Arxiv
23 Avqust 2019, 15:34 | DÜNYA
Bəşəriyyəti Dünya müharibəsi ilə üzbəüz qoyan müqavilədən 80 il ötür - TARİX

Bu gün İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması üçün “yaşıl işıq” yandıran və tarxiə “Molotov-Ribbentrop” paktı kimi düşən müqavilənin imzalnamasından 80 il ötür. Modern.az bu münasibətlə müqavilənin imzalandığı tarixə nəzər salır.

 

SSRİ-nin xarici işlər üzrə xalq komissarı Vyaçeslav Molotov və Almaniyanın xarici işlər naziri İoahim Ribbentropun imzaladığı sənəd “Almaniya və Sovet İttifaqı arasında hücum etməmək barədə müqavilə” adını almışdı.

 

1939-cu il avqusutun 23-də imzalanan sənədə görə Moskva və Berlin bir-birinə hücum etməmək barədə öhdəlik götürdü. Əgər ölkələrdən biri hücuma məruz qalardısa, digəri heç bir halda hücum edən tərəfə dəstək verməli deyildi. Bütün mübahisəli məsələlər isə sülh yolu ilə həll olunmalı idi.

Molotov-Ribbentrop paktı 10 il müddətinə imzalanırdı. Sənədin imzalanması dünyada böyük sensasiya doğurur və SSRİ ilə Almaniyanın xarici siyasətində ciddi dəyişiklikdən xəbər verirdi. Amma paktın əsas ağırlığı gizli protokollarda idi. Bu protokollar rəsmi sənədə əlavə olunmamışdı və yalnız 80-ci illərin sonunda Mixail Qorbaçevin razılığı ilə ictimaiyyətə açıqlanmışdı.

 

Protokollarda Şərqi Avropanın nüfuz maraqlarına bölünməsi və faktiki olaraq qonşu ölkələrin işğalı nəzərdə tutulurdu. Belə ki, Estoniya, Latviya, Finlandiya və Bessarabiya (indiki Moldova) SSRİ-nin nüfuz dairəsinə daxil edilirdi.

Almaniya isə Litva və Poşanı işğal etməli idi. Almaniya qoşunları 1939-cu ilin sentyabrında SSRİ-yə çatmalı olan Polşa torpaqlarını da işğal etdiyi üçün kompensasiya kimi Litvadan Moskvanın xeyrinə imtina edir.

 

Avqsustun 23-də imzalanan müqavilə Hitlerə sentybarın 1-də Polşaya hücum etməyə imkan verir. Bu tarix İkinci Dünya Müharibəsinin başlanma günü sayılır. Maraqlıdır ki, Stalin mq    avilə şərtlərinə uyğun olaraq Polşaya şərqdən hücum etməli və beləliklə, Almaniyanı İkinci Dünya Müharibəsinin yeganə baiskları çıxardır. Yalnız sentyabrın 17-də Sovet qoşunları Polşanın daxilinə doğru irəliləməy başlayır. Hətta, sentyabrın 28-də Brest-Litovsk şəhərində iki ölkənin qoşunları birgə hərbi parad keçirir.

 

Müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq, SSRİ Baltikyanı ölkələri qarşılıqlı yardım haqqında müqavilə imzalamağa məcbur edir və bu ölkələrdə hərbi baza yaradır. Finlandiya bazanın tikintisindən imtina edir və bu Sovet-Fin müharibəsinin başlanmasına bəhanə olur. Ərazi itkisinə uğrasa da, Finlandiya öz müstəqilliyini qoruya bilir. 1940-ci ilin iyununda bütün dünya Hitlerin Parisdə parad keçirməsini izləyərkən Sovet ordusu Baltikyanı ölkələrin müstəqilliyinə son qoyur.

Ərazi genişlənməsiu olsa da, SSRİ sosializmə nifrət edən, bu ölkəyə işğal çı kimi baxan 20 milyon yeni vətəndaş əldə etdi. Nəticədə, 1941-ci il iyunun 22-də Hitler Almaniyası SSRİ-yə hücum edəndə həmin ərazilərdə Qırmızı Orduiya qarşı ciddi üsyanlar baş verdi.

 

Uzaq perspektivdə Molotov-Ribbentrop paktı Moskva üçün uğurlu oldu. Belə ki, 1945-ci ildə Qərb ölkələri artıq SSRİ-nin 1940-cı ildəki işğallarını tanımaqla bərabər, Şərqi və Mərkəzi Avropadakı rolunu da etiraf etməli oldu.

Molotov-Ribbentrop paktı Avropanı İkinci Dünya Müharibəsindən saxlaya biləcək sonuncu maneəni də aradan qaldırdı.

 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Parlamentdə uşaqlar - Milli Məclis necə olmalı 24 Yanvar 2020, 14:15 Cavanşir Paşazadə seçicilərlə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 14:09 Polis cərimələnməmək üçün baqajlarını açan sürücülərə görə hərəkətə keçdi - FOTO 24 Yanvar 2020, 14:02 Çin təhlükəli virusun ilk fotosunu YAYDI 24 Yanvar 2020, 13:56 Eks-prezident ifadəyə vermək üçün məhkəməyə gəldi 24 Yanvar 2020, 13:50 Nazirliyin əməkdaşları qəzaya düşən şagirdlərə baş çəkdilər - FOTO 24 Yanvar 2020, 13:45 BMU məzunu nüfuzlu Vistula Universitetinə qəbul olub 24 Yanvar 2020, 13:39 Mahir Abbaszadə Mərdəkanda laçınlı seçicilərlə görüşüb - FOTO 24 Yanvar 2020, 13:33 Nazirlik: “Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 3.2 metrə çatıb” 24 Yanvar 2020, 13:28 Xadimə işlədiyi evdən 5000 manatlıq qızıl oğurladı 24 Yanvar 2020, 13:22 Bakılı Leyla Məmmədzadə Dmitri Medvedevlə bağlı AÇIQLAMA VERDİ 24 Yanvar 2020, 13:19 Ziyafət Əsgərov Astaranın daha bir kəndində görüş keçirdi - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 13:18 Giləzi sakinindən döyüş sursatları tapıldı - FOTO 24 Yanvar 2020, 13:12 Sabahdan məktəblərdə qış tətili başlayır 24 Yanvar 2020, 13:11 Bakıya və rayonlara qar yağacaq - 8 dərəcə şaxta olacaq   24 Yanvar 2020, 13:07 Pərvin Kərimzadənin seçicilərlə görüşləri davam edir - VİDEO   24 Yanvar 2020, 13:01 “Bir” Tələbə-Könüllü proqramı 24 Yanvar 2020, 12:59 "Bakıda bu gün sulu qar yağsa da..." - Nazirlikdən AÇIQLAMA 24 Yanvar 2020, 12:57 Maliyyə Nazirliyindən QHT-lərə xəbərdarlıq  24 Yanvar 2020, 12:51 Polis məktəbdə uşaq oğurlamaqda ittiham olunan qadını tapdı - YENİLƏNİB - FOTO 24 Yanvar 2020, 12:51 Mingəçevirdə həbs olunanlar var - Baş Prokurorluqdan AÇIQLAMA 24 Yanvar 2020, 12:45 Türkiyə Avropa Birliyindən 6 milyard avro TƏLƏB EDİR 24 Yanvar 2020, 12:42 Nəsiman Yaqublu Nizami rayonunda seçicilərlə görüşüb - FOTO 24 Yanvar 2020, 12:40 Sevinc Orucova “Azərbaycan naminə” müsabiqəsindən danışdı 24 Yanvar 2020, 12:35 Sabirabadlıların seçimi Əhliman Əmiraslanovdur - FOTO   24 Yanvar 2020, 12:28 Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə UNESKO-da Azərbaycan xalçalarının sərgisi açılacaq  24 Yanvar 2020, 12:22 Könüllülərinin iştirakı ilə bilik yarışı keçiriləcək 24 Yanvar 2020, 12:16 BNA-nın “porkovşik”lərlə birgə qurduğu FIRILDAQ 24 Yanvar 2020, 12:10 Bakıda daha 2 ASAN xidmət mərkəzi tikilir 24 Yanvar 2020, 12:04 Fazil Məmmədovun bankında nə baş verir? 24 Yanvar 2020, 11:58 Çingiz Qənizadə Beyləqanda növbəti  görüşlərini keçirib - FOTO 24 Yanvar 2020, 11:51 Rəşid Mahmudov xalqa müraciət etdi – Gədəbəydən Elmar Musayev… – VİDEO 24 Yanvar 2020, 11:50 Otellərdə, liftlərdə bu rəqəmdən istifadə olunmur - Batil inanclar 24 Yanvar 2020, 11:45 Qubalılar Vahid Əhmədovun gəlişinə böyük maraq göstərir - FOTO 24 Yanvar 2020, 11:40 Nərminin cinayətində işgəncə izi  - Prokurorluqdan AÇIQLAMA 24 Yanvar 2020, 11:35
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?