Arxiv
4 Fevral 2020, 15:42 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara söz”ü Modern.az-da - 12 və 13-cü sözlər

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara Söz”ü təqdim edir.

 

 

On ikinci söz

 

İnsanın ibadətinin doğru və ya yalnış olmasına irad tutanlar bilməlidirlər ki, onun ibadətinə səhv axtarmaq doğru deyildir. Çünki o ibadət edən insan sidq ürəklə özünü haqqa yaxınlaşdırır. Belə düşünmək belə ayıbdır. Hətta, bu haqqa tapınan  insanlar  etdikləri ibadəti tam mənasıyla anlamasalar belə, bu barədə elmi bilikləri yoxdursa belə, onları qınamaq olmaz.  Bu bir savabdır. Əgər ibadətin necə etməyin doğru olduğunu öyrənmək istəyərsə, o zaman  iki şərt vardır ki, bunu mütləq bilməlidirlər. Birincisi imanı və etiqadı gücləndirmək lazımdır. İkincisi isə öz ibadətimi özüm öyrəndiyim qədər edirəm, deməkdənsə, bilmədiklərini də öyrənsə daha yaxşı olar. Bunu öyrətmək üçün isə dindən elmi cəəhətdən kamil olan topluma başçılıq etməli, yol göstərməlidir.   Hər kəs öyrənmədən, çatışmazlıqlarını tamamlamadan, bilə-bilə geridə qalırsa, öyrənməkdən vaz keçirsə, onu Allah bağışlamaz.  İbadətləri qəbul olmaz.  Amma və lakin hər kim ki, imanını necə  kamilləşdirdiməyinin yollarını axtarmasa, çatışmazlıqlarının nədən ibarət olduğunu bilməsə, başına  əmmamə hörüb namaz qılan, oruc tutan , məclislərdə  imandan danışanlar içərisində  əsil kəlamları bilməyib, duaların yerini səhv salırsa, elə bilməsin ki, bununla onun könlü xoş olacaq. Mühafizəsiz və  şüursuz iman sağlam ola bilməz. Özünü İhlas  oxumaqla böyük dini alim saymaq dini yaşatmaq deyil, dini yaşatmaq üçün qeyrət göstərmək lazımdır, belə fürsətcil dindarların imanına da şübə edilir.

1892.

 

On üçüncü söz

 

İman dediyimiz Allah təalanın şərikisiz, şübhəsiz birliyinə, varlığına və bizə Peyğəmbərimiz (S.A.V) vasitəsilə göndərdiyi  hər cür vəyhlərinə və söylədiklərinə boyun əyib inanmaqdır.  Bu imana sahib olmağın iki yolu var: əvvəla  Allahın hansı əmrinə iman edilirsə,  iman edən onun vacibliyinə ağılla dəlil tapacaq, ağlı bu deyiləni qəbul edirsə, deyirlər ki, imanı kamildir..  İkincisi isə kitabdabn oxuyaraq, ya da mollaların moizələrindən dinləyərək iman edib , nəticə çıxardığına da sağlam bir ruhla bağlanmalıdır.  Birisi onu öldürməklə qorxutsa belə,  min kişi, min cürə təhdid etsə də, buna görə könlündə tutduğu yolundan dönməməli və  kənar təlaütümləri könlünə yaxın qoymamalı, könlündə bir qala tikib, sağlam olmalıdır. Belə imana təqlidi iman deyilir.

Özünü imanlı saxalamaq çün  hər şeydən əvvəl köksünün altında alovlu ürəyin, azad ruhun  və öz gücünə inamın olmalıdır. “Kamil imanı  var”- deməklə elmi olmayan, “təqlidi imanı var”  deməklə üçün  qərarı olmayan, aldadana və ya yol azdırana, və yaxud da  mənfəətinə görə ağa qara deyən, qaraya ağ deyən, yalana doğru deyən dırnaqarası iman sahiblərinə nə deyəcəyik?  Deyin ki, belələrindən Allah qorusun! Hər kəs bilməllidir ki, yuxarıda yazdığım iki cür imandan başqa iman yxdur. Hər bir kəs bilməlidir ki, iman insanın içərisndə, əməlindədir. Əsil iman və inam yuxarıda yazdıqlarımdadır.

Dini əlində rəhbər turub, allahı və bəndəni aldadanlar bilməlidirlər ki, onların bu etdikləri allah tərəfindən cəzasız, cavabsız qalmır.  Onlar bağışlanmayacaq.  Bu Allah təalanın və Peyğəmbərimizin şəfaətinə və əhvinə uyğun deyil. “Qılıncın üstünə and içilməz!” “Allah gunahları bağışlayandır” kimi yalançı fikirləri yayan bəndənin isə üzü qara olsun, bunu öz faydaları üçün deyənləri isə  Allah tərəfindən ən böyük cəza gözləyir.

1892.

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ermənilər cəbhədə snayperləri işə saldı 24 Fevral 2020, 09:54 Leyla Əliyeva şiddətə məruz qalan qadınlara dəstək oldu - VİDEO 24 Fevral 2020, 09:52 İrandan gələn avtobuslar hər gün dezinfeksiya olunur - Nuridə Allahyarova 24 Fevral 2020, 09:46 “Qarabağ məktəbi”nin müəllimi: “Son 3-4 ildə Polşaya gələn azərbaycanlıların sayında inanılmaz artım var” 24 Fevral 2020, 09:40 Bakıda itkin düşənlər tapıldı 24 Fevral 2020, 09:35 “Gərək dünyada bütün azərbaycanlıları öldürəsən ki, Şuşa işğalda qala” - MÜSAHİBƏ 24 Fevral 2020, 09:30 Hökümət koronavirusla mübarizəyə pul ayırdı 24 Fevral 2020, 09:24 Bakı-Quba-Rusiya yolunun tikintisi nə vaxt başa çatacaq? 24 Fevral 2020, 09:18 Paytaxtda “Mersedes” qəza törətdi 24 Fevral 2020, 09:05 Bakı-Sumqayıt yolunda hərəkət dayanıb - FOTO 24 Fevral 2020, 08:59 Xərçəng hüceyrələrini öldürən ən təsirli QİDA 24 Fevral 2020, 08:53 İran koronavirusla mübarizəyə ordunu da cəlb edir 24 Fevral 2020, 08:42 Türkiyədə daha bir güclü zəlzələ 24 Fevral 2020, 08:22 Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 2592 nəfərə çatıb 24 Fevral 2020, 08:14 “Yeraltı təkanlar davam edəcək” - Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi 24 Fevral 2020, 00:47 Çindən kənarda koronavirusa yoluxanların sayı 1 769-a çatdı 24 Fevral 2020, 00:32 Hacıqabulda mikroavtobus piyadanı vurub öldürdü 24 Fevral 2020, 00:16 Prezidentin komandası seçkilərdə  məğlub oldu 23 Fevral 2020, 23:57 "Fənərbağça"nın baş məşqçisi istefa verdi 23 Fevral 2020, 23:40 Azərbaycanda koronovirusla bağlı səs yazısına aydınlıq gətirildi - RƏSMİ 23 Fevral 2020, 23:23 ABŞ Qara dənizdə Rusiya ilə qarşılaşdı 23 Fevral 2020, 23:04 İtaliyada koronavirusdan daha bir nəfər ölüb 23 Fevral 2020, 22:43 "Qalatasaray" 21 illik tilsimi qırdı 23 Fevral 2020, 22:21 Azərbaycan millisi Böyük Dəbilqəni 4 medalla başa vurdu 23 Fevral 2020, 22:06 Daha bir ölkə İranla sərhədi bağladı - SƏBƏB 23 Fevral 2020, 21:52 Zəlzələdə əri və 3 övladını itirən ananın fəryadı - VİDEO 23 Fevral 2020, 21:41 “Status-kvo ən ideal variantdı, bacardığımız qədər danışıqları uzatmalıyıq” – Erməni politoloq 23 Fevral 2020, 21:17 "Qarabağ"dan daha bir qələbə 23 Fevral 2020, 21:09 İranda daha bir güclü zәlzәlә oldu 23 Fevral 2020, 20:56 “İtaliya hər zaman Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib” - Azər Kərimli 23 Fevral 2020, 20:33 XİN-dən Türkiyəyə başsağlığı 23 Fevral 2020, 20:22 MSK daha iki seçki məntəqəsində səsvermənin nəticələrini ləğv etdi 23 Fevral 2020, 20:10 Daha bir seçki məntəqəsində nəticələr ləğv edildi 23 Fevral 2020, 20:07 67 saylı dairədə 2 məntəqədə seçkilər ləğv olundu 23 Fevral 2020, 19:33 Prezident İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verdi 23 Fevral 2020, 19:01