev cənabları çıxışlarının birində Prezident xalq birliyinə və mübarizliyə görə vətəndaşlarımıza  minnətdarlığını ifadə edərək dedi: “Mən bilirəm nə edirəm, biz müəyyənləşən proqramlar üzrə hərəkət edirik ”. Humanitar, qısa müddətli atəşkəs nəticəsində əgər onlar hələ də ağıllanmasa, döyüşlər davam edəcək. Biz heç bir mülki vətəndaşa zərər vermədiyimiz halda, onlar günlərdir döyüş ərazisində olmayan şəhərləri bombalayır və çox təəssüf ki, hələ də dünya dövlətləri və beynəlxalq təşkilatlar buna biganəlik göstərir. 


- Hadi müəllim 2016-cı ildə aprel döyüşlərindən sonra Siz “Repatriasiya haqqında” qanun layihəsi üzərində işləyirdiniz. Bununla bağlı nə deyə bilərsiniz?


- Mən dünyada mövcud olan bu istiqamətli çoxlu qanunları, beynəlxalq sənədləri o vaxt öyrənib, təhlil etdim. Bizim müvafiq qanun layihəmizin ilk variantını hazırladım. Burada ən başlıca şərt beynəlxalq təşkilatların köməyi ilə ilkin olaraq ərazilərin minalardan təmizlənməsidir. Dünyəvi qanunlarda  geridönməyə görə küllü miqdarda həvəsləndirmə üçün bonuslar, maliyyə vəsaitləri ayrılır. Cocuq Mərcanlı kəndində aparılan işlər, son hadisələr onu göstərdi ki, məcburi köçkünlərimiz bütün hallarda öz doğma torpaqlarına nəyin bahasına olursa olsun, qayıtmaq istəyirlər. Buna bütünlüklə hazırdırlar. Ölkə başçısı bu qruplara daim qayğı göstərdiyini, Azərbaycanın əhalinin repatriasiyası (geridönmə) üçün gücə və təcrübəyə malik olduğunu göstərdi. İnfrastrukturu, məktəb və evlərin, müxtəlif binaların tikintisini, yol, qaz, işıq kimi vacib elementləri dövlətimiz təmin edəcək. Bu məsələlərə sahibkarlar, investorlar, qeyri-hökümət təşkilatları cəlb oluna bilər. Möhtərəm prezidentimiz son çıxışlarında bu mövzuyada toxundu, xüsusi proqram hazırlandığını da vurğuladı. Geridönmə prosesinin ermənilərə də şamil olması ehtimalını vurğuladı. Bunun üçün idarəetmə, maliyyə, planlaşdıma strukturları qurulmalıdır. İcrasi nəzərdə tutulan məsələlərə nəzarət olunmalı, bu qurum vaxtaşırı hesabat verməlidir. Görülən işlərlə bağlı mətbuata mütəmadi məlumat çatdırılmalıdır.

Yaşasın prezident-xalq birliyi, yaşasın igid zabit, gizir və əsgərlərimiz, Qarabağ Azərbaycandır!



Namidə Bingöl
Fidan Əli

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Kəlbəcərin təbii sərvətlərinin təhlili 24 Oktyabr 2020, 10:42 “Ərazilər dronla işğaldan azad edilmir, onu əsgərlər azad edir” - İlham Əliyev 24 Oktyabr 2020, 10:36 ABŞ “Hizbullah”la bağlı məlumata görə 10 milyon dollar verəcək 24 Oktyabr 2020, 10:30 Düşmən Tərtər və Bərdəni atəşə tutur - Müdafiə Nazirliyi 24 Oktyabr 2020, 10:23 “İşğal edilmiş bütün əraziləri azad etmək üçün sona qədər gedəcəyik” - “Figaro” qəzetinə MÜSAHİBƏ 24 Oktyabr 2020, 10:15 Cəlilabadda karantin qaydalarına riayət etməyənlərlə bağlı reyd keçirilib 24 Oktyabr 2020, 10:10 20 manatın üzərində “Qarabağ Azərbaycandır” yazılacaq 24 Oktyabr 2020, 10:05 Düşmənin zərbə pilotsuz uçuş aparatı ZƏRƏRSİZLƏŞDİRİLDİ 24 Oktyabr 2020, 10:00 Azərbaycanın Böyük Britaniyadakı səfiri növbəti videobrifinq keçirib  24 Oktyabr 2020, 09:54 Neft yenidən ucuzlaşdı 24 Oktyabr 2020, 09:47 Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 42 milyonu keçdi - STATİSTİKA 24 Oktyabr 2020, 09:40 Bolqarıstanın Baş naziri özünü izolyasiya etdi 24 Oktyabr 2020, 09:33 Bakıda kişi arvadını qətlə yetirib, intihara cəhd etdi 24 Oktyabr 2020, 09:25 Bakıda minik avtomobili yanıb 24 Oktyabr 2020, 09:20 Ceyhun Bayramov ABŞ-da azərbaycanlılarla görüşdü 24 Oktyabr 2020, 09:15 Paytaxtda siqaret yanğına səbəb oldu 24 Oktyabr 2020, 09:07 Bakının küçələri yenidən dezinfeksiya edilir - FOTOLAR 24 Oktyabr 2020, 09:00 “Ermənistanın atdığı “Smerç” yaşayış evinin həyətinə düşüb” - Hikmət Hacıyev 24 Oktyabr 2020, 08:38 Cəbhədə ağır döyüşlər davam edir - vacib yüksəkliklər azad edildi 24 Oktyabr 2020, 08:01 Hulusi Akar NATO-da Türkiyənin Azərbaycanı dəstəklədiyini bildirdi 24 Oktyabr 2020, 07:52 “Növbəti bir neçə ay çox çətin olacaq” - ÜST-dən xəbərdarlıq 24 Oktyabr 2020, 07:43 Ceyhun Bayramov Nensi Pelosi ilə Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi 24 Oktyabr 2020, 07:32 Azərbaycanın Xarici İşlər naziri həmsədrlərlə görüşdü 24 Oktyabr 2020, 06:42 Cəbhə gündəliyi: 23 oktyabrda nələr oldu... 24 Oktyabr 2020, 02:06 Fransa və Almaniyada yaşayan ermənilər Qarabağa yardım adı ilə silah göndərir - FOTO 24 Oktyabr 2020, 02:04 “İrəvan Moskvanı münaqişəyə cəlb etmək istəyir” - Mustafa Şentop 24 Oktyabr 2020, 00:59 “Trampın Qarabağla bağlı hansı irəliləyişdən danışdığını bilmirik” - Kremldən açıqlama 24 Oktyabr 2020, 00:48 Türkiyədə COVID-19-a yoluxanların sayı artır 24 Oktyabr 2020, 00:32 Akar NATO nazirləri ilə danışdı: “Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını dərhal tərk etməlidir” 24 Oktyabr 2020, 00:20 “Ermənistanla müharibəyə bu əsasda son qoyula bilər” - Ceyhun Bayramov 24 Oktyabr 2020, 00:07 Aviasiyamız düşmənin artilleriya bölmələrini darmadağın etdi - VİDEO 23 Oktyabr 2020, 23:54 “Bir daha Azərbaycan şəhərlərinə raketlə hücum etməyə cürət edərlərsə...” - Ermənistana xəbərdarlıq 23 Oktyabr 2020, 23:46 Ceyhun Bayramov ABŞ prezidentinin köməkçisi ilə görüşdü 23 Oktyabr 2020, 23:38 Düşmənin könüllü dəstələri və texnikası belə məhv edildi – VİDEO 23 Oktyabr 2020, 23:29 Türk futbolçu koronavirusa yoluxdu 23 Oktyabr 2020, 23:14