Arxiv
9 Oktyabr 2019, 11:30 | ANALİTİKA
İqlim dəyişikliyində solluq uşaq xəstəliyi - Heydər Əliyevin tərcüməçisi YAZIR

Tahir Kərimov

Diplomat, Harvard Universitetinin məzunu,

Mərhum Prezident Heydər Əliyevin şəxsi tərcüməçisi 



15 yaşlı bir uşağın adının qəzet səhifələrinə düşməsi adi hal deyil. Uşağın dərs buraxması ilə bağlı yazının elə həmin gün “The Guardian” qəzetində çıxması isə tamamilə gözlənilməzdir.

2018-ci il sentyabrın 1-i nəşrində “The Guardian” isveçli məktəbli Qreta Tunberq haqqında yazı dərc etdi. Həmin gün səhər Qreta məktəb əvəzinə İsveç parlamentinin qarşısına yollandı və sentyabrın 9-na təyin olunmuş seçkilərədək məktəbə getməyəcəyini, əvəzində parlament binası qarşısında aksiyalar keçirib, hamının diqqətini qlobal iqlim dəyişikliyinə təsir etməyin vacibliyinə yönəldəcəyini bəyan etdi. Qreta tələb edirdi ki, siyasətçilər uşaqları iqlim dəyişikliyi kimi bəladan qurtarmaq üçün təcili addımlar atsınlar. Bir gün içərisində 15 yaşlı qızın addımı dünya mətbuatında müzakirə olunan əsas mövzulardan birinə çevrildi.

 

Qretanın aksiyalara başladığı gün yazının “The Guardian”da çıxması təkcə jurnalist operativliyi idimi? 15 yaşlı qızcığazın parlament binası qarşısında iqlim dəyişikliyi mövzusunda oturaq aksiya keçirməsi doğrudanmı dünya əhəmiyyətli bir mövzudur? Dünyanın digər ərazilərindən hansı isə başqa bir uşağın dərsə getməməsi, parlament binası qarşısında oturub nə isə tələb etməsi eyni dərəcədə diqqət çəkərmi?

 

Bu suallara cavab tapmaq üçün hadisələrin gedişatına baxaq.

İsveçin Laplandiya hissəsində 2018-ci ilin yayında 60 meşə yanğını qeydə alındı. Yanğını söndürmək üçün Fransadan əsgərlər, İtaliyadan su bombaları daşıyan təyyarələr, Danimarka, Norveç və Estoniyadan isə yanğın söndürənlər yardıma gəldilər. 

 

Amma, İsveç iqlim şəraitinin dəyişdiyi yeganə ölkə deyil. Son 120 ildə dünya üzrə havanın hərarəti 8 dərəcə artmışdır.

2018-ci il dünyanın bir çox regionlarında Afrikada, ABŞ-ın Kaliforniya və Corciya ştatlarında , Avropada(xüsusilə də Böyük Britaniya və Yunanıstanda), Amazonda meşə yanğınları ilə yadda qaldı. Alimlər 30 ildən sonra planetimizdə Mini Buz Əsri yaşanılacağını söyləyirlər. Həm də dünya üzrə karbon tullantılarının yalnız 0.15%-0.17%-i İsveçin payına düşür. Bundan əlavə ölkə 2045-ci ilədək karbon tullantılarının həcmini sıfıra çatdırmağı qarşıya məqsəd qoymuşdur.  Bəs onda nəyə görə İsveç? Nəyə görə isveçli məktəbli?

 

Bir ilədək sürən nisbi sakitlikdən sonra dünyanın aparıcı xəbər agentlikləri yenidən Qreta Tunberq mövzusuna qayıdırlar.  24 sentyabr 2019-cu il Nyu Yorkda BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Sammiti keçirildiyi bir vaxtda. Məlum olur ki, 16 yaşlı Qreta da konfransın iştirakçısıdır. Xüsusi qeyd olunur ki, Qreta Nyu Yorka daha çox karbon emissiyaları ötürən təyyarə ilə deyil, ətraf mühitə daha az ziyan verən gəmi ilə səyahət etmişdir. Bu dəfə Qreta Tunberq artıq dünya liderlərini məsuliyyətə çağırır.

 

Qəribədir axı, iqlim dəyişikliyi dünya liderlərinin istəkləri, səyləri və iradəsindən asılı olmayaraq baş verir. Dünya liderlərinin birgə bəyanatları və imzalanmış protokollar da çox vaxt məhz emissiyalar bahasına başa gələn müasir iqtisadi tərəqqinin qarşısını ala bilməz. Qreta Sammitin panel müzakirələrinin birindəki çıxışı və Amerika prezidenti Trampa nifrət dolu baxışlarla baxması ilə yadda qaldı. Amma, kütlələrin məsələyə baxışını sifarişçinin istədiyi istiqamətə yönləndirmək üzrə təcrübəli xəbər proqramları Qretanın çıxışına nə qədər “alovlu” donu geyindirməyə çalışsalar da, tamaşaçının gözündən o da qaçmadı ki, qızcığaz xüsusi natiqlik qabiliyyətinə malik deyil, dediklərini kağızdan oxuyur və hiss olunur ki, danışdığı mövzu ilə bağlı dərin bilikləri yoxdur. Kumirinin siyasi fəal və insan haqqları müdafiəçisi

Roza Parks olduğunu söyləyən Qreta Tunberq, açıq-aydın Asperger sindromunun daşıyıcısıdır. O, tez-tez təkrara yol verir, fikrini cəmləyə bilmir, özünü ələ almaqda çətinlik çəkir, emosiyalarını cilovlaya bilmir, müxtəlif səpkili suallara eyni cavablar verir.

 

…….və nəhayət Qreta Tunberqin Nobel mükafatına namizəd kimi təklif olunması məsələsi gündəmə gəlir……

 

2019-cu il oktyabrın 2-si Rusiya Energetika Həftəsi Forumunun plenar iclası çərçivəsində, Rusiya prezidenti Vladimir Putin Qreta Tunberq haqqında sualı cavablandırarkən bildirdi ki, onun fəaliyyətinin heyranı olanlarla eyni mövqeyi bölüşmür. Putinə görə Qreta yaxşı qızdır, amma heç kim ona real həyatı izah etməmişdir. Putin əlavə etmişdir ki, uşaqların qlobal iqlim dəyişikliyi kimi problemlərlə maraqlanması sevindiricidir, lakin uşaqların və yeniyetmələrin siyasi məqsədlər üçün istifadə olunması xoşa gələn hal deyil.

 

Əslində Putin digər siyasətçilərin cəsarət edib səsləndirmədiyi fikri səsləndirdi. Bunu kimsə deməli idi. Açıq-aydın hiss olunur ki, 16 yaşlı qız kimlərinsə siyasi məqsədləri üçün istifadə olunur. Qretanın müğənni anası və aktyor atası ilkin mərhələdə uşaqlarının məktəbə getməməsindən narahatlıq keçirirdilərsə də daha sonra liberal yanaşmaya üstünlük verdilər.  Yəni, liberal valideynlərin uşaqlarının populyarlığına görə solçulardan hansısa kompensasiyanı aldıqlarını da istisna etmək olmaz.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Türkiyə terrorçuların yalanlarını ifşa etdi - FOTOLAR 18 Oktyabr 2019, 12:43 Səhiyyə Nazirliyindən küçəyə atılmış birgünlük uşaqla bağlı AÇIQLAMA 18 Oktyabr 2019, 12:37 “Barış Pınarı”na qarşı çıxan erməni deputata azərbaycanlı həmkarından CAVAB 18 Oktyabr 2019, 12:29 Əli Həsənov yeni müxalifətdən YAZDI 18 Oktyabr 2019, 12:28 “Bəlkə gələcəkdə 3-cü erməni dövləti yaratmaq istəyəcəklər?” 18 Oktyabr 2019, 12:17 Masallıda 30-dan çox uşaq günərzi xidmətlərlə təmin edilib 18 Oktyabr 2019, 12:17 Zahid Oruc: “Prezidentin hədəfli mesajları masa üzərindəki açıq və qapalı informasiyalara dayanır” 18 Oktyabr 2019, 12:02 Quzunun qoç ola bilməməkliyi 18 Oktyabr 2019, 11:46 Qərbi Azərbaycan İcması BƏYANAT verdi: “Prezidentin bu çağırışına qoşuluruq!” 18 Oktyabr 2019, 11:25 Milli Məclis gələn həftə toplanır 18 Oktyabr 2019, 11:14 Sizin icra başçınız: Qazaxlılar Rəcəb Babaşovdan razıdırlar, narazı?.. 18 Oktyabr 2019, 11:12 Ermənilər Qarabağda top atışları həyata keçirdi - FOTOLAR 18 Oktyabr 2019, 11:01 Qaradağ və Xəzər rayonlarında qaz KƏSİLƏCƏK - SƏBƏB 18 Oktyabr 2019, 10:54 Əkrəm İmamoğludan Müstəqillik günü TƏBRİKİ - FOTO 18 Oktyabr 2019, 10:16 Nəsimidə dələduz saxlanılıb - FOTO 18 Oktyabr 2019, 10:10 Meral Akşənərdən Azərbaycanca təbrik - FOTO 18 Oktyabr 2019, 09:58 Bu ərazilərdə qaz kəsiləcək 18 Oktyabr 2019, 09:49 Ermənilər atəşkəsi 21 dəfə pozdu 18 Oktyabr 2019, 09:42 Kişilər olub e! 18 Oktyabr 2019, 09:37 ABŞ-la Türkiyə Suriya məsələsində razılaşdılar: YPG ərazidən çəkiləcək 18 Oktyabr 2019, 09:35 Fəttah Heydərov: “Tezliklə Qarabağda da belə bayramları qeyd edək!” 18 Oktyabr 2019, 09:34 Gülmirənin dünyası... 18 Oktyabr 2019, 09:30 Mehriban Əliyevadan Dövlət Müstəqilliyi Günü TƏBRİKİ 18 Oktyabr 2019, 09:19 Qlobal Jurnalistlər Şurasının Bakı Bəyannaməsi - Dünya jurnalistlərinə Qarabağla bağlı MÜRACİƏT 18 Oktyabr 2019, 09:03 Niyə bizə zootexnik, baytar, aqronom lazım deyil? - Gələcəyin faydalı ixtisasları barədə nə bilirsiniz… 18 Oktyabr 2019, 08:51 İsveçrənin geniş tərkibli nümayəndə heyəti Azərbaycana gəlir 18 Oktyabr 2019, 08:21 Ermənistan ordusunun son 25 ildə verdiyi İTKİLƏR - 5646 hərbçi ölüb 18 Oktyabr 2019, 08:08 El-Klasiko təxirə salınıb 18 Oktyabr 2019, 00:46 Məşhur idmançımız xəstəxanaya yerləşdirildi - FOTO 18 Oktyabr 2019, 00:20 Müstəqilliyimizin bərpasının 28 illik tarixi... 18 Oktyabr 2019, 00:02 Bakıda sərnişin avtobusu qəza törətdi 17 Oktyabr 2019, 23:47 Azərbaycan nefti bahalaşdı 17 Oktyabr 2019, 23:31 “Qarabağ”ın oyununa 30 min bayraq sifariş verildi   17 Oktyabr 2019, 23:12 “Məmurların əlində oyuncağa çevrilən mətbuat orqanları var” - Umud Mirzəyev 17 Oktyabr 2019, 23:02 Bakıda gənc oğlan itkin düşdü 17 Oktyabr 2019, 22:56