Arxiv
8 İyun 2021, 16:21 | İQTİSADİYYAT
Türk dövlətlərinin iqtisadi birliyi: Bu ideya hansı dövlətlərdə qıcıq doğurur...

Türkdilli ölkələrin dərin inteqrasiyası ideyası Sovet İttifaqının dağılmasından sonra aktivləşdi. Ötən dövr ərzində bu istiqamətdə önəmli addımlar atılıb. Türk dünyasında dövlətlərin qarşılıqlı inteqrasiyası üçün ilk olaraq mədəni birlik yaradıldı. 1990-cı illərin əvvəlində yaradılan TÜRKSOY türk xalqlarının mədəni birliyini müdafiə edən və onun inkişafını təmin edən təşkilatdır.

 

Daha sonra Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyası (TÜRKPA) yaradıldı ki, bu da türkdilli ölkələr arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, qanunvericiliyin beynəlxalq normalara uyğunlaşdırılmasında mühim addım idi. Daha sonra 3 oktyabr 2009-cu il tarixində Naxçıvan şəhərində keçirilən Zirvə görüşündə imzalanmış Naxçıvan Sazişinə əsasən Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası (TDƏŞ) yaradıldı. Fəaliyyətinin əsas məqsədi isə türkdilli ölkələr arasında hərtərəfli əməkdaşlığa yardım etməkdir.

Türk dövlətlərinin bir birinin siyasi, mədəni və türk dünyasının maraqlarının beynəlxalq səviyyədə təmin olunması üçün yaxınlaşması iqtisadi tərəfdən də birliyini yaradılmasını sürətləndirir. Bəs yaxın müddətdə türk dilli ölkələr üçün iqtisadi birlik bloku yarana bilərmi?

 

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Natiq Cəfərli Modern.az-a danışıb. Onun sözlərinə görə, gələcəkdə iqtisadi münasibətlərin ümumi bir mərkəzdən tənzimlənməsi reallaşa bilər:

“Türk ölkələrin iqtisadi əlaqələri var, amma bir mərkəzdən koordinasiya edilmiş şəkildə deyil. Hətta hazırda birgə investisiya bankının yaradılması ilə bağlı müzakirələr gedir. Birgə investisiya bankının yaradılması və iqtisadi münasibətlərin tənzimlənməsi üçün birliyin yaradılması vacib amil kimi çıxıç edir. İqtisadi cəhətdən də yeni loqistik yolların açılmasına və Azərbaycanın burda mərkəzə çevrilməsinə şərait yaradacaq. Türkiyədən başlayaraq Azərbaycan üzərindən Orta Asiya ölkələrinə qədər yeni xətlərin açılması həm Şərq-Qərb, həm də gələcəkdə Zəngəzur dəhlizinin açılması münasibətlərin daha da sürətlənməsinə səbəb olacaq”.

 

Natiq Cəfərli həmçinin qeyd edib ki, amma burda önəmli bir məqam var ki, bu əlaqələrin daha sürətli və qərarlı addımlar ətraf ölkələrdə qıcıq reaksiyası yaradır:

“Çox güman ki, Türk respublikalarının rəhbərliyi, o cümlədən Türkiyə və Azərbaycan prezidentləri də müəyyən qərarlar verərkən bu amili nəzərə alırlar. Çünki istər-istəməz belə bir yeni qurşağın və ticarət zonasının yaranması qonşu dövlətlərdə müəyyən qıcıq yaradır. Bu qıcığı yaratmamaq və yaxud bu kimi tədbirləri azaltmaq üçün düşünülmüş şəkildə addım-addım qərarların alınması lazım olacaq. Amma belə bir birliyin yaradılmasının əsası da var. Türkiyə Azərbaycan və ya başqa türk dövlərində kifayət qədər rola malikdir. Özbəkistanda, Qazaxıstanda, Qırğızıstanda böyük investisiyaları var. Hər halda bu əlaqələrin genişləndirilməsi türk dövlətlərinin mənafeyinə xidmət edən bir amil ola bilər”.

 

Aysel Məhərrəm

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Şamaxıda zəlzələ oldu 21 İyun 2021, 00:59 Simonyanın uşaqları türkləri öldürməyə çağırdı - VİDEO 21 İyun 2021, 00:52 Bakıda piyadanı maşın vurub öldürdü 21 İyun 2021, 00:41 Köçəryanın bloku İrəvanda liderlik edir 21 İyun 2021, 00:27 Ermənistanda seçki pozuntuları barədə prokurorluqdan açıqlama 21 İyun 2021, 00:20 Zuber Bakıda Altıntopun rekordunu yenilədi 21 İyun 2021, 00:06 17 yaşlı qız məzun gecəsində bıçaqlandı 20 İyun 2021, 23:53 Batmaqda olan 11 nəfər xilas edildi 20 İyun 2021, 23:42 Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI 20 İyun 2021, 23:27 Türkiyədə daha 63 nəfər virusdan öldü 20 İyun 2021, 23:13 Formula 1 üzrə Fransa Qran Prisinin qalibi müəyyənləşdi 20 İyun 2021, 22:59 Paşinyanın partiyası liderlik edir - YENİLƏNİB 20 İyun 2021, 22:46 ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar hazırlayır 20 İyun 2021, 22:39 Şenol Günəşi istefaya çağırdılar 20 İyun 2021, 22:26 Teymur Rəcəbov səkkizinci oldu 20 İyun 2021, 22:10 Türkiyə millisi yenə uduzdu 20 İyun 2021, 21:55 Azərbaycan millisi Avropa çempionu oldu 20 İyun 2021, 21:48 Gəncədə piyadanı maşın vurdu 20 İyun 2021, 21:37 Bakıda yol qəzası - xəsarət alanlar var 20 İyun 2021, 21:21 Cüdoçularımız Avropa kubokunda 3 medal qazandı 20 İyun 2021, 21:04 "Ermənistan qonşularına ərazi iddialarını dayandırmalıdır" - Çavuşoğlu 20 İyun 2021, 20:50 Van Damm Azərbaycan milli rəqsini oynamağı öyrənir – VİDEO 20 İyun 2021, 20:34 Ermənistanda səsvermə başa çatıb 20 İyun 2021, 20:20 İsraildə Ermənistan əleyhinə aksiya keçirildi - FOTO 20 İyun 2021, 20:13 Bakıda Türkiyə-İsveçrə matçı başladı 20 İyun 2021, 20:01 Dövlət qulluğu və doktoranturaya bugünkü qəbul imtahanları başa çatdı 20 İyun 2021, 18:08 Kənd müəllimindən unikal addım - Təhsilsiz valideynlərə dərs keçəcək 20 İyun 2021, 17:58 FİFA prezidenti Bakıya gəlir 20 İyun 2021, 17:44 Tovuzda qəza: iki minik avtomobili toqquşdu 20 İyun 2021, 17:30 İranda təyyarə qəzası: ölənlər var 20 İyun 2021, 17:19 Bakıda mağaza yandı 20 İyun 2021, 17:08 XİN rəhbərindən sərhəd məsələsinin üçün YENİ TƏKLİF 20 İyun 2021, 16:59 Bakıdakı toz dumanı normadan beş dəfə çox artdı 20 İyun 2021, 16:51 Ceyhun Bayramov Şuşa Bəyannaməsindən danışdı: "Uzun illər danışılacaq" 20 İyun 2021, 16:43 Vaksinasiyadan keçənlərin bu günkü statistikası 20 İyun 2021, 16:30
SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?