Avqustun 2-də Zəngilanda Diaspor Gənclərinin VII Yay Düşərgəsi start götürdü. Bu dəfə düşərgədə 64 ölkədən 120-dən çox azərbaycanlı gənc iştirak edir.
Düşərgə müxtəlif ölkələrdə yaşayan gəncləri bir araya gətirən ən mühüm diaspor platformalarından hesab olunur. Burada məqsəd yeni əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılmasıdır. Müasir dövrdə diaspor fəaliyyəti yalnız ənənəvi birlik modeli ilə məhdudlaşmır. Bu sahədə rəqəmsal kommunikasiya, ictimai diplomatiya və beynəlxalq şəbəkələşmə əsas prioritetlərdən hesab olunur.
Azərbaycanın diaspor siyasətində gənclərin rolu son illərdə daha da artıb. Bunun əsas səbəbi dünyada informasiya axınının sürətlənməsidir. Bu gün sosial media platformaları milyonlarla insana eyni anda təsir göstərmək imkanına malikdir. Belə şəraitdə xaricdə yaşayan savadlı və fəal gənclər ölkələrinin tanıdılması istiqamətində mühüm potensiala sahib olurlar. Onların yaşadıqları cəmiyyətlə inteqrasiyası da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Güclü inteqrasiya diaspor təşkilatlarının fəaliyyətini daha səmərəli edir.
Diaspor düşərgələrinin əsas məqsədlərindən biri müxtəlif ölkələrdə yaşayan azərbaycanlı gənclərin bir-birini yaxından tanımasıdır. Yeni əlaqələrin qurulması gələcək əməkdaşlığın əsasını yaradır. Şəbəkələşmə müasir dünyanın ən vacib anlayışlarındandır. Bu gün uğurlu diaspor fəaliyyəti məhz koordinasiya üzərində qurulur. Ayrı-ayrı ölkələrdə fəaliyyət göstərən gənclər vahid kommunikasiya mühiti formalaşdırdıqda onların imkanları da genişlənir. Birgə layihələr daha operativ həyata keçirilir. Məlumat mübadiləsi sürətlənir, yeni təşəbbüslər ortaya çıxır.
Düşərgələrin digər mühüm istiqaməti milli kimliyin möhkəmləndirilməsidir. Xaricdə doğulan və ya uzun illər başqa ölkələrdə yaşayan gənclər üçün Azərbaycanla canlı təmas xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tarixi məkanların ziyarəti onların ölkə haqqında biliklərini artırır. Mədəniyyətlə birbaşa tanışlıq milli bağlılığı gücləndirir. Bu proses emosional yanaşmadan daha çox tarixi yaddaşın qorunmasına xidmət edir.
Zəngilanın düşərgə məkanı kimi seçilməsi də rəmzi məna daşıyır. Bölgədə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri iştirakçılara müasir inkişaf layihələrini yaxından görmək imkanı yaradır. Yeni infrastruktur layihələri regionun gələcək inkişaf perspektivlərini nümayiş etdirir. Gənclər müxtəlif sahələr üzrə həyata keçirilən layihələr haqqında məlumat əldə edirlər. Bu isə onların Azərbaycan barədə biliklərinin genişlənməsinə töhfə verir.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində diaspor mədəni təşkilatlanma olmaqla yanaşı ictimai diplomatiyanın mühüm elementidir. Bir çox dövlətlər bu istiqamətə ciddi investisiya yatırırlar. İsrail uzun illərdir dünya yəhudi icmaları ilə koordinasiyalı fəaliyyət qurur. İrlandiya diasporu iqtisadi əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayır. Hindistan xaricdə yaşayan yüksək ixtisaslı mütəxəssislərlə davamlı əməkdaşlıq edir. Ermənistan da uzun illər diaspor institutlarının inkişafına xüsusi diqqət ayırıb. Türkiyə müxtəlif ölkələrdə yaşayan vətəndaşları ilə institusional əlaqələri genişləndirir. Bürün dövlətlər bu istiqamətdə ciddi işlər görürlər. Bu nümunələr göstərir ki, diaspor siyasəti müasir dövlət idarəçiliyinin vacib istiqamətlərindən biridir.
Azərbaycan da bu istiqamətdə öz fəaliyyətini inkişaf etdirməyə hədəfləyib. Məqsəd xaricdə yaşayan azərbaycanlıların təşkilatlanmasını gücləndirməkdir. Gənclərin bu prosesdə iştirakı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki yeni nəsil rəqəmsal texnologiyalara daha yaxşı bələddir. Onlar beynəlxalq kommunikasiya platformalarında daha fəaldırlar. Xarici dilləri bilirlər. Fərqli mədəni mühitlərdə rahat fəaliyyət göstərə bilirlər. Bu xüsusiyyətlər müasir diaspor fəaliyyətinin əsas üstünlüklərindən hesab olunur.
Düşərgələr həm də liderlik məktəbi rolunu oynayır. Burada iştirakçılar komanda işi bacarıqlarını inkişaf etdirirlər. Yeni layihələrin hazırlanmasını öyrənirlər. Debat və müzakirələrdə iştirak edirlər. Fərqli ölkələrdən gələn gənclərlə fikir mübadiləsi aparırlar. Bu isə onların dünyagörüşünün genişlənməsinə kömək edir. Gələcəkdə müxtəlif ölkələrdə fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatları arasında əməkdaşlıq imkanları artır.
Təhsil də bu prosesin əsas istiqamətlərindən biridir. Xaricdə yaşayan azərbaycanlı gənclərin yüksək ixtisas əldə etməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Peşəkar mütəxəssislər yaşadıqları ölkələrdə nüfuz qazandıqca onların ictimai təsir imkanları da artır. Elm, texnologiya, biznes, hüquq və media sahələrində uğur qazanan şəxslər yaşadıqları cəmiyyətlərdə daha geniş auditoriyaya çıxış əldə edirlər. Bu isə onların fəaliyyət imkanlarını genişləndirir.
Müasir informasiya mühitində sosial medianın rolu da böyükdür. Müxtəlif platformalarda Azərbaycan haqqında fərqli mövqelər səsləndirilə bilər. Bəzən ölkəni tənqid edən və ya onun siyasətinə qarşı çıxan bloqerlər və sosial media fəalları da informasiya mühitinin iştirakçıları olurlar. Digər tərəfdən, Azərbaycanı dəstəkləyən və ölkə haqqında məlumat yayan istifadəçilər də mövcuddur. Bu müxtəliflik rəqəmsal mühitin xüsusiyyətidir. Belə şəraitdə arqumentlərə, faktlara və etibarlı məlumatlara əsaslanan kommunikasiya daha səmərəli hesab olunur.
Rəqəmsal diplomatiya müasir dövrün ən aktual istiqamətlərindən biridir. Dövlətlər öz mövqelərini müxtəlif platformalarda izah etməyə çalışırlar. Diaspor təşkilatları da bu prosesdə iştirak edə bilirlər.
Yay düşərgələrinin ümumi əhəmiyyəti bir həftəlik proqramla bitmir. Burada qurulan əlaqələr uzunmüddətli əməkdaşlığa çevrilir. Yeni layihələr formalaşa, mədəni mübadilə genişlənə bilir. Gənclər arasında qarşılıqlı etimad güclənir, birgə təşəbbüslər diaspor fəaliyyətinə yeni dinamika qazandırır.
Diaspor gənclərinin yay düşərgələri müasir dövrdə ictimai diplomatiya, milli kimlik, beynəlxalq əməkdaşlıq və gənclərin şəbəkələşməsi baxımından əhəmiyyətli platforma kimi qiymətləndirilir. Belə təşəbbüslərin səmərəsi iştirakçıların gələcək fəaliyyəti ilə ölçülür. Güclü diaspor yalnız say çoxluğu ilə yanaşı, savadlı, təşəbbüskar və fəal insan kapitalı ilə formalaşır. Məhz buna görə də bu cür layihələr gələcək əməkdaşlığın, qarşılıqlı əlaqələrin və beynəlxalq müstəvidə ictimai iştirakın inkişafına töhfə vermək potensialına malikdir.
Çox təəsüüf ki, bu cür müqəddəs və vacib işə qarşı da xaricdə yaşayan bəzi ünsürlər daş atmağa çalışırlar. Onlar birmənalı şəkildə xaricdəki azərbaycanlı gənclərin öz dövlətləri ətrafında birliyinə qarşı çıxırlar.
Əslində bununla Azərbaycan dövləti ilə düşmənçilik edirlər. Bir azərbaycanlı gəncin Zəngilana səfər etməsi, min azərbaycanlı gəncin Şəki, Şamaxı, Şuşa, Naxçıvan, Xankəndi, Zəngilana gəlməsi niyə onları narahat etsin. O gənclər azad edilmiş bölgələrdə erməni izi və quruculuq görürlər.
Xaricdə yaşayan Azərbaycan gəncliyinin öz tarixini bilməsi, 30 il Ermənistan işğalının nələr etdiyini görməsi kimləri narahat etməlidir. Təbii ki, işğalçı Ermənistanı, daşnakları və onun havadarlarını…
Demək ki, xaricdə oturub sosial mediada Azərbaycana qarşı düşmənçilik edənlər daşnak zehniyyətində olanlardı.
Amma bir məqamı unutmaq olmaz. Azərbaycan güclü dövlətə çevrilib, Azərbaycan Prezidenti dünyadakı bütün Azərbaycanlıların lideridir. Azərbaycan qalib dövlətdir.
Sevinc MƏHƏRRƏMOVA
