Arxiv
23 Avqust 2019, 15:34 | DÜNYA
Bəşəriyyəti Dünya müharibəsi ilə üzbəüz qoyan müqavilədən 80 il ötür - TARİX

Bu gün İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması üçün “yaşıl işıq” yandıran və tarxiə “Molotov-Ribbentrop” paktı kimi düşən müqavilənin imzalnamasından 80 il ötür. Modern.az bu münasibətlə müqavilənin imzalandığı tarixə nəzər salır.

 

SSRİ-nin xarici işlər üzrə xalq komissarı Vyaçeslav Molotov və Almaniyanın xarici işlər naziri İoahim Ribbentropun imzaladığı sənəd “Almaniya və Sovet İttifaqı arasında hücum etməmək barədə müqavilə” adını almışdı.

 

1939-cu il avqusutun 23-də imzalanan sənədə görə Moskva və Berlin bir-birinə hücum etməmək barədə öhdəlik götürdü. Əgər ölkələrdən biri hücuma məruz qalardısa, digəri heç bir halda hücum edən tərəfə dəstək verməli deyildi. Bütün mübahisəli məsələlər isə sülh yolu ilə həll olunmalı idi.

Molotov-Ribbentrop paktı 10 il müddətinə imzalanırdı. Sənədin imzalanması dünyada böyük sensasiya doğurur və SSRİ ilə Almaniyanın xarici siyasətində ciddi dəyişiklikdən xəbər verirdi. Amma paktın əsas ağırlığı gizli protokollarda idi. Bu protokollar rəsmi sənədə əlavə olunmamışdı və yalnız 80-ci illərin sonunda Mixail Qorbaçevin razılığı ilə ictimaiyyətə açıqlanmışdı.

 

Protokollarda Şərqi Avropanın nüfuz maraqlarına bölünməsi və faktiki olaraq qonşu ölkələrin işğalı nəzərdə tutulurdu. Belə ki, Estoniya, Latviya, Finlandiya və Bessarabiya (indiki Moldova) SSRİ-nin nüfuz dairəsinə daxil edilirdi.

Almaniya isə Litva və Poşanı işğal etməli idi. Almaniya qoşunları 1939-cu ilin sentyabrında SSRİ-yə çatmalı olan Polşa torpaqlarını da işğal etdiyi üçün kompensasiya kimi Litvadan Moskvanın xeyrinə imtina edir.

 

Avqsustun 23-də imzalanan müqavilə Hitlerə sentybarın 1-də Polşaya hücum etməyə imkan verir. Bu tarix İkinci Dünya Müharibəsinin başlanma günü sayılır. Maraqlıdır ki, Stalin mq    avilə şərtlərinə uyğun olaraq Polşaya şərqdən hücum etməli və beləliklə, Almaniyanı İkinci Dünya Müharibəsinin yeganə baiskları çıxardır. Yalnız sentyabrın 17-də Sovet qoşunları Polşanın daxilinə doğru irəliləməy başlayır. Hətta, sentyabrın 28-də Brest-Litovsk şəhərində iki ölkənin qoşunları birgə hərbi parad keçirir.

 

Müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq, SSRİ Baltikyanı ölkələri qarşılıqlı yardım haqqında müqavilə imzalamağa məcbur edir və bu ölkələrdə hərbi baza yaradır. Finlandiya bazanın tikintisindən imtina edir və bu Sovet-Fin müharibəsinin başlanmasına bəhanə olur. Ərazi itkisinə uğrasa da, Finlandiya öz müstəqilliyini qoruya bilir. 1940-ci ilin iyununda bütün dünya Hitlerin Parisdə parad keçirməsini izləyərkən Sovet ordusu Baltikyanı ölkələrin müstəqilliyinə son qoyur.

Ərazi genişlənməsiu olsa da, SSRİ sosializmə nifrət edən, bu ölkəyə işğal çı kimi baxan 20 milyon yeni vətəndaş əldə etdi. Nəticədə, 1941-ci il iyunun 22-də Hitler Almaniyası SSRİ-yə hücum edəndə həmin ərazilərdə Qırmızı Orduiya qarşı ciddi üsyanlar baş verdi.

 

Uzaq perspektivdə Molotov-Ribbentrop paktı Moskva üçün uğurlu oldu. Belə ki, 1945-ci ildə Qərb ölkələri artıq SSRİ-nin 1940-cı ildəki işğallarını tanımaqla bərabər, Şərqi və Mərkəzi Avropadakı rolunu da etiraf etməli oldu.

Molotov-Ribbentrop paktı Avropanı İkinci Dünya Müharibəsindən saxlaya biləcək sonuncu maneəni də aradan qaldırdı.

 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Hamilə qadın toy günü öldü - FOTO, VİDEO 18 Sentyabr 2019, 21:59 Jurnalist təşkilatı maarafləndirməyə başlayıb 18 Sentyabr 2019, 21:22 Ukraynalı torpaqları azad etmək üçün bütün ölkəni ayağa qaldırdı 18 Sentyabr 2019, 21:13 İldırım vurması nəticəsində17 nəfər öldü 18 Sentyabr 2019, 20:47 Polis rəisinin avtomobili partladıldı 18 Sentyabr 2019, 20:30 “Sona qədər mübarizə aparacağıq” - Qurban Qurbanov 18 Sentyabr 2019, 20:16 Şura Şirvan və Xaçmazda təlim keçib - FOTO 18 Sentyabr 2019, 20:02 Leyla Əliyeva abadlaşdırılan növbəti həyətin AÇILIŞINDA 18 Sentyabr 2019, 19:53 Elmar Məmmədyarov italiyalı həmkarı ilə görüşdü 18 Sentyabr 2019, 19:42 Polisi təhqir edən sürücü həbs olunub   18 Sentyabr 2019, 19:36 Ağstafada göl ətrafında raket, mərmi tapılıb 18 Sentyabr 2019, 19:16 Goranboyun başçısı səyyar qəbul keçirdi 18 Sentyabr 2019, 19:02 Politoloq: “Gürcüstanın Ermənistanla da sərhəd problemi var” 18 Sentyabr 2019, 18:57 Əflatun Amaşov Ermənistanın vitse-spikerinə cavab verdi 18 Sentyabr 2019, 18:47 Azercell qalib jurnalistləri mükafatlandırdı 18 Sentyabr 2019, 18:37 Direktorların işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi davam edir 18 Sentyabr 2019, 18:26 Çoxmənzilli binaların dam örtüklərinin təmirinə 10 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM 18 Sentyabr 2019, 18:22 Deputat qaliblərlə görüşdü 18 Sentyabr 2019, 18:20 Füzuli Rzaquliyev : “Bu yolu hər bir veteran özünün şərəf yolu sayır” 18 Sentyabr 2019, 18:10 Musiqimizin Məcnunu - Üzeyir Hacıbəylinin doğum günüdür - VİDEO 18 Sentyabr 2019, 18:09 Azərbaycan erməni əsirləri Dilqəmlə Şahbaza dəyişməyi təklif etdi 18 Sentyabr 2019, 18:04 Zakir Həsənov Ordumuzun genişmiqyaslı təlimlərini izlədi - VİDEO 18 Sentyabr 2019, 17:54 Fuad Muradov “Press klub”un ilk qonağı olacaq 18 Sentyabr 2019, 17:47 Qənirə Paşayeva Milli Məclisdə vacib çağırışlar səsləndirdi 18 Sentyabr 2019, 17:42 Manatın məzənnəsi sabit qaldı 18 Sentyabr 2019, 17:32 “Fazil Mustafa şagirdlərlə bağlı rəsmi müraciət etsə, ona baxılacaq” - Nazirlər Kabinetindən REAKSİYA 18 Sentyabr 2019, 17:07 “Çaylarda zərərli maddələrin miqdarı normadan artıqdı” 18 Sentyabr 2019, 17:03 Güləşçimiz 2-ci dəfə dünya çempionu oldu 18 Sentyabr 2019, 16:43 Nazirlik: 250 icma əsaslı məktəbəqədər təhsil qrupları yaradılıb   18 Sentyabr 2019, 16:40 “Restoranlarda qiymətlər od tutub yanır” – Araz Əlizadə 18 Sentyabr 2019, 16:34 Xalq artisti Murad Dadaşovun NƏZƏRİNƏ 18 Sentyabr 2019, 16:24 İcra Hakimiyyəti TƏSDİQLƏDİ: 16 yaşlı qızı evlənmək üçün qaçırıblar 18 Sentyabr 2019, 16:18 Deputatdan məktəbli uşaqları olan aztəminatlı ailələrlə bağlı TƏKLİF 18 Sentyabr 2019, 16:15 Azərbaycanda 6 500-ə yaxın əcnəbi tələbə təhsil alır 18 Sentyabr 2019, 16:11 Erməni fitnəsi, Stalinin əmri - Üzeyir bəyin sənədi necə saxtalaşdırıldı... 18 Sentyabr 2019, 15:58