Arxiv
14 May 2019, 15:54 | ANALİTİKA
Ərazi bütövlüyü vurğulanmayan bəyannamə - Azərbaycanın imtinası nəyə təsir edəcək?

“Brüsseldə “Şərq Tərəfdaşlıq Proqramının” 10 illiyi ilə bağlı yubiley toplantısı keçirildi. İlk başda proqramın təşəbbüskarı olan Polşa və İsveç keçmiş SSRİ respublikalarının Avropa ilə daha sıx inteqrasiyasını və Rusiyanın təsirindən uzaq durmasını qarşılarına məqsəd qoymuşdular. Bu 10 ildə “Şərq Tərəfdaşlıq Proqramı” fərqli formatlara keçdi”.

 

Modern.az saytının məlumatına görə, bunu “Atlas” araşdırmalar mərkəzinin sədri, politoloq Elxan Şahinoğlu bildirib.

 

O qeyd edib ki, Avropa İttifaqı bəzi dövlətlərlə assosiativ sazişlər imzaladı. Və bu saziş Ukraynada “Maydan” hadisələrinə səbəb oldu ki, nəticədə Rusiya Krımı ilhaq etdi, Donbasda separatçı bölgə yarandı.

 

Digərləri, o cümlədən Azərbaycanla fərqli saziş üzərində çalışmalar başladı. Çünki, Azərbaycan o biri dəvlətlərdən fərqli olaraq həm də Avopanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynamağa başladı.

 

“Avropa İttifaqı ölkələrinin və “Şərq tərəfdaşlığı” təşəbbüsünə qoşulan ölkələrin xarici işlər nazirləri tərəfdaşlığın 10 illiyinə həsr edilmiş yekun bəyannamədə tərəfdaş ölkələrin ərazi bütövlüklərinin vurğulanmaması Azərbaycanın maraqlarına uyğun deyil.

 

Birincisi, ərazi bütövlüyü prinsipi Avropa dövlətləri üçün başlıca prinsiplərdən sayılır. Məsələn Avropa Parlamenti bu illər ərzində tərəfdaş ölkələrin, o cümlədən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü vurğulayan qətnamələr qəbul edib. Demək Avropa Komissarlığı ən azı Avropa Parlamentinin qətnamələrinə uyğun bəyannamə hazırlamalı idi. Bunun nəticəsində Azərbaycan nümayəndə heyəti sənədi imzalamaqdan imtina etdi. Etiraza baxmayaraq, bəyannamənin mətni dəyişdirilməyib və əvəzində statusunu aşağı salmağa qərar veriblər. Belə ki, bəyannaməni nazirlər yox, təkcə Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Federiko Mogerini imzalayıb.

 

İkincisi, Avropa Komissiyasının prezidenti Jan-Klod Yunker “Şərq Tərəfdaşlığı Proqramı”nın 10 illiyinə həsr olunmuş Yüksək Səviyyəli Konfransın açılışında özü deyib ki, dondurulmuş münaqişələrin həlli Avropa üçün prioritet məsələlərdəndir. Demək, əvvəlcədən bəyannamə ilə tanış olan Jan-Klod Yunkerin öz prinsiplərini əsas tutaraq ərazi bütövlüyü bəndinə lazımınca diqqət yetirməli idi. Ərazi bütövlüyü prinsipi vurğulanmadan Jan-Klod Yunkerin dediyi kimi “Avropanın sülh içində olması mühümdür” yanaşmasının reallaşması mümkün deyil.

 

Üçüncüsü, Gürcüstan və Ukraynanın mövqeyi maraq doğurur. Gələn xəbərlərə görə, bu iki ölkənin nümayəndə heyəti ərazi bütövlüyünün bəyannaməyə salınmasında Azərbaycan nümayəndə heyəti qədər israrlı olmayıb. Ukrayna və Gürcüstan bəyannamədə “Şərq tərəfdaşlığı”nın əvvəlki sənədlərinə istinad göndərilməsini kafi hesab ediblər. Onları əsas narahat edən məsələ sənəddə Brüssel tərəfindən “Şərq tərəfaşlığı”ına daxil olan “ayrı-ayrı ölkələrin” Avropa İttifaqına üzvlük səyləri tanınmmaması olub.

 

Açıq demək lazımdır ki, bu bənd də Azərbaycanı az narahat edir. Çünki, Gürcüstan və Ukraynadan fərqli olaraq Azərbaycan Avropa İttifaqına üzvlüyü qarşısına məqsəd qoymayıb.

 

Dördüncüsü, Rumıniya hazırda Avropa İttifaqına rəhbərliyi həyata keçirir. Azərbaycanın Avropa ölkələri arasında stateji tərəfdaşlıq qurduğu ölkələrdən biri də Rumıniyadır. İki ölkə arasında strateji saziş imzalanıb. Bu baxımdan Rumıniyanın bəyannamənin mətninə təsir imkanı olduğu halda ərazi bütövlüyü məsələsinə həssas yanaşmaması sual doğurur. Ancaq məsələnin başqa tərəfi də var. Belə bir bəyannamənin hazırlanacağı əvvəlcədən bəlli idisə, sənəddə ərazi bütövlüyü ilə bağlı bəndin salınması üçün Azərbaycan XİN-nin diplomatik çalışmaları olubmu, yoxsa nazir Elmar Məmmədyarov qəbul etmədiyi bəyyannaməni yalnız son gün – mayın 13-də görüb? Əlbəttə ərazi bütövlüyü ilə bağlı bəyannamələrin, bəndlərin qəbulu bizim üçün vacibdir, ancaq həmin bəndi vurğulayan qətnamələr belə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini sürətləndirmir. Yəni bu məsələni faciəyə də çerivməyə ehtiyac yoxdur”.

 

Ekspert bildirib ki, Brüsseldəki xoşagəlməz hadisəyə baxmayaraq, Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasındakı münasibətlərdə gərginlik gözlənilmir.

 

“Azərbaycan rəsmilərinin də söylədikləri kimi Avropa İttifaqı ölkələri Azərbaycanın əsas tərəfdaşları arasında yer alıb. Azərbaycanın ticarət apardığı ölkələr sırasında da Avropa dövlətləri ilk sıralarda qərar tutublar. Tikintisi başa çatmaqda olan TAP boru xətti ilə daşınacaq qazımızın da son ünvanı Avropadır.

Brüssel görüşü ilə bağlı ərazi bütövlüyü bəndi müzakirə predmetinə çevrilsə də, aylardır əsas mövzu Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında strateji sazişin imzalanmasıdır. Bu mövzu bu gün də aktualdır.

 

Prezident İlham Əliyev və xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov eyni gündə Brüsseldə olsalar da, saziş hələ imzalanmayıb. Ancaq narahat olmağa dəyməz. Saziş üzərində son tamamlama çalışmaları gedir. Və “Şərq Tərəfdaşlıq Proqramının” bəyannaməsindən fərqli olaraq sazişdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü vurğulanacaq”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Əli Əhmədov “Əsrin müqaviləsindən DANIŞDI: “Risk amilləri mövcud idi” 18 Sentyabr 2019, 13:42 İcra başçısı 65 yaşlı şöbə müdirini təqaüdə göndərdi 18 Sentyabr 2019, 13:33 Ramiz Mehdiyev Belarus Təhlükəsizlik Şurasının dövlət katibi ilə görüşüb 18 Sentyabr 2019, 13:27 “Məktəbli formasında olan uşaqdan gedişhaqqı alınmasın!” - Deputatdan hökumətə ÇAĞIRIŞ 18 Sentyabr 2019, 13:26 “Elektron Kənd Təsərrüfatı”nda qeydiyyatdan keçənlərin sayı 335 min nəfərə çatıb 18 Sentyabr 2019, 13:23 Miqrasiya Xidmətindən Azərbaycandakı bəzi əcnəbilərlə bağlı sərt addım 18 Sentyabr 2019, 13:19 “Milli Onkologiya Mərkəzinə hər gün 1200 nəfər müraciət edir” 18 Sentyabr 2019, 13:14 Səfir Əhməd Ağaoğlu ilə bağlı məsələ qaldırdı: “Onda hansı uğura ümid edə bilərik?” 18 Sentyabr 2019, 13:10 Əli Əhmədov: ““Əsrin müqaviləsi” ən möhtəşəm layihələrdən biri oldu” 18 Sentyabr 2019, 13:10 Cəbhə xəttində monitorinq insidentsiz yekunlaşıb 18 Sentyabr 2019, 13:04 İlham Əliyev Belarus Təhlükəsizlik Şurasının dövlət katibini qəbul edib 18 Sentyabr 2019, 13:01 Sabah hava küləkli olacaq - PROQNOZ 18 Sentyabr 2019, 12:59 Sabiq nazirlər nə qədər pensiya alırlar…- ARAŞDIRMA 18 Sentyabr 2019, 12:56 Azərbaycan dənizçiləri Moskvada II yeri tutub 18 Sentyabr 2019, 12:55 Yol polisini təhqir edən şəxs SAXLANILDI - FOTO 18 Sentyabr 2019, 12:51 İcra başçısının müavini “Elina işi”nə görə məhkəmədə ifadə verdi 18 Sentyabr 2019, 12:43 Təhsil ekspertindən TƏKLİF: Məktəblilər gediş haqqından azad olunsun 18 Sentyabr 2019, 12:41 Payızlıq əkin üçün proqnozlaşdırılan sahələrin 59,5 faizi şumlanıb 18 Sentyabr 2019, 12:35 “Azərişıq”ın maşını aşıb - 2 ölü, 2 yaralı 18 Sentyabr 2019, 12:34 Yol polisi Abşeronda təhsil işçilərini maarifləndirdi 18 Sentyabr 2019, 12:32 Xaricilər “İdman jurnalistikası” magistr proqramını seçir 18 Sentyabr 2019, 12:24 Rusiyanın 6 böyük şəhərində Azərbaycan turizmi tanıdılacaq 18 Sentyabr 2019, 12:21 Baba Rzayev gürcüstanlı nazirlə mükazirə apardı 18 Sentyabr 2019, 12:17 Mineral gübrələrin güzəştli şərtlərlə səyyar satışı keçilir 18 Sentyabr 2019, 12:14 Övladlığagötürmə məsələsi Nazirliyin Kollegiya iclasına çıxarıldı 18 Sentyabr 2019, 12:09 Dünya Universitetlərinin reytinqi: Görünən və görünməyən tərəflər 18 Sentyabr 2019, 12:09 Nazirlik 53595 şagirdin digər məktəbə yerdəyişməsinə icazə verib 18 Sentyabr 2019, 12:02 Mehriban Əliyeva Üzeyir Hacıbəyli və Müslüm Maqomayevlə bağlı paylaşım etdi 18 Sentyabr 2019, 11:53 “Üzeyir Hacıbəylinin adı güllələnəcək şəxslərin siyahısına salınmışdı” - TARİX 18 Sentyabr 2019, 11:33 Maye qazın topdansatış qiyməti dövlət tərəfindən tənzimlənməyəcək 18 Sentyabr 2019, 11:32 Kameranın növbəti hədəfi Xankəndindəki Qələbə paradı olacaq... 18 Sentyabr 2019, 11:19 Praqmatik, nikbin və təmkinli ssenarilər əsasında hazırlanan büdcə 18 Sentyabr 2019, 11:16 Hüquq müdafiəçilərindən sosial şəbəkələrdəki söyüşlə bağlı MÜRACİƏT 18 Sentyabr 2019, 11:14 “Azərbaycanda həm meyitdən, həm də sağlam insandan orqan köçürüləcək” 18 Sentyabr 2019, 11:06 Zakir Həsənov təlimlərin gedişi barədə məruzəni dinlədi - FOTOLAR 18 Sentyabr 2019, 11:04