Arxiv
30 İyul 2019, 14:12 | MƏDƏNİYYƏT
“Dizayn düşüncə tərzidir, onu əllə tutmaq olmaz” – MÜSAHİBƏ

Qloballaşma, informasiya cəmiyyəti şəraitində dünyanın tələbləri də dəyişməkdədir. Əvvəlki dövrlərdə ən çox məhsul, sənaye məmulatı istehsal edən ölkələr iqtisadi lider sayılırdılarsa, artıq ən çox informasiya istehsal edən cəmiyyətlər öndədirlər.

 

İnformasiyanın çatdırılmasında isə dizayn işi böyük rol oynayır. Modern dünyanın ən çox ehtiyac duyulan və ən çox pul qazandıran peşələrindən biri sayılan dizayn işinin incəlikləri barədə qrafik dizayner Murad Əzizovla söhbət apardıq. Modern.az həmin müsahibəni təqdim edir:

 

- Qrafik dizaynla məşğul olmaqda yaş nə dərəcədə önəmlidir?

 

- Öyrənmənin yaşı olmadığı kimi yaradıcılığın da yaşı yoxdur. Bir insanda yaradıcılıq qabiliyyəti varsa və bu potensialı qrafik dizayna yönəldib uğurlu bir iş ortaya çıxarırsa, bunun üçün hər hansı bir yaş kriteriyası qoymaq düzgün olmazdı. 15 yaşında bu sahəni öyrənməyə çalışan gənclər kimi 80-dən çox yaşlarında bu sahədə dünyasını dəyişən dünyaca məşhur Paul Rand və Massimo Vignelli kimi qocaman dizaynerləri də buna misal çəkə bilərəm.

Düşünürəm ki, bu sahədə yaş məfhumu təcrübə anlamına gəlir. Digər sahələrdə olduğu kimi dizayn sahəsində də illərin təcrübəsi dizaynerin zamanla formalaşmasında böyük rol oynayır.

 

- "Füyuzat" jurnalının qrafik dizaynerisiniz, oxucu diqqətini cəlb etməkdə jurnalın dizaynı da ən az məqalələr qədər əhəmiyyətlidir. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?

 

- Bildiyiniz kimi, ilk nəşrindən 100 il sonra Milli İrsi Mədəni Tarixi Araşdırmalar Fondunun təsisçiliyi ilə bərpa olunan “Füyuzat” jurnalı özündə böyük bir irs daşıyır. “Füyuzat”ın özünəməxsus bir missiyası var. O dövrdə olduğu kimi bu gün də milli məfkurəni, tarixi və mədəni dəyərlərimizi millətimizə çatdırmaq üçün çalışır. Bu missiyanın necə ağır olduğunu düşündükdə burada çalışan hər bir işçinin üzərinə nə qədər böyük məsuliyyət düşdüyünü təsəvvür edə bilərik. Həmçinin dizaynerin.

Dizayn, deyərdim ki, jurnal rəhbərliyinin ən həssas yanaşdığı məsələlərdəndir.

 

Jurnal dizaynı qrafik dizaynın digər sahələrindən fərqlənir. Jurnalda dərc olunan məqalələrin əhatə etdiyi mövzu müxtəlifliyi dizaynda da mütləq öz əksini tapmalıdır. Yazı öz ruhunu itirmədən oxucuya təqdim olunmalıdır. Məqalə sona çatana qədər oxucunun bu ruhu və həyəcanı izləməsini qorumaq lazım gəlir. Bu da digər dizayn işlərinə ayırdığım vaxtdan daha çoxunu tələb edir. Əsasən fikir ağırlıqlı olan yazılar üzərində dayanmaq, yazının üslubuna və kontentinə uyğun fotoları toplamaq, fotomanipulyasiya və illüstrasiyaları hazırlamaq vaxt alır. Tarixi mövzularda bir çox fotoların tapılmaması ilə də qarşılaşırıq. Bunu da oxucuya gözoxşayan şəkildə çatdırmağa çalışırıq.

- Peşəniz olduqca maraqlıdır, həm də zövq tələb edir, iş görərkən sizə nələr ən çox təsir edir, nələrdən ilham alırsınız? Ümumiyyətlə, dizayn hansı proseslərdən keçir?

 

- Amerikan illüstrator və qrafik dizayner Bob Gill deyirdi ki, dizaynı əllərinlə tuta bilməzsən. O bir nəsnə deyil: bir proses, bir sistem, bir düşünmə formasıdır. Misaldan da görüldüyü kimi, hər hansı bir dizayn layihəsini gerçəkləşdirmək üçün bir çox proseslər mövcuddur. Bu prosesin içərisində ən çox zaman alan düşünmək və fikir tapmaqdır. Bunun da başında hazırlanacaq layihə ətrafında geniş araşdırma durur. Araşdırmaq, fikir tapmaq, seçim etmək və gerçəkləşdirmək...

 

Dizayner bir fikir ovçusudur: hər yerdə “ovunu” axtarır, tapdığı zaman da onu reallaşdırır. Pablo Pikassonun dediyi kimi, sənət oğurluqdur. Bəli, bu belədir. Dizayner hər şeydən ilham almağı, Pikassonun dediyi kimi, fikir “ovlamağı” bacarmalıdır. Bu digər dizaynerlərin işini oğurlamaq kimi yalnış anlaşılmasın. Hər professional iş ilhamvericidir, dizayner də yaradıcı biri olduğu üçün o, daha da mükəmməlini yaratmağı düşünür və beləcə daha yeni bir fikir yaranır və reallaşır.

Dizayn elə bir sahədir ki, burada daim yenilənmə var, düşünmə var, çalışma var. Dizaynerdə bunlardan biri yoxdursa, o, mütləq axsayacaq, trenddən geridə qalacaq və ehtiyac duyulmayan biri halına gələcək.

 

- İş prosesində daha çox öz zövqünüzə güvənirsiniz, yoxsa insanların zövqünü oxşamağa çalışırsınız?

 

- Bu, qarşılıqlı prosesdir. Qarşındakını hər zaman nəzərə almaq lazımdır. İnsanların bəziləri zövqsüz ola bilərlər, amma dizaynerin zövqlü olması əsas şərtdir. Çünki insanların zövqünü dizaynerlər formalaşdırırlar. İnsanlar hər yerdə dizayn olunmuş şeylərlə qarşılaşırlar. Geyindiyimiz paltardan tutmuş, yolda gedərkən ətrafda bizə yol göstərən nişanlara qədər hər biri bir dizaynerin əl işidir. Bunlar nə qədər zövqlü və gözoxşayan olarsa, insanların da zövqü o qədər düzgün formalaşar.

 

- Dizayn verərkən nələr daha çox diqqətinizi çəkir, hansı nüanslara önəm verirsiniz?

 

- Hər bir detal dizaynerin diqqət mərkəzində olmalıdır. Ölçü, rəng, tipoqrafika və s. nə qədər öz yerində düzgün yerləşərsə, bu, işin mükəmməliyindən xəbər verər. Hər zaman trendi izləməyə çalışıram, bununla bərabər, əvvəlki işlərimə də baxıram, onlardan nəticə çıxarmağa çalışıram ki, sonrakı işlərimi daha da təkmilləşdirim.

 

- Qrafik dizaynla digər dizayn növlərinin, məsələn, səhnə dizaynının nə kimi fərqləri var? Sizcə, hansı daha çətindir?

 

- Günümüzdə “dizayn” sözü çox populyardır. Real və virtual aləmdə müxtəlif obyektlərdə, müxtəlif şəkillərdə istifadə olunur. İnteryer dizayn, kitab dizaynı, loqo dizaynı, səs dizaynı, saç düzümü və s. Hətta “insan dizaynı” deyilən bir anlayış da mövcuddur. Tətbiq sahələrinin müxtəlif olmasına baxmayaraq, dizaynın mahiyyəti eynidir. İstiqamətlər fərqli olsa da, bir-birilə sıx əlaqəlidir və onları bir-birindən ayırmaq çox çətindir.

Həm qrafik dizaynerlər, həm də səhnə dizaynerləri yaradıcı insanlardırlar. Qrafik dizaynerlər əllə və ya kompüter proqramlarından istifadə edərək görüntü yaradırlar. Səhnə dizaynerləri isə əsasən teatrda və ya filmdə yazıçı və rejissorun düşüncəsi əsasında setləri yaradaraq işləyirlər. Əlbəttə ki, səhnə dizaynerləri böyük heyətlə çalışdığı üçün onların işi daha çətindir.

 

- Ölkəmizdə bu sahə ilə bağlı çox sayda kurslar mövcuddur, həmin kurslar nə dərəcədə keyfiyyətlidir? Ümumiyyətlə, təhsil bu işdə necə rol oynayır?

 

- Son illər ölkəmizdə bu sahədə fəaliyyət göstərən kursların sayının artması çox sevindirici haldır. Bir neçə kursu yaxından tanıyıram və verilən təhsilin keyfiyyətinə də bələdəm. Bunu tələbənin ortaya çıxardığı işlərin nəticəsindən də bilmək olur. Ümid edirəm ki, bu sahədə kurslar çoxaldıqca rəqabət də çoxalacaq və sağlam rəqabət olduğu yerdə də həmişə keyfiyyət görəcəyik.

Hər bir sahənin nəzəri və praktik tərəfi mövcuddur. Düşünürəm, peşəkarlıq üçün bunlar bir-birini tamamlamalıdır.

 

- Bəs peşəkar dizayner olmaq üçün ali məktəb, yoxsa özəl kurs təhsili?

 

- Əlbəttə ki, keyfiyyətli təhsil harada varsa, ora üstünlük vermək lazımdır. Düşünürəm, peşəkarlıq üçün təkcə ali və ya hansısa kurs təhsili yetərli deyil. Təhsil ocağı bizə yalnız nəzəri bilgilər verir, bizi peşəkar etmir. Peşəkarlığın yolu hər zaman çalışmaqdan keçir. Daha çox çalışmaqdan...

 

Tağı Həsənov,

BDU Jurnalistika fakültəsi, IV kurs

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ulduz futbolçunun arvadı maşını belə idarə etdi - VİDEO 24 Avqust 2019, 00:51 “Beşiktaş” ilk qələbəsini qazandı 24 Avqust 2019, 00:34 Şəkidə toyda 48 yaşlı kişini bıçaqladılar 24 Avqust 2019, 00:19 Əhməd Davudoğlunun partiyası YAP adlandırıldı 24 Avqust 2019, 00:01 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı 23 Avqust 2019, 23:46 Toydan qayıdan sürücü qəzaya düşdü: yaralılar var 23 Avqust 2019, 23:30 "İnterpol" narkotik satan azərbaycanlını axtarır 23 Avqust 2019, 23:13 “Qarabağ”ın ev oyununu rusiyalı hakimlər idarə edəcək 23 Avqust 2019, 22:57 Deputatın həbs olunan oğlunun yeni VİDEOSU yayıldı 23 Avqust 2019, 22:39 Şəkidə yanğını söndürmək mümkün olmayıb 23 Avqust 2019, 22:19 194 ölkənin axtardığı İlan İsraildə tapıldı 23 Avqust 2019, 22:03 Bakıda 8 yaşlı uşaq faciəvi şəkildə ölüb 23 Avqust 2019, 21:44 Ərdoğan Rusiyaya gedir 23 Avqust 2019, 21:30 Putin İlham Əliyevi parada dəvət etdi 23 Avqust 2019, 21:16 Dünyanın ən varlı insanlarından biri vəfat etdi 23 Avqust 2019, 21:02 ABŞ-dan Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar   23 Avqust 2019, 20:46 Bakıda kürəkən qayınanasını döyərək bu hala saldı - FOTOLAR 23 Avqust 2019, 20:33 İndoneziya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir 23 Avqust 2019, 20:16 Azərbaycan millisi çempionata qələbə ilə başladı 23 Avqust 2019, 20:04 Azərbaycanda bu məhsulların qiymətləri ucuzlaşdı - SİYAHI   23 Avqust 2019, 20:00 DYP hava ilə bağlı sürücülərə müraciət etdi  23 Avqust 2019, 19:49 Müdafiə Nazirliyindən İsrail dronları ilə bağlı AÇIQLAMA 23 Avqust 2019, 19:35 Aprel şəhidlərinin ailələri mərhum pilot Rəşad Atakişiyevin ailəsini ziyarət  ediblər 23 Avqust 2019, 19:20 Qəbələdə meşə yanğınına daha bir helikopter cəlb olundu - Video 23 Avqust 2019, 19:10 ETSN-dən əhaliyə müraciət: “Meşələrimiz hər birimizin evidir, xahiş edirik onu yanğından qoruyun!” 23 Avqust 2019, 19:00 Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi yekunlaşdı     23 Avqust 2019, 18:51 "Azərbaycanda mövcud olan sabitlik insanların həyatı üçün böyük sərvətdir” - Əli Əhmədov 23 Avqust 2019, 18:40 JuHİ araşdırmaçı jurnalistlər üçün “Təhlükəsiz tədqiqat” seminarı təşkil edib - Foto 23 Avqust 2019, 18:30 “Nar+” ilə hesabınızı daha asan idarə edin!   23 Avqust 2019, 18:20 Azərbaycanın FIFA referisi Çempionlar Liqasının oyununa təyinat alıb 23 Avqust 2019, 18:11 İlham Əliyev Vladimir Zelenskini təbrik etdi 23 Avqust 2019, 17:59 İstirahət günlərinin HAVASI – Yağış yağacaq, şimşək çaxacaq 23 Avqust 2019, 17:43 Növbəti 3 gün üçün manatın məzənnəsi 23 Avqust 2019, 17:37 “Sərhədçilərimizin irəli çəkdiyi yeni mövqelərə qalxdıq” - Qarabağ veteranı Qazaxda gördüklərindən DANIŞDI 23 Avqust 2019, 17:35 Qəbələdəki yanğınlara helikopter və təyyarə cəlb edilib 23 Avqust 2019, 17:34