Arxiv
11 Fevral 2020, 10:07 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara söz”ü Modern.az-da - On beşinci və on altıncı söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara Söz”ü təqdim edir.

 

On beşinci söz

 

İnsanları müşahidə edərkən, belə nəticəyə gəldim ki,   ağıllı insanla ağılsızın fərqlərini belə gördüm. Əvvəla onu deyim ki, insan dünyaya gəldiyi ilk gündən kainatı və gördüyü hər şeyi anlamağa maraqlı olur. Maraqlandığı hər şey üçün ayırdığı zaman onun yaddaşında ən xoşbəxt anlar olaraq yer tutar. Buna görə də ağıllı insan hər zaman faydalı işlərə meyl edər, gördüyü işlərdən zövq alar, köhnə xatirələrini danışanda belə,  ağır günlərini də sevgi ilə danışar, söhbətləri ilə ətrafdakıları məst edər. Belə adamlar yaşadıqları ömürə görə təssüflənməzlər.

 

Ağlı başında olmayan,  həyatda layiqli yerini tapmayan insan da dəyərsiz  və mənasız işlərə maraq edər, ömrünün gözəl anlarını və qiymətli vaxtlarını boş-boşuna keçirər. Yaşadığı ömürdən, zamandan zövq almaz. Gəncliyini elə yaşar ki, sanki gənclik uçub getməyəcək,  elə zənn edər ki, qarşıdakı ömür yolu əyləncələr və sevinclərlə dolu olacaq. Beləcə ömrünü faydasız yaşayar, bir gün ayılar ki,  gəncliyi ötüb keçib, ayaqları yorğun düşüb, beli bükülüb, artıq heç nəyə marağı qalmayıb, gözündə hər şey adiləşər.

 

Üçüncüsü isə - hər şeyə maraq duymaqdır. İnsan istərsə belə bir adətə öyrənir. Belə adətkərdəlik isə insanda xəstəlik yaradar. Dayanmadan uğur  qazanan insan da bəzən müvəfəqiyyətə aludə olur. Bu da insanın başını  dumanlandırır, sərxoş edir. Ətrafdakı adamların diqqət mərkəzində olan insan müvəfəqqiyyətin təsirindən  bəzən qeybət və gülüş hədəfinə də çevrilir.
Müdrik adamlar belə  çıxılmaz vəziyyətə düşdükdə  sayıqlığını itirmədəozünü  ələ alar, düşündüyü hər sözü  söyləməz və özünü gülünc göstərməz. Sarsaq adam isə  gözləri göyə baxa-baxa yəhərsiz atı çapıb tozanaq qoparar, başındakı papağını da bu tozanaqda itirər , əynindəki çapanının atın quyruğunda yelləndiyindən də xəbəri olmaz. Belələrini də çox görmüşəm.
Özünü adlı-sanlı kişilərin içərisində görməlk istəyirsənsə, o zaman hər gün, ya həftədə, ayda bir dəfə  özünə hesabat ver. Bax gör ki,  yaşadığın ömür boyunca hansı xeyirli işləri gördün, özünə hansı savadı qazandın, gerçək dünyan və ya axirətin üçün hansı savab əməlləri etdin? Yaşadığın ömür səni peşiman etmədi ki?

Yoxsa ki, heç  ömrün necə gəlib keçdiyindən də xəbərin olmadı?

1893

 

On altıncı söz

 

Bizim qazaxlar üçün onların etdikləri ibadətin allah tərəfindən qəbul olub-olunmayacağının heç bir fərqi yoxdur. Bu səbəb  onları narahat etməz. Belə düşünürlər ki, sadəcə hər kəsin etdiyi kimi biz də otururub, əyilib- durub, dua etsək, bu bizə bəs edər. Nisyə mal aldığı tacir gəlib qapısını döyəndə deyər ki: “Əlimdə ovcumda olanım budur, istəyirsən götür, istəmirsənsə, yoxumdur, yerin altın qazıb sənə pul verəsi deyiləm ki, vur öldür məni, yoxumdur...!”.

 

 O Allahla da tacirlə davrandığı kimi davranar.  Nə   qəbul olunmuş duaları  ayinləri öyrənib-tələffüz etməz, nə də ki, əlavə savad-bilik öyrənməz. Elə bil ki, dilinə əziyyət verməz.  Sözləri sındıra-sındıra dua edər ki, guya günahlardan təmizlənəcək. Özünü təmizə çıxarmaq üçün bəhanəsi belə olar: “Mənim bildiyim bu qədərdir, bu qoca yaşımda  elm öyrənən deyiləm ki?” və ya “ Əsas odur ki, dindarlıqla məşğulam, nə fərqi var ki, sözləri düz deyib, ya demirəm, dilim sözü tutmursa bu günah deyil”- deyib, özünə haqq qazandırar. Görəsən onun dili başqalarının dilindən fərqlidir ki?

1893

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Orta məktəblərdə I yarımil üzrə qiymətləndirmə başlandı   21 Yanvar 2021, 10:00 Keçən il Azərbaycanda bu xəstəliklər qeydə alınmayıb 21 Yanvar 2021, 09:48 Şirvanda ev yandı 21 Yanvar 2021, 09:42 Ölkə əhalisinin sayı AÇIQLANDI 21 Yanvar 2021, 09:36 “Brent” ucuzlaşdı 21 Yanvar 2021, 09:30 Ronaldu daha bir rekorda imza atdı 21 Yanvar 2021, 09:24 Qanunsuz ov edib satdılar, cərimələndilər 21 Yanvar 2021, 09:18 Dolların uzunmüddətli ucuzlaşması gözlənilir 21 Yanvar 2021, 09:12 Bakıya qar yağır - FOTO 21 Yanvar 2021, 09:06 Ceyhun Bayramov Türkmənistana getdi 21 Yanvar 2021, 09:00 Dollar yeni günə köhnə qiymətlə BAŞLADI 21 Yanvar 2021, 08:54 Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin iclası keçiriləcək 21 Yanvar 2021, 08:48 Daha 2 COVID-19 xəstəsinə cinayət işi açıldı 21 Yanvar 2021, 08:37 Ömürü uzadan meyvə şirəsi 21 Yanvar 2021, 08:22 Təhlükəli virus Çinə də çatdı 21 Yanvar 2021, 04:17 ABŞ-ın yeni prezidenti müsəlmanlarla bağlı qadağanı ləğv etdi 21 Yanvar 2021, 03:46 “Heç kimlə döyüşmək istəmirəm” - Həbib 21 Yanvar 2021, 01:01 Co Baydendən ilk təyinatlar 21 Yanvar 2021, 00:50 Xırdalanda yol qəzası - xəsarət alan var 21 Yanvar 2021, 00:39 “Mançester Siti” liderliyə yüksəldi 21 Yanvar 2021, 00:24 ÜST peyvənd pasportlarını tövsiyə etmədi 21 Yanvar 2021, 00:10 Madriddəki partlayışda yaralananların sayı artdı 20 Yanvar 2021, 23:58 Teledərslərin yanvarın 21-nə olan CƏDVƏLİ 20 Yanvar 2021, 23:47 Çindən ABŞ-a sanksiya 20 Yanvar 2021, 23:33 Türkiyəli siyasətçilərdən 20 Yanvar paylaşımı 20 Yanvar 2021, 23:20 Baydenin andiçməsindən maraqlı anlar 20 Yanvar 2021, 23:07 Azərbaycanda iqtisadi artımın bərpa olunacağı gözlənilir - Mikayıl Cabbarov 20 Yanvar 2021, 22:56 İspan futbolçu tarixə düşdü 20 Yanvar 2021, 22:40 Trampın Baydenə yazdığı məktubun məzmunu məlum oldu - FOTO 20 Yanvar 2021, 22:34 Bakıda yataqxana binasında yanğın 20 Yanvar 2021, 22:21 “Qalatasaray” 3 xalı 6 qolla qazandı 20 Yanvar 2021, 22:12 Azərbaycanın hərbi gücünə görə reytinqi açıqlandı 20 Yanvar 2021, 22:01 Paşinyan parlamentə güllə keçirməyən jiletdə gəldi 20 Yanvar 2021, 21:50 “Məqsəd demokratiyadır” - ABŞ-ın yeni prezidenti 20 Yanvar 2021, 21:38 Mobil operatorların gəlirləri açıqlandı 20 Yanvar 2021, 21:27