Arxiv
11 İyul 2020, 13:01 | MƏDƏNİYYƏT
Aya Sofyanı məscidə çevirən Ərdoğan DÜZMÜ ETDİ, SƏHVMİ...

Aya Sofyaya yenidən məscid statusu verilməsi haqqında. Uzaqdan başlayım…

1. Atatürk avtoritar lider idi, fəqət cibini və ailəsini güdən yox, Türkiyəni düşünən lider. Atatürkün siyasəti və qərarları öz vaxtına görə bütövlükdə düzgün idi və bu günkü Türkiyəni o yaradıb.


2. Aya Sofyanı müzey eləmək qərarı onundur, qərara sayğı göstərilməlidir.

  • 3. Heç şübhəsiz ki, Aya Sofyanın muzey və ya məscid olması qərarı yalnız Türkiyəyə məxsusdur, suveren hüququdur və bu yöndə istənilən xarici təzyiq qəbuledilməzdir.

  • 4. Aya Sofya əzəldən məscid olub, 500 il məscid olub deyənlər, onun 1000 ildən çox xristian kilsəsi olduğunu, bunlardan təxminən 500 il xristian aləminin ən böyük və möhtəşəm kilsəsi olduğunu unudurlar ya heç bilmirlər?

  • 5. Ərdoğanın bu qərarı Türkiyənin dünya və xristian aləmində onsuz da çox yüksək olmayan imicinə xeyir gətirmir (bütün səbəbləri bilirəm, tək Türkiyəni suçlamıram, amma olanı bu. İstanbulun da vaxtilə Konstaninopol olduğunu və fəth olunduğunu ortodoks xalqlar yunanlar, serblər, ruslar, bolqarlar və başqaları unutmayıb, biz də bunu unutmayaq).

  • 6. "Unutmayıblar, kin saxalayırlar, qələt eləyirlər!" sözlərini XVI - XVII yüzilliklərdə, Osmanlı dünyanın fövqəldövlətdi olanda demək olardı. Bugünün reallıqları başqadır, güc o güc deyil, güclülərlə hesablaşmaq lazım.

  • 7. Dünyadan, Avropadan və özəlliklə Rusiyadan bir xeyli turist, inançlı ortodoks-pravoslav olanlar məhz başda Aya Sofya olmaqla xristian abidələrini ziyarət etmək üçün İstanbula gəlir. Gələn çoxdur, özüm müşahidə eləmişəm.

  • 8. Bu səbəbə Aya Sofya muzey kimi babat gəlir gətirməlidir, zənnimcə. İtirməyə dəyməz. (Rəqəmləri bilmirəm, kimsə kömək eləsə minnətdar olaram).

  • 9. Türkiyə fövqəldövlət deyil, yalnız öz bölgəsində fövqəldövlətdir, bununla yanaşı ABŞ, NATO-dan asılı dövlətdir.

  • 10. Türkiyənin Avropa İttifaqına qəbul, Qüzey Kıbrısın tanınması, "Erməni genosidi" kimi iddilarına cavab verilməsi və susdurulması kimi xarici siyasət problemləri var. ABŞ "erməni genosidini" tanımağın bir addımlığındadır, ştatların 1-dən başqa hamısı tanıyıb.

  • 11. "Onsuz da Türkiyəni sevmirlər, Avropa İttifaqına buraxmayacaqlar". "Niyə Yunanıstana C-300 almaq olar, amma Türkiyəyə C-400 almaq olmaz?", "Niyə İspaniyada baskları, Kataloniyanı qoyub, kürd problemini başımıza qaxınc edirlər?", "ABŞ da istilaçı dövlətdi, noolsun? Niyə ona olar, Türkiyəyə yox?", "Biz də acığa Aya Sofyanı məscid edərik!" kimi tutarqalar sadəlövh ədalətpərəst və çılğın yeniyetmə mövqeyindən gəlir, yetgin və tədbirli siyasətçi mövqeyindən yox. (Ədalət axtarmaq gözəl şeydir, mən özüm də eləyəm, amma sadəlövh yeniyetmə deyiləm).

  • 12. Aya Sofyanı məscid eləmək əvəzinə, divarlarındakı suvağı sökdürüb, - yarısını da olar, - 600 il əvvəlki İsa Məsihin şəkillərini və əfsanəvi Bizans mozaikalarını açıb göstərmək, muzeyi 10qat daha maraqlı və cəzbedici eləmək olardı, məsələn. Bu çox güclü PR addımı olub dünyada-xristian aləmində böyük rəğbət doğurardı.

  • 13. Əgər Atatürkün qərarına sayğı göstərilmirsə, dəyişdirilirsə, daha irəli gedib Aya-Sofyanı yenidən kilsə eləmək də olardı. Müsəlman dostlar, coşmayın). Bu Türkiyəyə və türklərə qətiyyən başıaşağılıq gətirməzdi. Əksinə, belə qərar xristian aləminin rəğbətini 10 dəfə, 100 dəfə artırardı.

  • 14. İnançlı türklərin və azərbaycanlıların, türkpərəstlərin hisslərini anlayıram, hörmətlə yanaşıram. Türkiyəni sizdən az sevmirəm, bizim nəslin tarixi ona bağlıdır, 2006-da yazmışam bu barədə. Amma inanclılar da düşünməlidir ki, dini hislər və duyğular başqa, çətin vəziyyətdə siyasət başqa şeydir.

  • 15. Praqmatik siyasətdən yox, populizmdən doğan yanlış qərardır.


    Çingiz Sultansoy
  • BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
    + Arxiv
    Müəllimlərin işə qəbulunda yüksək nəticə göstərənlər - FOTO 14 Avqust 2020, 21:19 Azərbaycan əhalisinin sayı AÇIQLANDI 14 Avqust 2020, 21:06 Süni tənəffüs aparatına qoşulan xəstələrin sayı 37-yə endi - FOTO 14 Avqust 2020, 20:50 Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında  perspektivlər müzakirə olunub 14 Avqust 2020, 20:38 Etiraz aksiyasında həbs olunan futbolçu azadlığa buraxıldı 14 Avqust 2020, 20:29 BŞBPİ-də kadr təyinatı olub 14 Avqust 2020, 20:15 Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib 14 Avqust 2020, 20:01 Bu ölkədə dar küçədə siqaret çəkmək qadağan edildi 14 Avqust 2020, 19:21 BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclası çağırılsın - Putin 14 Avqust 2020, 19:08 Ümumi daxili məhsulun həcmi açıqlanıb 14 Avqust 2020, 18:55 ARB və Xəzər TV-nin yayımı 3 saatlıq dayandırılacaq 14 Avqust 2020, 18:48 Bakı, Sumqayıt və İmişlidə silahlı şəxslərə qarşı ƏMƏLİYYAT 14 Avqust 2020, 18:32 Ceyhun Bayramov Yaponiyanın yeni səfirini qəbul etdi 14 Avqust 2020, 18:28 Azay Quliyev seçicilərlə videogörüş keçirib     14 Avqust 2020, 18:24 Azərbaycanda təhsil sistemi keyfiyyətcə yeni inkişaf müstəvisinə qədəm qoyub - Deputat 14 Avqust 2020, 18:20 Dollar yeni həftəyə belə başlayacaq 14 Avqust 2020, 18:17 Azərbaycanın dövlət büdcəsində kəsir yarandı 14 Avqust 2020, 18:10 Müdafiə Nazirliyindən ermənilərin “Gəncəni vurarıq” təhdidinə REAKSİYA 14 Avqust 2020, 18:05 Səfir: “Türkiyə ilə Azərbaycanın düşmənləri kimdirsə, baxıb qısqansınlar” – MÜSAHİBƏ 14 Avqust 2020, 17:59 Naqif Həmzəyev: Türkiyənin Minsk Qrupu həmsədrləri sırasına daxil edilməsi ən optimal variantdır 14 Avqust 2020, 17:54 Vahid Əhmədov seçicilərini onlayn qəbul edib 14 Avqust 2020, 17:48 Ceyhun Bayramov Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşdü 14 Avqust 2020, 17:42 Bərdədə qətl törədən şəxsin cinayət işi məhkəməyə göndərildi 14 Avqust 2020, 17:36 Daha 400 Taliban döyüşçüsü azadlığa buraxıldı 14 Avqust 2020, 17:30 Nazirlik “Qanun” nəşriyyatından video YAYDI 14 Avqust 2020, 17:24 Azərbaycanda daha 103 nəfər koronavirusa yoluxdu - 3 nəfər öldü 14 Avqust 2020, 17:18 ABŞ Venesuelaya gedən İran tankerlərindən yanacağı müsadirə etdi  14 Avqust 2020, 17:12 Türkiyədə axtarışa verilən 2 terrorçu məhv edildi 14 Avqust 2020, 17:11 Kanadada vətəndaşlar baş naziri və hökuməti hədələyirlər 14 Avqust 2020, 17:10 Polisdən vətəndaşlara Məhərrəm ayı və Aşura günü XƏBƏRDARLIĞI 14 Avqust 2020, 17:04 Belarus müxalifəti hakimiyyəti təhvil almaq üçün Koordinasiya Şurası YARATDI 14 Avqust 2020, 16:58 Əli Əsədov yeni vəzifəsində ilk tapşırığını verdi 14 Avqust 2020, 16:52 Oqtay Şirəliyev xaricdən gələn həkimlərlə görüşdü 14 Avqust 2020, 16:46 DİN-dən Şahbaz Xuduoğlunun iddialarına CAVAB 14 Avqust 2020, 16:40 15 kiloqram narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarıldı - FOTOLAR 14 Avqust 2020, 16:34