Arxiv
26 İyun 2020, 21:52 | MƏDƏNİYYƏT
Mən koronavirusa necə YOLUXDUM…

Xaqani Səfərov


Dostlar, COVID-19 testimin nəticəsi pozitiv çıxdı. Son 14 gündür bu xəstəliklə mübarizə aparıram. Evdə anam, yoldaşım və iki azyaşlı qızımda da virus pozitiv çıxdı. İndi hamımız yaxşıyıq. Bu xəstəlik müddətində müşahidə etdiyim bir necə məsələni paylaşmaq istədim. Bəlkə faydalı olar.

1) Virus kimdən keçdi?

Dost-tanış soruşur ki, virus kimdən keçdi, necə keçdi? Cavab çox sadədir. Bu xəstəliyə tutulanlar kobud dildə desək iki hissəyə bölünür.

A) Yüngül keçirənlər (adətən 2 gün yüngül qızdırmaları olur, sonra halları yaxşılaşır. Qoxu bilmə, dad bilmə itir. Amma ruhiyyələri yaxşı olur)

B) Ağır keçirənlər (ağır qızdırma - 38-39 dərəcə, ağciyərdə problemlər, ağır öskürək və s. )

Hamı fikirləşir ki, B-lər təhlükəlidir. Əslində onların hallarının pisləşməsi nə qədər pis olsa da xəstəxanada müalicə alırlar. Özlərini təcrid edirlər. Ona görə də başqalarına keçirmirlər.
Fikrimcə virusun ən təhlükəli daşıyıcıları A qrupuna məxsus olanlardır. Təsəvvür edin iki gün yüngül qızdırmadan sonra halı yaxşılaşan Covid19 daşıyıcısı xəstə “yaxşıyam” deyib küçəyə çıxır. (test elətdirmədiyi üçün Koronavirus daşıyıcısı olduğunu bilmir) Beləliklə, ətrafında, işdə, qonşuda kim var 14-21 gün arası virus yaymaqla məşqul olur. Bir adamın gün ərzində 50-60 adama yaydığını düşünsək A qrupundakı xəstə 21 günə 1000 dən çox adama xəstəliyi yaymış olur. O 1000 adamın 200-ü B, 800-ü A qrupuna aid olur və beləliklə B-lər xəstəxanaları doldurur, A-lar isə yayılma sayını sürətlə artırır.
Mənə də A qrupundakı bir nəfər keçirib. Məsələn mən də qızdırmam qalxan kimi test etdirməsəydim, 2 günə ayağa durub ərtafımdakı insanlara yayacaqdım. Sonra eşidəcəkdim ki, keçirdiyim Əhməddə də pozitiv çıxdı. Deyəcəkdim ki, vay Əhməddə pozitivdir ona yaxşınlaşmayım mənə də keçər. Halbuki, mən ona keçirmişəm.

2) Necə müalicə alıram?

Bizim hamımızı xəstəxanaya yerləşdirmək üçün gəlmişdilər. Sadəcə yüngül olduğumuz üçün imtina verdik və evdə qaldıq. Ancaq anam risk qrupunda olduğu üçün Atletlər kəndinə göndərdik. Biz özümü təcrid etmişik. Heç bir yerə çıxmırıq. Uşaqlar üçün bir həkim tutmuşuq gəlib bəzi dərman və s. edir. Bu xəstəliyin müalicəsi yoxdur. Sadəcə yaxşı immunitet olmalıdır. İnsanın iştahası kəsilir, dadbilmə, qoxubilmə gedir. Ona görə bəzi dəstəkləyici dərmanlarla iştahanı açmaq, bol vitamin, meyvə yemək lazımdır. Xəstəxanada olanlar da bunlar edilir. Vəziyyəti çox ağır olanlar isə ciddi tibbi müdaxilələr edirlər.

3) Evdə yemək məsələsini necə edirəm?

Xəstə olandan çölə çıxmırıq. Ancaq ev şəraitində qalmışıq. Dostlar, qohumlar sağolsun, məni tək qoymayıblar. Nə lazım olsa alıb gətirib qapıya qoyub gedirlər. Kim bilirsə zəng vurub nəsə kömək təklif edir. Bu müddət ərzində o qədər sevgi gördüm ki, adam lap xəstələnmək istəyir
Nə lazım olsa bir zəngimə gətirirlər. Onların haqqların necə ödəyəcəm bilmirəm.

4) TƏBİB necə işləyir?

Açığı deyim ki, bu proses vaxtı iki sey gördüm.

Əvvəlcə deyim ki, 103 xidmətinə nə zaman yığdıqsa telefonu götürdülər, xoş münasibət görüdük. Bizə gələn təcili tibbi yardım əməkdaşları da əllərindən gələni edirdilər. Yəni insan olaraq bu prosesdə həkimlərimiz çox fədakarlıq edir. Mən 14 gündür bu işin içindəyəm və həqiqətən də bu fədakarlığın şahidiyəm.

Ancaq TƏBİB tərəfindən çox ciddi menecment və şəriştə problem var. Müşahidə etdiyim odur ki, həqiqətən əllərindən gələni etmək istəyirlər, ancaq menecment problemi var deyə yaxşı alınmır. Bununla bağlı 3 nöqtə qeyd edəcəm.
Bayaq dedim, ölkənin 103 xidməti çox yaxşı qurulub. Ancaq eyni şeyi TƏBİB-in koronavirus qaynar xətti ilə bağlı demək olmaz. Nə zaman yığdıqsa sırada 35-cidən aşağı deyildik. Yəni bu həssas dönəmdə bunu daha yaxşı qurmaq lazımdır fikrimcə. İlk 2-3 gün ailədə hamıda çıxanda bizim dərdimizi deyəsi bir adam tapa bilmədik. Ancaq şəxsi əlaqələrimizlə tapdığımız həkimlər kömək oldu. Əslində o 2-3 gündə TƏBİB-in qaynar xətti bizə 2-3 həkim məsləhəti versəydi məsələ bitmişdi.
Bundan başqa təsəvvür edin mənim qızdırmam qalxmışdı. Təcili yardıma zəng vurduq gəldi. Məni test etdilər. Dedim, evdəkiləri də edin, ümumi nəticələri bilək. Dedilər bizə tapşırıblar ki, qızdırması olmayanı test etməyək. Cavab 3 günə çıxdı. Bu 3 gündə özümü nə qədər təcrid etsəm də evdə hamının qızdırması qalxdı. Və hamı xəstələndi. Bir də gəlib onları test etdilər. TƏBİB fikirləşir ki, qızdırması olmayan ev sakininin testdi əlavə xərcdir. Ancaq əksinə etməməklə 5 əlavə covid19 xəstəsi qazandı. Biz hamımız xəstəxanaya getsəydik 14-20 gün dövlət bizə testdən daha çox xərc çəkəcəkdi. Yəni TƏBİBin qızdırması olmayan ev əhlini test etməmək qərarı daha məsrəfli yanaşmadır.

Bir də xəstəyə tibbi müdaxilə kifayət qədər gecikir. Deməli, qızdırmamız qalxır, zəng edirik 1 günə gəlib yoxlayırlar, 3 günə çavab çıxır. 2 günə də gəlib aparırıar, 2 günə də apardıqları yerdə reaksiya verirlər. Yəni sənin xəstələnməyinlə aktiv tibbi müdaxilənin olduğu müddət arasındakı vaxt ən yaxşı halda 7-9 gündür. Bu isə xəstəliyin artıq 50%-60 % nin keçdiyi bir dövürdür.
Bayaq da qeyd etdim, ədalət naminə deyirəm, prosesdə nəsə edilməsi, can yandırılması açıq aşkar görsənir. Yəni yuxarıda sadaladıqlarım səhlənkarlıq deyil, ancaq ciddi menecment və səriştə probeminin nəticəsidir. Bununla bağlı daha geniş fikirlərim var. Əlaqədar qrumlar üçün maraqlı olsa əlimdən gələn dəstəyi verməyə hazıram.

5) Necə Qorunaq?

Mümkün qədər məsafə saxlamaq və qorunmaq lazımdır. İnanmaq və ya inanmamaq məsələsi deyil.
Mənə adi maskalarda nəfəs salmaq çətin gəlirdi. Ancaq xəstəlik müddətində n95 maskalarının daha rahat olduğunu gördüm. Ondan istifadə edə bilərsiz. Bol meyvə yeyin. Vitamin depolayın, immuniteti güclü saxlayın və hamıdan şübhələnin. Çünki, əvvəldə də dediyim ki, hamı passiv daşıyıcı ola bilər. Ən çox sevdiyiniz dostunuz da, qardaşınız da, bacınız da.
Və sonda

Qızdırmanız 37 olan kimi mütləq 103 ə zəng edin. Test elətdirin.

Sonda QEYD:

Koronavirus prosesinin nə zaman bitəcəyi bilinmir. Əhval-ruhiyyəni pozitiv saxlamaq lazımdır. Mənə virusun pozitiv olduğunu deyən xanımla o qədər pozitiv danışdım ki, xanım dedi ki, siz mənə motivasiya verdiniz. Bizi ayaqda saxlayan əhvalımızdır. Yaxşı düşünək yaxşı olsun.

Özünüzü qoruyun əzizlər. Qısa zamanda sizə virusa qalib gəlmə xəbərimi verəcəm. 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Əsgərin könlündə taxt quran GENERAL - Polad Həşimovla bağlı XATİRƏLƏR 14 İyul 2020, 22:20 Azərbaycanlı hakerlər daha 30-ya yaxın erməni saytını dağıdıblar 14 İyul 2020, 22:11 “Mən atəşkəs yox, qisas istəyirəm...” - Şəhid polkovnikin xanımı şəhid generaldan yazdı 14 İyul 2020, 21:59 Şəhid mayor Namiq Əhmədov dəfn olunub 14 İyul 2020, 21:46 Türk Şurası Ermənistanın təxribatını sərt şəkildə pislədi - BƏYANAT 14 İyul 2020, 21:38 Ermənilərin Tovuzu atəşə tutduğu uzunmüddətli atəş nöqtəsi məhv edildi - VİDEO 14 İyul 2020, 21:22 Ərdoğandan Azərbaycana DƏSTƏK 14 İyul 2020, 21:14 Bakıda şəhid polkovnikin cənazəsinin qarşılayan yürüş... 14 İyul 2020, 20:58 NATO cəbhədəki durumla bağlı Minsk qrupuna çağırış etdi 14 İyul 2020, 20:47 Heç nəyə və heç kimə baxmadan Qarabağı azad etməliyik! 14 İyul 2020, 20:40 Azərbaycanda daha 543 yoluxma, 6 ölüm 14 İyul 2020, 20:31 Karantin qaydasını pozan müğənni Nura Suri cərimələndi 14 İyul 2020, 20:22 Cəbhədə vəziyyət yenidən gərginləşdi – Düşmən Tovuzu atəşə tutdu 14 İyul 2020, 20:13 Ermənistan FHN əhalinin təxliyəsinə hazırlaşır 14 İyul 2020, 20:04 Azərbaycan diasporu  Ermənistanın məkrli niyyətini pisləyir   14 İyul 2020, 19:54 “Azəriqaz”dan borclu olmadığını iddia edən abonentə CAVAB 14 İyul 2020, 19:45 Ermənistan artilleriyasının idarəetmə məntəqəsi məhv edildi - VİDEO 14 İyul 2020, 19:36 Şəhid generalımızın nəşi doğulduğu rayona gətirildi 14 İyul 2020, 19:27 Azərbaycandan Avropa Parlamentinə MÜRACİƏT 14 İyul 2020, 19:18 DTX-dan ordu ilə bağlı yalan məlumat yayanlara XƏBƏRDARLIQ 14 İyul 2020, 19:09 Məmmədyarovun iranlı həmkarı ilə telefonla DANIŞDI  14 İyul 2020, 19:00 Ünvanlı sosial yardıma edilən dəyişiklilər qüvvəyə mindi  14 İyul 2020, 18:51 Yeni dərs ili üçün 339 adda dərslik çap olunacaq 14 İyul 2020, 18:42 Ermənilərin atəşə tutduğu kəndin elektrik xətləri bərpa edildi - Fotolar+Video 14 İyul 2020, 18:33 Pandemiya dövründə İƏT-in fəaliyyət istiqamətlərinə həsr olunmuş virtual mediaforum keçirilDi- FOTO 14 İyul 2020, 18:25 Ermənistan ordusunun daha 2 hərbçisi məhv edildi - ADLAR 14 İyul 2020, 18:18 Dolların məzənnəsi sabit qaldı 14 İyul 2020, 18:12 "Azərbaycanın yanında durmağa davam edəcəyik” - Türkiyənin Müdafiə naziri 14 İyul 2020, 18:06 Xınalığa leysan yağdı - Faktiki  hava 14 İyul 2020, 18:00 Azay Quliyev QHT-lərə müraciət etdi 14 İyul 2020, 17:55 Bakıda 6 ayı ərzində 584 kilometrlik yeni qaz kəmərləri çəkilib 14 İyul 2020, 17:50 Ukraynalı deputatlar cəbhədəki gərginlikdən narahatdılar 14 İyul 2020, 17:45 Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı BƏYANAT yaydı 14 İyul 2020, 17:39 İmtahanın nəticələri ELAN olundu 14 İyul 2020, 17:33 Prezident dövlət büdcəsinin icrası haqqında qanun layihəsini TƏSDİQLƏDİ 14 İyul 2020, 17:27