Arxiv
5 Oktyabr 2021, 08:41 | ƏDƏBİYYAT
“Qanlı yer adlarımız” silsiləsindən - Qanlı tala...

Qərbi Azərbaycanın-Qərbi Zəngəzurun kökənli Türk-Müsəlman əhalisi 1905-1920-ci illərdə birləşmiş düşmən, hay kilsəsi-rus kazaklarının nizami silahlı piyada-süngülü və süvari-toplu dəstələri tərəfindən yaşadılan faciəvi soyqırımı qətliamlarına məruz qalmış, doğma yurd-ocaqlarından didərgin düşmüş, bu qırğınlardan canlarını qurtaranlar isə Cənubi Azərbaycanda, Türkiyə Cumhuriyyətində, Türkmənistanda, Əfqanıstanda məskunlaşmışdılar... Onlar bir şox toponimlərlə qədim Zəngəzurun yer adlarını (Baharlı, Gödəkli, Qırxlar piri, Üşdibin, Qarabağlar, Oxçukənd...) qoruyub saxlamışdılar. Regionun toponimləri sırasında həmin qırğınlara qanlı ünvan olmuş coğrafi məkanlar az olmayıb, sonralar el arasında “Qanlı tala” adlanan meşə ərazisi 1918-ci ilin dekabr və 1919-cu ilin fevral aylarında Gığı dərəsi hövzəsindəki kəndlərdə (Pürülü, Acıbac, Gərd, Kurut, Baharlı, Şəhərcik, Gığı...) baş vermiş qanlı qırğınlara-olaylara Şahid və Şəhid Türk əsgərlərinə müqəddəs Məqam kimi qalır.

Gığı dərəsi və Oxçuçayın sol sahili boyunca Qafan şəhərinə uzanan yolun üstündə (2 km kənarda), G(ü)ecalan şəhəri həndəvərində, Buğ kəndi yaxınlığındakı meşənin içərisindəki talada düşərgə salmış Osmanlı Türkiyəsinin IV Ordu heyətinin bir tağımı  (90-100 nəfərə qədər) bir gecənin işərisində hay xislətinin-etnogenetik hiyləsinin qurbanı olub. Belə ki, hay-daşnak sürüsü Türk ordu dəstəsinin düşərgəsindəki (orada bir mərtəbəli binalar da olmuşdur) ilxının-süvari atlarının içərisinə madyanları buraxıb, özləri kənarda pusqu qurublar. İlxı gecənin bir aləmində  gur kişnərti saldığından Türk heyəti düşmənin düşərgəyə basqın etdiyini düşünüb və dörd tərəfdə yataq saldıqlarından qaranlıqda bir-birlərini şiddətli atəşə tutublar. Bu qanlı qardaş qırğını nəticəsində binaların divarları al qana boyanıb, tala qan gölünə dönüb...sonralar isə bu yer “Qanlı tala” adlandırılıb.

Gığı dərəsi hövzəsinin Baharlı kənd sakinləri Musa Qasım oğlu Səfərov (1894-1982), Ağadadaş Ziyad oğlu Niyazov (1911-1994) və Gığı kənd sakni Ələkbər Astanalı oğlu Aslanov (1879-1974)... 1961-1962-ci illərdə həmin tarix barədə Baharlı kənd sakini Heydər İsmixan oğlu Dünyamalıyevə (1939) söyləyib, müqəddəs Şəhid Türk əsgərlərinin qanı hopmuş divarları ona göstəriblər...

 Amma, ibtidai insan-hay sürüsü bu məkandan da öz çirkin etnogenetik xislətlərinə uyğun istifadə edir, yəni haray-həşir salır, bu yerlərə gələnlərin qarşısında göz yaşı tökürlər ki, divarlardakı bu qanlar  hayların Türklər tərəfindən öldürülməsinin “nişanə”dir...


Qismət Yunusoğlu,
Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi (050.372.60.0

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Niderland səfirindən qəza ilə bağlı AÇIQLAMA 1 Dekabr 2021, 00:11 Məktəb müəllimi koronavirusdan vəfat etdi 1 Dekabr 2021, 00:08 Laçının işğaldan azad edilməsindən 1 İL ÖTÜR 1 Dekabr 2021, 00:05 Aİ rəsmisindən helikopter qəzası ilə bağlı açıqlama 30 Noyabr 2021, 23:52 Zığdakı yanğın söndürüldü 30 Noyabr 2021, 23:32 İtaliyadan başsağlığı 30 Noyabr 2021, 23:13 İran silkələndi 30 Noyabr 2021, 22:59 BMT rəsmisindən başsağlığı 30 Noyabr 2021, 22:38 Ali təhsildə yeni ƏMƏKDAŞLIQ 30 Noyabr 2021, 22:15 Soçi bəyanatında Azərbaycanın MÖVQEYİ 30 Noyabr 2021, 22:13 Bakı-Naxçıvan təyyarəsi GERİ QAYITDI 30 Noyabr 2021, 21:57 Vilayət Eyvazov Rüstəm Mirəlizodanı qəbul etdi 30 Noyabr 2021, 21:51 Təqvimlərin savaşı: Noyabr qalibiyyət ayıdır – məğlubiyyət zənciri qırıldı 30 Noyabr 2021, 21:39 ABŞ Yunanıstana hərbi maşınlar verdi 30 Noyabr 2021, 21:33 Britaniyanın Baş qərargah rəisi istefa verdi 30 Noyabr 2021, 21:14 Qadın futbolçularımızdan ilk qələbə 30 Noyabr 2021, 20:54 "Qardaşlarımızın başı sağ olsun" - Akşener 30 Noyabr 2021, 20:31 Fələstin başsağlığı verdi 30 Noyabr 2021, 20:16 Fransa səfirindən başsağlığı 30 Noyabr 2021, 20:06 Jurnalistikanı çirkablara buraxmayaq 30 Noyabr 2021, 20:01 Ərdoğandan İlham Əliyevə başsağlığı - YENİLƏNİB 30 Noyabr 2021, 19:53 Kəşfiyyat haqqında qanuna DƏYİŞİKLİK 30 Noyabr 2021, 19:52 Britaniya səfirindən Azərbaycana başsağlığı 30 Noyabr 2021, 19:49 Elçin Quliyev: "Helikopter demək olar yenidir" 30 Noyabr 2021, 19:46 Prezident və birinci xanımdan şəhid hərbçilərin dəfni ilə bağlı TAPŞIRIQ 30 Noyabr 2021, 19:45 Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı və GÜNDƏLİYİ 30 Noyabr 2021, 19:41 Qəzada həlak olanlara şəhid statusu VERİLƏCƏK     30 Noyabr 2021, 19:34 "Yaralıların vəziyyəti normaldır" 30 Noyabr 2021, 19:28 Naxçıvanda döyüş atışlı taktiki təlimlər 30 Noyabr 2021, 19:27 Helikopter qəzası ilə bağlı şahidlər dindirilib 30 Noyabr 2021, 19:19 Helikopter qəzası ilə bağlı brifinq keçirildi - VİDEO 30 Noyabr 2021, 19:18 Siyasi müstəvidə növbəti ZƏFƏR 30 Noyabr 2021, 19:10 Türkiyəli nazirdən Azərbaycana başsağlığı 30 Noyabr 2021, 19:04 Hüquq müdafiəçiləri Saleh Rüstəmliyə baş çəkiblər 30 Noyabr 2021, 19:02 “Laçın Hava Limanının yeri və plan-sxemi hazırlanıb” - PA rəhbəri 30 Noyabr 2021, 19:00
SORĞU Kommunal xərciniz ən çox hansı xidmətə gedir?