Arxiv
23 Avqust 2019, 15:34 | DÜNYA
Bəşəriyyəti Dünya müharibəsi ilə üzbəüz qoyan müqavilədən 80 il ötür - TARİX

Bu gün İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması üçün “yaşıl işıq” yandıran və tarxiə “Molotov-Ribbentrop” paktı kimi düşən müqavilənin imzalnamasından 80 il ötür. Modern.az bu münasibətlə müqavilənin imzalandığı tarixə nəzər salır.

 

SSRİ-nin xarici işlər üzrə xalq komissarı Vyaçeslav Molotov və Almaniyanın xarici işlər naziri İoahim Ribbentropun imzaladığı sənəd “Almaniya və Sovet İttifaqı arasında hücum etməmək barədə müqavilə” adını almışdı.

 

1939-cu il avqusutun 23-də imzalanan sənədə görə Moskva və Berlin bir-birinə hücum etməmək barədə öhdəlik götürdü. Əgər ölkələrdən biri hücuma məruz qalardısa, digəri heç bir halda hücum edən tərəfə dəstək verməli deyildi. Bütün mübahisəli məsələlər isə sülh yolu ilə həll olunmalı idi.

Molotov-Ribbentrop paktı 10 il müddətinə imzalanırdı. Sənədin imzalanması dünyada böyük sensasiya doğurur və SSRİ ilə Almaniyanın xarici siyasətində ciddi dəyişiklikdən xəbər verirdi. Amma paktın əsas ağırlığı gizli protokollarda idi. Bu protokollar rəsmi sənədə əlavə olunmamışdı və yalnız 80-ci illərin sonunda Mixail Qorbaçevin razılığı ilə ictimaiyyətə açıqlanmışdı.

 

Protokollarda Şərqi Avropanın nüfuz maraqlarına bölünməsi və faktiki olaraq qonşu ölkələrin işğalı nəzərdə tutulurdu. Belə ki, Estoniya, Latviya, Finlandiya və Bessarabiya (indiki Moldova) SSRİ-nin nüfuz dairəsinə daxil edilirdi.

Almaniya isə Litva və Poşanı işğal etməli idi. Almaniya qoşunları 1939-cu ilin sentyabrında SSRİ-yə çatmalı olan Polşa torpaqlarını da işğal etdiyi üçün kompensasiya kimi Litvadan Moskvanın xeyrinə imtina edir.

 

Avqsustun 23-də imzalanan müqavilə Hitlerə sentybarın 1-də Polşaya hücum etməyə imkan verir. Bu tarix İkinci Dünya Müharibəsinin başlanma günü sayılır. Maraqlıdır ki, Stalin mq    avilə şərtlərinə uyğun olaraq Polşaya şərqdən hücum etməli və beləliklə, Almaniyanı İkinci Dünya Müharibəsinin yeganə baiskları çıxardır. Yalnız sentyabrın 17-də Sovet qoşunları Polşanın daxilinə doğru irəliləməy başlayır. Hətta, sentyabrın 28-də Brest-Litovsk şəhərində iki ölkənin qoşunları birgə hərbi parad keçirir.

 

Müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq, SSRİ Baltikyanı ölkələri qarşılıqlı yardım haqqında müqavilə imzalamağa məcbur edir və bu ölkələrdə hərbi baza yaradır. Finlandiya bazanın tikintisindən imtina edir və bu Sovet-Fin müharibəsinin başlanmasına bəhanə olur. Ərazi itkisinə uğrasa da, Finlandiya öz müstəqilliyini qoruya bilir. 1940-ci ilin iyununda bütün dünya Hitlerin Parisdə parad keçirməsini izləyərkən Sovet ordusu Baltikyanı ölkələrin müstəqilliyinə son qoyur.

Ərazi genişlənməsiu olsa da, SSRİ sosializmə nifrət edən, bu ölkəyə işğal çı kimi baxan 20 milyon yeni vətəndaş əldə etdi. Nəticədə, 1941-ci il iyunun 22-də Hitler Almaniyası SSRİ-yə hücum edəndə həmin ərazilərdə Qırmızı Orduiya qarşı ciddi üsyanlar baş verdi.

 

Uzaq perspektivdə Molotov-Ribbentrop paktı Moskva üçün uğurlu oldu. Belə ki, 1945-ci ildə Qərb ölkələri artıq SSRİ-nin 1940-cı ildəki işğallarını tanımaqla bərabər, Şərqi və Mərkəzi Avropadakı rolunu da etiraf etməli oldu.

Molotov-Ribbentrop paktı Avropanı İkinci Dünya Müharibəsindən saxlaya biləcək sonuncu maneəni də aradan qaldırdı.

 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bərdədə 41 yaşlı kişi evinin qarşısında döyülüb 21 Sentyabr 2019, 00:46 Nazirlikdən hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq: Ağac altda durmayın 21 Sentyabr 2019, 00:34 9 yaşlı uşağı maşın vurdu 21 Sentyabr 2019, 00:16 Kərbəladakı partlayışda 9 nəfər öldü 20 Sentyabr 2019, 23:53 Azərbaycan karateçisi ermənini məğlub edib qızıl medal qazandı 20 Sentyabr 2019, 23:35 Günəş sistemində partlayış 20 Sentyabr 2019, 23:16 Dünyanın 156 ölkəsində iqlim tətilləri keçirilir 20 Sentyabr 2019, 22:57 Azərbaycanda qızılca epidemiyası müşahidə olunmur 20 Sentyabr 2019, 22:42 Azərbaycanlılar Rusiya bazarından çıxarılır? - Səfirlik 20 Sentyabr 2019, 22:24 Azay Quliyev seçiciləri qəbul etdi - FOTOLAR 20 Sentyabr 2019, 22:08 Nikahdankənar əlaqələrə görə 6 aylıq həbs cəzası  - QANUN DƏYİŞİR 20 Sentyabr 2019, 21:54 “Neft gəlirləri sosial məsələlərə, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə yönəldiləcək” - İlham Əliyev 20 Sentyabr 2019, 21:34 Prezident: “Neftdən əldə edilən gəlirlər ilk növbədə xalqın rifahının yaxşılaşmasına yönəldilib” - YENİLƏNİB  20 Sentyabr 2019, 21:23 «İki sahil» qəzeti Neftçilər Gününə həsr olunan xüsusi buraxılış hazırladı 20 Sentyabr 2019, 21:16 Penitensiar xidmətdən İkram Rəhimovla bağlı AÇIQLAMA 20 Sentyabr 2019, 21:06 Dünya VİZAdan imtina edir 20 Sentyabr 2019, 20:50 Prezident sarayı ilə parlament binası qarşısında aksiya keçirilir 20 Sentyabr 2019, 20:33 Məhkumlar qiyam qaldırdı - VİDEO 20 Sentyabr 2019, 20:16 Deputatın qardaşının da külli miqdarda borcu var: Qalmaqal böyüyür 20 Sentyabr 2019, 20:03 Fuad Qəhrəmanlı AXCP-dən istefa VERDİ 20 Sentyabr 2019, 19:49 Telefonla ayaqyoluna girmək babasil yaradır 20 Sentyabr 2019, 19:40 Leyla Əliyeva Dənizkənarı Milli Parkda fotosərginin açılışında iştirak edib - FOTOLAR 20 Sentyabr 2019, 19:31 ABŞ İranın Milli Bankına sanksiya tətbiq etdi 20 Sentyabr 2019, 19:22 Dövlət Komitəsinin sədri Ağdamda məcburi köçkünləri qəbul edib -FOTO   20 Sentyabr 2019, 19:13 Novruz Məmmədov Çin parlamentinin sədri ilə görüşüb - FOTO 20 Sentyabr 2019, 19:04 Raquf Orucovun xanımından şəhid polislərin ailəsinə dəstək 20 Sentyabr 2019, 18:55 Müəllimlərin müddətli müqavilə ilə işə qəbul prosesində dəyişiklik olunur - RƏSMİ 20 Sentyabr 2019, 18:46 İstirahət günlərində gözlənilən hava PROQNOZU 20 Sentyabr 2019, 18:38 Xaricdə nə qədər azərbaycanlı dini təhsil alır? - RƏSMİ AÇIQLAMA 20 Sentyabr 2019, 18:30 Prezidentin təyin etdiyi xanım direktor kimdir? - DOSYE 20 Sentyabr 2019, 18:20 “Əsrin müqaviləsi” ilə Azərbaycan sürətli inkişaf mərhələsinə daxil oldu 20 Sentyabr 2019, 18:11 Azərbaycanlı gənc Vikimedia Fondunun qlobal idarəçisi seçildi 20 Sentyabr 2019, 18:09 İlham Əliyev maltalı həmkarını təbrik etdi 20 Sentyabr 2019, 17:59 Nizami Cəfərov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi 20 Sentyabr 2019, 17:57 Koçaryan zaminə buraxılmadı 20 Sentyabr 2019, 17:55