Arxiv
11 İyul 2020, 13:01 | MƏDƏNİYYƏT
Aya Sofyanı məscidə çevirən Ərdoğan DÜZMÜ ETDİ, SƏHVMİ...

Aya Sofyaya yenidən məscid statusu verilməsi haqqında. Uzaqdan başlayım…

1. Atatürk avtoritar lider idi, fəqət cibini və ailəsini güdən yox, Türkiyəni düşünən lider. Atatürkün siyasəti və qərarları öz vaxtına görə bütövlükdə düzgün idi və bu günkü Türkiyəni o yaradıb.


2. Aya Sofyanı müzey eləmək qərarı onundur, qərara sayğı göstərilməlidir.

  • 3. Heç şübhəsiz ki, Aya Sofyanın muzey və ya məscid olması qərarı yalnız Türkiyəyə məxsusdur, suveren hüququdur və bu yöndə istənilən xarici təzyiq qəbuledilməzdir.

  • 4. Aya Sofya əzəldən məscid olub, 500 il məscid olub deyənlər, onun 1000 ildən çox xristian kilsəsi olduğunu, bunlardan təxminən 500 il xristian aləminin ən böyük və möhtəşəm kilsəsi olduğunu unudurlar ya heç bilmirlər?

  • 5. Ərdoğanın bu qərarı Türkiyənin dünya və xristian aləmində onsuz da çox yüksək olmayan imicinə xeyir gətirmir (bütün səbəbləri bilirəm, tək Türkiyəni suçlamıram, amma olanı bu. İstanbulun da vaxtilə Konstaninopol olduğunu və fəth olunduğunu ortodoks xalqlar yunanlar, serblər, ruslar, bolqarlar və başqaları unutmayıb, biz də bunu unutmayaq).

  • 6. "Unutmayıblar, kin saxalayırlar, qələt eləyirlər!" sözlərini XVI - XVII yüzilliklərdə, Osmanlı dünyanın fövqəldövlətdi olanda demək olardı. Bugünün reallıqları başqadır, güc o güc deyil, güclülərlə hesablaşmaq lazım.

  • 7. Dünyadan, Avropadan və özəlliklə Rusiyadan bir xeyli turist, inançlı ortodoks-pravoslav olanlar məhz başda Aya Sofya olmaqla xristian abidələrini ziyarət etmək üçün İstanbula gəlir. Gələn çoxdur, özüm müşahidə eləmişəm.

  • 8. Bu səbəbə Aya Sofya muzey kimi babat gəlir gətirməlidir, zənnimcə. İtirməyə dəyməz. (Rəqəmləri bilmirəm, kimsə kömək eləsə minnətdar olaram).

  • 9. Türkiyə fövqəldövlət deyil, yalnız öz bölgəsində fövqəldövlətdir, bununla yanaşı ABŞ, NATO-dan asılı dövlətdir.

  • 10. Türkiyənin Avropa İttifaqına qəbul, Qüzey Kıbrısın tanınması, "Erməni genosidi" kimi iddilarına cavab verilməsi və susdurulması kimi xarici siyasət problemləri var. ABŞ "erməni genosidini" tanımağın bir addımlığındadır, ştatların 1-dən başqa hamısı tanıyıb.

  • 11. "Onsuz da Türkiyəni sevmirlər, Avropa İttifaqına buraxmayacaqlar". "Niyə Yunanıstana C-300 almaq olar, amma Türkiyəyə C-400 almaq olmaz?", "Niyə İspaniyada baskları, Kataloniyanı qoyub, kürd problemini başımıza qaxınc edirlər?", "ABŞ da istilaçı dövlətdi, noolsun? Niyə ona olar, Türkiyəyə yox?", "Biz də acığa Aya Sofyanı məscid edərik!" kimi tutarqalar sadəlövh ədalətpərəst və çılğın yeniyetmə mövqeyindən gəlir, yetgin və tədbirli siyasətçi mövqeyindən yox. (Ədalət axtarmaq gözəl şeydir, mən özüm də eləyəm, amma sadəlövh yeniyetmə deyiləm).

  • 12. Aya Sofyanı məscid eləmək əvəzinə, divarlarındakı suvağı sökdürüb, - yarısını da olar, - 600 il əvvəlki İsa Məsihin şəkillərini və əfsanəvi Bizans mozaikalarını açıb göstərmək, muzeyi 10qat daha maraqlı və cəzbedici eləmək olardı, məsələn. Bu çox güclü PR addımı olub dünyada-xristian aləmində böyük rəğbət doğurardı.

  • 13. Əgər Atatürkün qərarına sayğı göstərilmirsə, dəyişdirilirsə, daha irəli gedib Aya-Sofyanı yenidən kilsə eləmək də olardı. Müsəlman dostlar, coşmayın). Bu Türkiyəyə və türklərə qətiyyən başıaşağılıq gətirməzdi. Əksinə, belə qərar xristian aləminin rəğbətini 10 dəfə, 100 dəfə artırardı.

  • 14. İnançlı türklərin və azərbaycanlıların, türkpərəstlərin hisslərini anlayıram, hörmətlə yanaşıram. Türkiyəni sizdən az sevmirəm, bizim nəslin tarixi ona bağlıdır, 2006-da yazmışam bu barədə. Amma inanclılar da düşünməlidir ki, dini hislər və duyğular başqa, çətin vəziyyətdə siyasət başqa şeydir.

  • 15. Praqmatik siyasətdən yox, populizmdən doğan yanlış qərardır.


    Çingiz Sultansoy
  • BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
    + Arxiv
    “BakuBus”un avtobusu qəza törədib? - BNA-dan açıqlama 17 İyun 2021, 21:11 Ukrayna parlamentində dava düşdü 17 İyun 2021, 20:58 Ruslar Suqovuşan-Kəlbəcər yolu ilə ermənilərə yük daşıdı - FOTO 17 İyun 2021, 20:40 İstanbulda gəmi qayıqla toqquşdu 17 İyun 2021, 20:23 Laçında həlak olan hərbçimiz dəfn edildi - FOTO 17 İyun 2021, 20:09 Ukrayna millisi ilk qələbəsini qazandı 17 İyun 2021, 20:00 Ermənistanın mina xəritələrini verməsi üçün beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış edilib 17 İyun 2021, 19:54 Prokurorluq Sarkoziyə 6 ay həbs istədi 17 İyun 2021, 19:47 Rəşad Nəbiyev Salim Atayla görüşdü 17 İyun 2021, 19:40 DİN-dən Bakıda kütləvi dava görüntüləri ilə bağlı AÇIQLAMA 17 İyun 2021, 19:34 Deputata Baş Prokurorluqda vəzifə verildi 17 İyun 2021, 19:27 Nabrandakı yanğının söndürülməsinə helikopter cəlb olundu 17 İyun 2021, 19:20 Zakir Həsənov Latviyanın NATO PA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü ilə görüşüb 17 İyun 2021, 19:14 Rusiya mina xəritələrinin Azərbaycana verilməsini vacib hesab edir 17 İyun 2021, 19:07 Fikrət Qoca vəzifəsi Çingiz Abdullayevə həvalə olundu 17 İyun 2021, 19:00 “KİV haqqında” qanun ləğv olunur - ÖZƏL 17 İyun 2021, 18:54 Xaricdəki azərbaycanlılar Qarabağa gəlmək istəyir - Deputat Sevil Nuriyevanı DƏSTƏKLƏDİ 17 İyun 2021, 18:50 Qavriil İlizarov doğma vətənində anıldı - FOTOLAR 17 İyun 2021, 18:47 Görkəmli həkimlərimiz… 17 İyun 2021, 18:40 Hərbçilərimiz “Anadolu Qartalı - 2021” təlimində iştirak edəcək 17 İyun 2021, 18:34 “Media haqqında” Qanun layihəsi ekspertizaya verilib 17 İyun 2021, 18:27 Ağdamda minaya düşən şəxsin meyiti ailəsinə təhvil verildi 17 İyun 2021, 18:20 Daha bir hərbçimiz həlak oldu - FOTO 17 İyun 2021, 18:14 Şuşa Bəyannaməsində milli təhlükəsizlik  - Azərbaycan və Türkiyə deputatları DANIŞDI 17 İyun 2021, 18:07 Xocavənddə daha 3 erməni hərbçinin qalıqları tapılıb 17 İyun 2021, 18:00 Şuşadan diaspora MESAJ: “Birliyimiz erməniləri qorxudur”                     17 İyun 2021, 17:54 Ölkəmizin tanıdılması Barselonadakı Ermənistan səfirini qıcıqlandırıb 17 İyun 2021, 17:48 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlandı 17 İyun 2021, 17:42 Azay Quliyev seçicilərlə görüşdü - FOTOLAR 17 İyun 2021, 17:36 Rəsmi Moskvadan Şuşa Bəyannaməsinə REAKSİYA 17 İyun 2021, 17:30 Azərbaycanda daha 38556 nəfərə vaksin vurulub 17 İyun 2021, 17:24 Diaspor Komitəsi Van Dammın oğlu ilə əlaqə QURDU 17 İyun 2021, 17:18 COVİD-19-a yoluxma artdı - ölən olmayıb 17 İyun 2021, 17:12 Ağacları kəsən şəxs cəzalandırıldı 17 İyun 2021, 17:06 Keçmiş məhkum avtomatla yaxalandı - FOTO 17 İyun 2021, 17:00
    SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?