Arxiv
9 Oktyabr 2019, 11:30 | ANALİTİKA
İqlim dəyişikliyində solluq uşaq xəstəliyi - Heydər Əliyevin tərcüməçisi YAZIR

Tahir Kərimov

Diplomat, Harvard Universitetinin məzunu,

Mərhum Prezident Heydər Əliyevin şəxsi tərcüməçisi 



15 yaşlı bir uşağın adının qəzet səhifələrinə düşməsi adi hal deyil. Uşağın dərs buraxması ilə bağlı yazının elə həmin gün “The Guardian” qəzetində çıxması isə tamamilə gözlənilməzdir.

2018-ci il sentyabrın 1-i nəşrində “The Guardian” isveçli məktəbli Qreta Tunberq haqqında yazı dərc etdi. Həmin gün səhər Qreta məktəb əvəzinə İsveç parlamentinin qarşısına yollandı və sentyabrın 9-na təyin olunmuş seçkilərədək məktəbə getməyəcəyini, əvəzində parlament binası qarşısında aksiyalar keçirib, hamının diqqətini qlobal iqlim dəyişikliyinə təsir etməyin vacibliyinə yönəldəcəyini bəyan etdi. Qreta tələb edirdi ki, siyasətçilər uşaqları iqlim dəyişikliyi kimi bəladan qurtarmaq üçün təcili addımlar atsınlar. Bir gün içərisində 15 yaşlı qızın addımı dünya mətbuatında müzakirə olunan əsas mövzulardan birinə çevrildi.

 

Qretanın aksiyalara başladığı gün yazının “The Guardian”da çıxması təkcə jurnalist operativliyi idimi? 15 yaşlı qızcığazın parlament binası qarşısında iqlim dəyişikliyi mövzusunda oturaq aksiya keçirməsi doğrudanmı dünya əhəmiyyətli bir mövzudur? Dünyanın digər ərazilərindən hansı isə başqa bir uşağın dərsə getməməsi, parlament binası qarşısında oturub nə isə tələb etməsi eyni dərəcədə diqqət çəkərmi?

 

Bu suallara cavab tapmaq üçün hadisələrin gedişatına baxaq.

İsveçin Laplandiya hissəsində 2018-ci ilin yayında 60 meşə yanğını qeydə alındı. Yanğını söndürmək üçün Fransadan əsgərlər, İtaliyadan su bombaları daşıyan təyyarələr, Danimarka, Norveç və Estoniyadan isə yanğın söndürənlər yardıma gəldilər. 

 

Amma, İsveç iqlim şəraitinin dəyişdiyi yeganə ölkə deyil. Son 120 ildə dünya üzrə havanın hərarəti 8 dərəcə artmışdır.

2018-ci il dünyanın bir çox regionlarında Afrikada, ABŞ-ın Kaliforniya və Corciya ştatlarında , Avropada(xüsusilə də Böyük Britaniya və Yunanıstanda), Amazonda meşə yanğınları ilə yadda qaldı. Alimlər 30 ildən sonra planetimizdə Mini Buz Əsri yaşanılacağını söyləyirlər. Həm də dünya üzrə karbon tullantılarının yalnız 0.15%-0.17%-i İsveçin payına düşür. Bundan əlavə ölkə 2045-ci ilədək karbon tullantılarının həcmini sıfıra çatdırmağı qarşıya məqsəd qoymuşdur.  Bəs onda nəyə görə İsveç? Nəyə görə isveçli məktəbli?

 

Bir ilədək sürən nisbi sakitlikdən sonra dünyanın aparıcı xəbər agentlikləri yenidən Qreta Tunberq mövzusuna qayıdırlar.  24 sentyabr 2019-cu il Nyu Yorkda BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Sammiti keçirildiyi bir vaxtda. Məlum olur ki, 16 yaşlı Qreta da konfransın iştirakçısıdır. Xüsusi qeyd olunur ki, Qreta Nyu Yorka daha çox karbon emissiyaları ötürən təyyarə ilə deyil, ətraf mühitə daha az ziyan verən gəmi ilə səyahət etmişdir. Bu dəfə Qreta Tunberq artıq dünya liderlərini məsuliyyətə çağırır.

 

Qəribədir axı, iqlim dəyişikliyi dünya liderlərinin istəkləri, səyləri və iradəsindən asılı olmayaraq baş verir. Dünya liderlərinin birgə bəyanatları və imzalanmış protokollar da çox vaxt məhz emissiyalar bahasına başa gələn müasir iqtisadi tərəqqinin qarşısını ala bilməz. Qreta Sammitin panel müzakirələrinin birindəki çıxışı və Amerika prezidenti Trampa nifrət dolu baxışlarla baxması ilə yadda qaldı. Amma, kütlələrin məsələyə baxışını sifarişçinin istədiyi istiqamətə yönləndirmək üzrə təcrübəli xəbər proqramları Qretanın çıxışına nə qədər “alovlu” donu geyindirməyə çalışsalar da, tamaşaçının gözündən o da qaçmadı ki, qızcığaz xüsusi natiqlik qabiliyyətinə malik deyil, dediklərini kağızdan oxuyur və hiss olunur ki, danışdığı mövzu ilə bağlı dərin bilikləri yoxdur. Kumirinin siyasi fəal və insan haqqları müdafiəçisi

Roza Parks olduğunu söyləyən Qreta Tunberq, açıq-aydın Asperger sindromunun daşıyıcısıdır. O, tez-tez təkrara yol verir, fikrini cəmləyə bilmir, özünü ələ almaqda çətinlik çəkir, emosiyalarını cilovlaya bilmir, müxtəlif səpkili suallara eyni cavablar verir.

 

…….və nəhayət Qreta Tunberqin Nobel mükafatına namizəd kimi təklif olunması məsələsi gündəmə gəlir……

 

2019-cu il oktyabrın 2-si Rusiya Energetika Həftəsi Forumunun plenar iclası çərçivəsində, Rusiya prezidenti Vladimir Putin Qreta Tunberq haqqında sualı cavablandırarkən bildirdi ki, onun fəaliyyətinin heyranı olanlarla eyni mövqeyi bölüşmür. Putinə görə Qreta yaxşı qızdır, amma heç kim ona real həyatı izah etməmişdir. Putin əlavə etmişdir ki, uşaqların qlobal iqlim dəyişikliyi kimi problemlərlə maraqlanması sevindiricidir, lakin uşaqların və yeniyetmələrin siyasi məqsədlər üçün istifadə olunması xoşa gələn hal deyil.

 

Əslində Putin digər siyasətçilərin cəsarət edib səsləndirmədiyi fikri səsləndirdi. Bunu kimsə deməli idi. Açıq-aydın hiss olunur ki, 16 yaşlı qız kimlərinsə siyasi məqsədləri üçün istifadə olunur. Qretanın müğənni anası və aktyor atası ilkin mərhələdə uşaqlarının məktəbə getməməsindən narahatlıq keçirirdilərsə də daha sonra liberal yanaşmaya üstünlük verdilər.  Yəni, liberal valideynlərin uşaqlarının populyarlığına görə solçulardan hansısa kompensasiyanı aldıqlarını da istisna etmək olmaz.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bakıda qəza törədən sürücü qaçıb 2 Aprel 2020, 00:45 Koronavirus bu şəxsə bir ayda 4 milyard dollar qazandırdı - Foto 2 Aprel 2020, 00:26 Kəlbəcərsizliyin 27 ili  2 Aprel 2020, 00:08 Ordumuzun Aprel zəfərindən 4 il ötür 2 Aprel 2020, 00:01 Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı milyona çatır 1 Aprel 2020, 23:47 Köçkünlər evdə qalmaq üçün Qarabağa qayıtmalıdırlar - ƏLÖVSƏT AĞALAROVLA #evdəqal SÖHBƏTİ 1 Aprel 2020, 23:35 Bakıda ağır yol qəzası: yaralı var 1 Aprel 2020, 23:17 Fransada daha 509 nəfər koronavirusdan öldü 1 Aprel 2020, 23:02 Koronavirus hava ilə yayıla bilir - VİDEO 1 Aprel 2020, 22:44 Ərdoğanla Putin koronavirusa qarşı mübarizəni müzakirə etdi 1 Aprel 2020, 22:29 UEFA klublara əlavə vaxt verir 1 Aprel 2020, 22:15 Bakı Media Mərkəzinin hazırladığı videoçarx İtaliyada böyük maraqla qarşılanıb 1 Aprel 2020, 22:03 Pandemiya ABŞ-ı bürüyüb - Yoluxanların sayı 200 mini ötdü 1 Aprel 2020, 21:49 Türkiyədə daha 2 148 nəfər koronavirusa yoluxdu 1 Aprel 2020, 21:38 Bu şəxslərə aylıq 250 manat mükafat veriləcək - RƏSMİ 1 Aprel 2020, 21:17 Gəncədə karantin rejimini pozan sakinlər cərimələndi 1 Aprel 2020, 21:03 İtaliyada daha 727 nəfər koronavirusdan ölüb 1 Aprel 2020, 20:48 Dövlət dili normalarını pozanlar bu qədər CƏRİMƏLƏNƏCƏK 1 Aprel 2020, 20:35 100 il əvvəl QARABAĞ necə azad olundu - Xosrov bəy Sultanovu bir daha tanıyaq 1 Aprel 2020, 20:19 Sumqayıtda karantin rejimini pozan yüzə yaxın şəxs cərimələndi 1 Aprel 2020, 20:01 Aqil Abbas haqqı 1 Aprel 2020, 19:56 ÜST-ün Baş direktorundan İlham Əliyevə: Azərbaycan müsbət bir nümunədir 1 Aprel 2020, 19:37 Çempionlar Liqasının yarımçıq qalan oyunları bu ayda başlayacaq 1 Aprel 2020, 19:18 Deputatlar onlayn iclas keçirdilər - FOTO 1 Aprel 2020, 19:06 Gənclərə güzəştli kreditlər veriləcək - Prezident fərman İMZALADI 1 Aprel 2020, 18:42 Millət vəkili pandemiya ilə bağlı veriləcək imtiyaz və güzəştlərdən DANIŞDI 1 Aprel 2020, 18:40 Milli Məclisin daha bir komitəsi onlayn iclas keçirib 1 Aprel 2020, 18:32 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ 1 Aprel 2020, 18:23 Bakıda xüsusi karantin rejimini pozan daha bir obyekt cərimələndi 1 Aprel 2020, 18:23 Ombudsmandan əlillərlə bağlı vacib MÜRACİƏT 1 Aprel 2020, 18:17 “Qoy Uca Tanrı Azərbaycan xalqını qorusun!” - Mehriban Əliyeva 1 Aprel 2020, 18:09 Avrokuboklar və milli çempionatlar iyulda bərpa oluna bilər 1 Aprel 2020, 18:00 Sahibkarlara, məşğulluğun təmin edilməsinə ciddi güzəştlərin tədbiqi nəzərdə tutulub 1 Aprel 2020, 17:55 Deputatdan TƏKLİF: “Karantin dövründə mobil bankomatlar yaradılsın” 1 Aprel 2020, 17:50 Azərbaycanda koronavirusa yoluxan vəzifəli şəxs və oğlu ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA 1 Aprel 2020, 17:44