Arxiv
1 Oktyabr 2009, 17:37 |
Xidmət haqlarını ödəməklə bağlı təkliflər var

Kommunal xidmətlərdən güzəştlə yararlanan məcburi köçkün ailələrinə şişirtmə borclar yazılır və sonra da xidmətdən məhrum etmək şantajı ilə bu "borc"lar onlardan alınır. Köçkünlərdən kommunal xidmət haqlarına görə qanunsuz məbləğlərin alınmasına necə son qoyula bilər. Problemdən çıxış yolu kimi kommunal xidmət haqlarına görə dövlətin ayırdığı kompensasiynın köçkünlərin özlərinə verilməsi təklif olunur.

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi isə enerji haqqı kimi məcburi köçkünlər üçün hesablanan vəsaitə uyğun enerjinin xüsusi kartlar vasitəsilə onların özlərinə verilməsini təklif edir. Belə olan halda istifadə olunmamış elektrik enerjisi dövlətin hesabına keçə və ondan daha səmərəli istifadə edilə bilər. Su və qazın pulunun da kartlar vasitəsilə abunəçiyə verilməsi və kommunal xidmət haqlarının onların özləri tərəfindən ödənilməsi mümkün sayılır. Mərkəzin digər təklifinə görə, məcburi köçkünlərin yaşayış yerlərinə elektrik enerjisi verən xətlərə kənar qoşulmalar ləğv edilməli və onlar fərdi qaydada sayğacla (kartla işləyən) təmin olunmalıdırlar. İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzitşt nümayəndəsi Rauf Qasımov bildirib ki, onların təklifləri qəbul olunarsa, bu, elektrik enerjisində qənaətə səbəb olar, köçkünlər ayrılan vəsaitin bir hissəsini isə digər problemlərinin həllinə yönəldərlər. İqtisadçı ekspert Qubad İbadoğlunun sözlərinə görə, bir neçə ildir ki, məcburi köçkünlərin elektrik enerjisindən istifadəsinə limit tətbiq olunur. Limitdən artıq istifadə olunan elektrik enerjisinin pulunun məhs həmin şəxslər tərəfindən ödənilməsi tələb edilir. Mavi qazla bağlı belə məhdudiyyət indiyə qədər yox idi. Bu limit də 2009-cu il yanvarın 1-dən tətbiq olunmağa başladı: «Əlbəttə, əsas məqsəd elektrik enerjisi, su və mavi qazdan istifadə zamanı yol verilən israfçılığın qarşısını almaqdır. Çünki aidiyyəti dövlət qurumları tərəfindən aparılan reydlər zamanı bəzi neqativ faktlar aşkarlanıb. Bu faktlar az da olsa bəzi məcburi köçkün ailələrinin məskunlaşdığı yerlərdə var».

Müsahibimiz çıxış yolunun yalnız bütün qaçqın və məcburi köçkünlər üçün limit tətbiq etməkdən ibarət olmadığını deyib: «Əvvəla, problem ondadır ki, məcburi köçkünlərin bütün kommunal ödənişləri Qaçqın və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsi vasitəsi ilə həyata keçirilir. Bu qurum isə əsas işini il ərzində büdcədən ayrılan pulun «Azəriqaz», «Azərsu», «Bakıelektrikşəbəkə» kimi aidiyyəti xidmət qurumlarının hesablarına köçürməklə bitmiş hesab edir».

Q.İbadoğlunun fikrincə, yaxşı olardı ki, vəsait birbaşa elektrik enerjisi, su və ya qazı istehlak edən məcburi köçkünlərin özlərinə ödənilsin. Büdcə vəsaitləri məcburi köçkünlərin rəsmi təsdiq olunmuş sayına uyğun olaraq «Dövlətqaçqınkom»un büdcəsinə ayrılır: «Lakin unutmayaq ki, bir sıra hallarda sudan, qazdan və ya elektrik enerjisindən limitdə nəzərdə tutulandan az istifadə edilir. Həmçinin məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı elə ərazilər var ki, oralara ümumiyyətlə qaz verilmir. Elektrik enerjisinin verilməsində problemlər var. Amma aydındır ki, dövlət büdcəsindən smeta tərtib edilən zaman və həmin xərclər proqnozlaşdırılan zaman bütün məcburi köçkünlərin ümumi sayı nəzərə alınır». İqtisadçı bildirir ki, burada kompensasiya prinsipi də həyata keçirilə bilər: «Bəzi insanlar limitdən də az elektrik enerjisi, su və qaz istifadə edirsə, istifadə olunmamış vəsaiti limitdən artıq kommunal xidmətdən istifadə edənin borcunun silinməsinə yönəltmək mümkündür. Bu baxımdan həmin xərcləri bir-birinə kompensasiya etmək əlavə narazılıq yaratmaz. Digər tərəfdən məcburi köçkünə istifadə etmədiyi kommunal xidmətə görə qalan vəsaiti ödəmək də mümkündür. Onun sözlərinə görə, bu onlarda qənaətcilik

psixologiyasının formalaşmasına təkan verər. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, heç bir halda məcburi köçkünlərin sərfiyyatına yönəldilən vəsaitlər büdcədən ayrılan vəsaitlərdən çox ola bilməz».

Parlamentin sosial siyasət komitəsinin sədr müavini Musa Quliyev də məcburi köçkünlərin mənzil-kommunal xidmətlərdən istifadə zamanı limitin tətbiq olunmasını narahatçılıqla qarşıladığını etiraf edii. Onun sözlərinə görə, bu məsələdə ünvanlılıq prinsipi gözlənilməlidir: «Etiraf edək ki, elə məcburi köçkün ailəsi var ki, onlar yerli sakinlərdən qat-qat artıq imkanlara malikdir. Onun üçün xidmət haqqını köçürmək elə də çətin deyil. Amma imkansız köçkün ailələri istisnalıq təşkil etməlidir. Çünki əlavə qazanc imkanları məhduddur. Onların da imkanlı şəxslərə bərabər tutulub, eyni limit tətbiq olunması arzuolunmaz nəticələrə yol açır».

Müsahibimiz məcburi köçkünlərlə bağlı işlərin Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamları ilə tənzimləndiyini əsas gətirib, parlamentdə ayrıca qanun qəbul edilməsini düzgün saymır: «Lakin problemin həlli üçün alternativ variant da var. Məsələn, limit daxilində olan vəsaitləri məcburi köçkünlərin hesabına köçürmək olar. Nəzərə alsaq ki, məcburi köçkünlərin hər birinin kartları var, onlar özləri birbaşa istifadə etdikləri elektrik enerjisi, su və qaza görə ödənişi həyata keçirə bilər. Bu onların həmin vəsaitlərdən qənaətlə istifadəsinə imkan yaradar. Nəticədə vətəndaşlar tərəfindən elektrik enerjisi, su və mavi yanacaqdan israfçılıqla istifadənin qarşısı da alınar». Burada maraqlı məqam ortaya çıxır. Məcburi köçkünlər bu halda kommunal xidmətlərə görə, ödəmələrdən qaçmaz ki? Mümkündür, amma hər hansı məcburi köçkün ödəmələri həyata keçirməzsə, növbəti ay onun hesabına pul köçürmələri dayandırıla və ona xidmətlər göstərilməyə bilər. Bunu isə heç bir məcburi köçkün istəməz.

Göründüyü kimi, problemin həlli üçün bir sıra təkliflər var. Bizcə, ən yaxşı variant limitə görə müəyyənləşdirilmiş vəsaitin məcburi köçkünlərin hesabına köçürülməsidir. Belə olan halda, onlar elektrik enerjisi, su və qazdan qənaətlə istifadə edər və qalan pulu həyat şəraitlərini yaxşılaşdırmaq üçün digər istiqamətlərə yönəltmək imkanı qazanar.

 

Pünhan ƏFƏNDİYEV

 

(Yazı “Üç nöqtə” qəzetinin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin  İnkişafına Dövlər Dəstəyi Fondunun maliyyəsi ilə icra etdiyi layihə əsasında hazırlanıb) 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Fazil Mustafadan "Traxtor"un oyunçusu ilə bağlı TƏKLİF: "Türk klubuna, ya "Qarabağ"a gətirilsin" 17 Oktyabr 2019, 11:38 Nazir: “Ali məktəb tələbələrinin ən azı 50 faizi təqaüd almalıdır” 17 Oktyabr 2019, 11:38 Bu dəfə Şəmkirdə mənşəyi məlum olmayan ət aşkarlandı - FOTO 17 Oktyabr 2019, 11:36 Ceyhun Bayramov: “Bu il Azərbaycan təhsilində ilkə imza atılıb” 17 Oktyabr 2019, 11:31 Nazir təhsildə aparılan islahatlardan DANIŞIR - VİDEO 17 Oktyabr 2019, 11:28 AzTU-da Aprel şəhidinin doğum günü qeyd olundu - FOTO 17 Oktyabr 2019, 11:14 Ötən gün yol qəzalarında 1 nəfər ölüb 17 Oktyabr 2019, 11:05 “Ciddi kadr islahatlarının şahidi olacağıq” - Deputat məmurların düşmənçiliyindən DANIŞDI 17 Oktyabr 2019, 11:04 Bakıda itin dişlədiyi uşaq öldü 17 Oktyabr 2019, 11:00 Arvadını və qayınanasını öldürən şəxsə cinayət işi açıldı 17 Oktyabr 2019, 10:55 Bakı Meriyası sahibkarları TƏNQİD etdi – “Qınaq obyektinə çevriləcəklər” 17 Oktyabr 2019, 10:54 Diqqət: Bakıda bu yollarda hərəkət məhdudlaşdırılacaq 17 Oktyabr 2019, 10:52 Nazir orta aylıq pensiyanın 293 manata çatacağını ANONS ETDİ 17 Oktyabr 2019, 10:45 Deputat Azərbaycandakı internetin sürətindən ŞİKAYƏTLƏNDİ 17 Oktyabr 2019, 10:43 Bakıda Müstəqillik günü tədbirləri keçirilməyəcək - BŞİH: "Belə planımız yoxdur" 17 Oktyabr 2019, 10:39 Azərbaycan MDB-də sosial müdafiə üzrə Məşvərət Şurasına sədrlik edəcək 17 Oktyabr 2019, 10:24 Hər məmur özünə bir sayt açıb 17 Oktyabr 2019, 10:24 İsgəndər Həmidov yenidən əməliyyat olunacaq - AÇIQLAMA 17 Oktyabr 2019, 10:21 Ramil İmamov: “Ölkədə olan taksit kart müştərilərinin təxminən 65%-i BirKart sahibidir” 17 Oktyabr 2019, 10:14 “Köhnə kadrların mane olmaq cəhdləri Prezidentin gözündən qaçmır” – Vahid Əhmədov 17 Oktyabr 2019, 10:08 Nazirlik Neftçalada qanunsuz balıq ovu ilə bağlı hərəkətə keçdi 17 Oktyabr 2019, 10:02 Azərbaycanın “Ai-92” markalı benzin aldığı ölkələrin adları AÇIQLANDI 17 Oktyabr 2019, 09:56 DİM hazırlıq kursu barədə elan verdi 17 Oktyabr 2019, 09:45 Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir 17 Oktyabr 2019, 09:45 İşarət dili ünsiyyət dili kimi rəsmi şəkildə tanınacaq   17 Oktyabr 2019, 09:39 Azərbaycanın real mənzərəsi 17 Oktyabr 2019, 09:34 Türk Birliyi - Xəyaldan gerçəkliyə! 17 Oktyabr 2019, 09:19 Azərbaycanda bu ərzaq malları bahalaşıb - SİYAHI 17 Oktyabr 2019, 09:13 Türk ordusu 673 terrorçunu məhv edib 17 Oktyabr 2019, 09:08 “Qırmızı Şaman”ın izi ilə... - Qədim türk yurdu Saxa Respublikasından REPORTAJ - IV HİSSƏ 17 Oktyabr 2019, 08:42 Bakıda tramvay və trolleybusların bərpası ilə bağlı müzakirələr başladı 17 Oktyabr 2019, 08:32 Əli Əliyev “ana müxalifət” olmağa hazırlaşır? - AÇIQLAMA 17 Oktyabr 2019, 08:29 Bakı Dövlət Sirki təzə yerə köçürülür - RƏSMİ 17 Oktyabr 2019, 08:26 Manat günə bu məzənnə ilə başladı 17 Oktyabr 2019, 08:21 Sanksiya təhdidləri Türkiyəni haqlı mübarizədən yayındırmayacaq 17 Oktyabr 2019, 00:50