Arxiv
19 İyul 2021, 12:54 | ANALİTİKA
Qarabağ üzərindən yeni geosiyasi rəqabət: Avropa İttifaqının məqsədi nədir? - TƏHLİL

Ermənistandakı parlament seçkilərindən sonra rəsmi İrəvan və Avropa İttifaqı əlindəki kartları dəyişdirdi, halbuki, bundan əvvəl Avropa İttifaqı postmüharibə dövrünün tələbləri çərçivəsində Azərbaycanla əməkdaşlığın dərinləşdirilməsində maraqlı idi.


Avropa İttifaqı indi də Bakı ilə münasibətlərin təməllərini möhkəm zəminlər üzərində qarantiyaya almaq istəyir, lakin ikili oyun oynamaqla beynəlxalq yanaşmalarda qərəz nümayiş etdirir.


Bunun səbəbi kimi iki versiyanı irəli sürə bilərik:

  • 1. Bu, Qarabağ üzərində beynəlxalq güclərin geosiyasi rəqabətinin təzahürüdür;

  • 2. Avropa İttifaqı Rusiyanı yeni geosiyası reallıqda kənara sıxışdırmaq istəyir və buna görə Ermənistan kartından istifadə edir.

  • Azərbaycan isə İrəvandan fərqli olaraq dövlətlərarası münasibətlərdə bərabərhüquqlu prinsiplərlə çıxış edir. Ancaq görünür ki, Bakının balanslı mövqeyi Avropa İttifaqına sərf etmir, ona görə də verdiyi bəyanatlar diplomatik və iqtisadi münasibətlərin təzahürləri kimi səslənsə də, onlarda qızışdırıcı motivlər çoxdur.


    Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişelin İrəvana səfəri zamanı səsləndirdiyi bir rəqəm postmüharibə dövründə Ermənistanın xeyrinə yönəlmiş addımın ifadəsi kimi xarakterizə oluna bilər.


    Söhbət ondan gedir ki, Şarl Mişel Avropa İttifaqının Ermənistana 2.6 milyard avro ayıracağını bildirib.


    Bunu geosiyasi rəqabətdə Rusiya əleyhinə işə salınmış təsir mexanizminin bir parçası kimi qiymətləndirmək olar, bununla bağlı fikrimizi izah edəcəyik.


    Hələlik isə, səbəb nə olursa olsun, Avropa İttifaqının Azərbaycan və Ermənistana münasibətdə maliyyə balansını pozmasını Bakıya qərəzli siyasətin göstəricisi kimi dəyərləndirmək lazımdır.


    Birincisi, Ermənistan müharibədə məğlub olsa da, işğalçı ritorikasına son qoymayıb və yekun sülhə əngəl törədən davranışlar sərgiləyir.


    İkincisi, Azərbaycanın işğaldan azad etdiyi ərazilər erməni vandalizminin qurbanına çevrilib və xarabalığı xatırladır, yenidənqurma işləri üçün daha çox pul Bakıya ayrılmalı idi.


    Lakin Avropa İttifaqı Azərbaycana 150 milyon avroluq paket nəzərdə tutub, bu isə ikili standartın növbəti təzahürüdür.


    Halbuki, Avropa İttifaqı Ermənistana böyük məbləğdə həcmi o zaman ayırmalı idi ki, İrəvan revanşist ritorikaya son qoysun və sülhə qeyd-şərtsiz töhfələr versin.


    Rusiya amilinə gəlincə, Ermənistanda seçkidən sonra Nikol Paşinyanı ayaqda saxlayan qüvvələr sırasında Kreml başda gəlirdi.


    Belə ki, Rusiya istəsəydi, Ermənistandakı bütün təsir rıçaqlarını işə salar və Paşinyanın devrilməsi üçün hərbi çevriliş cəhdlərinə yardım edərdi.


    Bunun üçün Kremlin əlində güclü vasitələr mövcud idi:

  • 1. Ermənistanda Rusiyanın hərbi bazası;

  • 2. Ermənistan enerji bazarları da daxil olmaqla iqtisadiyyatın əksər sahələrini ələ alan Rusiyaya bağlı şəxslər.

  • Bununla belə, Rusiya konfrontasiyaya getmədi, Kremlə bu sərf də etmirdi, lakin indi İrəvan bunu dəyərləndirmək əvəzinə yenidən ikili oyun oynayır.


    Paşinyanın Qərb dairələri ilə işbirliyini inkişaf etdirməsi həm də Rusiyanın əleyhinə işlənən siyasi layihələrin tərkib hissəsidir.


    İndi Paşinyanın Qərbə qucaq açması Avropa İttifaqını da şirnikləndirir və 2.6 milyard avroluq yardım Ermənistanı Rusiyanın təsir dairəsindən tamamilə çıxarmağa hesablanıb.


    Ona görə də, bunun elementləri Qarabağ məsələsinə münasibətdə də özünü göstərir, təsadüfi deyil ki, Şarl Mişel İrəvanda olarkən gorbagor olmuş “status” amilini yenidən gündəmə gətirib.


    Paşinyan mövqeyindəki ikili çalarları gücləndirərsə, Moskva Ermənistanla münasibətlərdə redaktələr etmək məcburiyyətində qala bilər.


    Bəs Kremlin hansı ssenariləri həyata keçirməsi mümkündür?

  • 1. Ermənistandakı hərbi bazasını çıxarmaq. Burada mesaj ondan ibarətdir ki, hərbi baza olmadığı təqdirdə, sənin suverenliyin təhlükə altındadır;

  • 2. Ermənistana satdığı təbii qazın qiymətləri ilə bağlı şantajların davam etdirilməsi, bununla da Ermənistanın enerji bazarını məhvə sürükləmək.

  • Avropa İttifaqının kursundakı dəyişikliklərin bir səbəbi də Türkiyə amili ilə bağlıdır.

    Fikir verirsinizsə, Avropa İttifaqı Şuşa Bəyannaməsindən sonra mövqeyini Ermənistanın xeyrinə dəyişdirmək niyyətlərini dilə gətirib.

    Səbəbə gəlincə: Avropa İttifaqı Türkiyənin Cənubi Qafqazda hərbi iştirakının və siyasi iradəsinin möhkəmlənməsini istəmir. Bu məsələdə Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla eyni ideoloji platformadan çıxış edir.

    Şarl Mişelin Bakı səfəri və Prezident İlham Əliyevlə görüşünə gəlincə, bununla bağlı ayrıca yazımız olacaq.

    Qısa onu deyə bilərik ki, Şarl Mişel İrəvandakı “status” bəyanatını Bakıda təkrarlamadı, heç İlham Əliyev buna imkan da verməzdi.


    Aqşin Kərimov

     

    BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
    + Arxiv
    İldırım toy mərasiminin 16 iştirakçısını vuraraq öldürdü 5 Avqust 2021, 01:00 “Futbolçular daha peşəkar davranmalıdırlar” - Qurban Qurbanov 5 Avqust 2021, 00:55 FHN Türkiyəyə göndəriləcək üçüncü qrupla bağlı məlumat YAYDI 5 Avqust 2021, 00:49 Tokio-2020-də medal sıralaması 5 Avqust 2021, 00:38 Azərbaycanda yeni musiqi aləti yaradıldı - VİDEO 5 Avqust 2021, 00:27 “Yanğınların söndürülməsinə dəstək olan ən önəmli ölkə Azərbaycandır” 5 Avqust 2021, 00:19 Azərbaycan daha 20 ölkə ilə sərhədlərini açdı 5 Avqust 2021, 00:08 Daha iki idmançımız mübarizəyə BAŞLAYIR 4 Avqust 2021, 23:59 Azərbaycan ABŞ-a qoyduğu bu qadağanı ləğv etdi 4 Avqust 2021, 23:48 Şəhriyar Məmmədyarov mübarizəni dayandırdı 4 Avqust 2021, 23:39 “Ciyərlərimizi yandıranların ciyərlərini yandıracağıq” - Ərdoğan 4 Avqust 2021, 23:28 Türkiyədə yanğın İES ərazisinə daxil oldu - VİDEO 4 Avqust 2021, 23:19 Türkiyədə yanğınlarla mübarizə davam edir - VİDEO 4 Avqust 2021, 23:09 Türkiyədə 1 ailəni qətlə yetirən şəxs tutuldu - FOTO 4 Avqust 2021, 22:58 Canlı yayında intihara cəhd edən qazi xəstəxanaya yerləşdirildi 4 Avqust 2021, 22:48 İraqdakı ABŞ hərbçilərinə hücum edilib 4 Avqust 2021, 22:39 Dənizdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 5 nəfər xilas edildi 4 Avqust 2021, 22:28 Daşkəsən sakininə balta ilə xəsarət yetirildi 4 Avqust 2021, 22:17 Azərbaycandan Türkiyəyə dəstək üçün yeni heyət göndərilir 4 Avqust 2021, 22:08 Ukraynada azərbaycanlı gənc qətlə yetirildi 4 Avqust 2021, 21:59 Bu regionlarında böyrək daşı xəstəliyi daha geniş yayılıb 4 Avqust 2021, 21:48 Türkiyədə koronavirusla bağlı son vəziyyət 4 Avqust 2021, 21:39 Azərbaycanda valyuta ehtiyatlarının artımı proqnozlaşdırılır 4 Avqust 2021, 21:29 Bu ölkədə 3 yaşdan yuxarı uşaqlara da vaksin vurulacaq 4 Avqust 2021, 21:18 Türkiyədə yanğına görə daha bir nəfər həbs edildi 4 Avqust 2021, 21:08 Şokoladın səbəb ola biləcəyi xəstəliklər 4 Avqust 2021, 20:59 Bakı əhalisi ərzağa milyardlar xərcləyir 4 Avqust 2021, 20:48 MİQ üzrə müsahibə nə vaxt başlayacaq? 4 Avqust 2021, 20:39 Karantin qaydalarını pozan toy sahibləri CƏRİMƏLƏNDİ 4 Avqust 2021, 20:26 Bu gün 68 mindən çox vaksin vurulub 4 Avqust 2021, 20:14 Azərbaycanda yoluxma 1000-ə çatır - 5 nəfər öldü 4 Avqust 2021, 20:08 YAP-a birləşən bu partiyaların nümayəndələrinə üzüvlük vəsiqləri verilib 4 Avqust 2021, 20:00 Qətlə yetirilən Sevincin uşaqlarının aqibəti məlum oldu 4 Avqust 2021, 19:51 Ərdoğan Baxçalını evində ziyarət etdi 4 Avqust 2021, 19:40 Sentyabrda məktəblər açılacaq? - Nazirdən cavab 4 Avqust 2021, 19:33