Arxiv
20 May 2019, 15:59 | ANALİTİKA
Azərbaycan və Avropa Birliyi sazişinin regional iqtisadi tərəfləri - ŞƏRH

Tahir Mirkişili,
Milli Məclisin deputatı

Son zamanlar Avropa Birliyi və Azərbaycan arasında imzalanması planlaşdırılan strateji tərəfdaşlığa dair saziş haqqında müxtəlif müzakirələr aparılır. Öncə onu qeyd etmək lazımdır ki, 1999-cu ildən Avropa Birliyi və Azərbaycan arasında imzalanmış tərəfdaşlıq və əməkdaşlıq Sazişinin müddəti 2019-cu ildə başa çatır və onun yenilənməsi təbiidir. Digər tərəfdən, 2018-ci ildə Azərbaycan Prezidentinin Avropa Birliyinin mənzil qərargahına səfəri zamanı imzalanmış “Tərəfdaşlıq prioritetləri” adlı sənəddə yeni sazişin istiqamətləri dəqiq müəyyən olunub. Bu istiqamətlərdən mühüm olanlarından biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyidir ki sənəddə öz əksini tapıb. Əvvəlki müqavilədə olduğu kimi, imzalanacaq bu saziş də siyasi dialoq, insan hüquqları, ticarət, investisiya, iqtisadi, qanunverici, mədəni və digər əməkdaşlıq sahələrində genişmiqyaslı əməkdaşlığı nəzərdə tutur.

Amma yeni sazişin müasir reallıqları və gələcək çağırışları da özündə ehtiva etməsi nəzərdə tutulur ki, məhs bu məqam ona hər iki tərəfdən diqqətlə yanaşmanı göstərir. Bu çağırışlar isə əsasən enerji təhlükəsizliyi və iqtisadi əməkdaşlıqlarla bağlıdır. İlkin informasiyalara görə, hazırkı müzakirələr də məhs bu iki məqam üzərində gedir. Bunun səbəbləri aşağıdakılardır:

1) Azərbaycan artıq 1999-cu ildəki ölkə deyil, iqtisadi və siyasi cəhətdən regional güc mərkəzinə çevrilmiş bir respublikadır. Öz maraqlarını daha güclü şəkildə müdafiə etməsi təbiidir.

2) Avropa Birliyi də 1999-cu ildəki təşkilat deyil, keçən 10 il ərzində qurumda sarsıntılar baş vermiş, Brexit prosesi yaşanmış və üzv ölkələr arasında siyasi və iqtisadi fikir ayrılıqları daha də dərinləşmişdir. Bütün bunlarla yanaşı, Avropa Birliyi hələ də cəlbedici bazar və texnologiyaların məkanlarından biridir.

3) Azərbaycanın indidən sonrakı 10 il üçün aydın iqtisadi strategiyası var. Ölkə iqtisadiyyatı daha da güclənəcək və təbii olaraq iqtisadi subyektlərin iqtisadi və coğrafi mövqeyi daha da artacaqdır.

4) Avropa Birliyinin sonra 10 il üçün gələcək perspektivləri iqtisadi və siyasi cəhətdən çox da nikbin deyil. Birlikdə ciddi bürokratik islahatların gedəcəyi planlaşdırılır.

5) Azərbaycan növbəti 10 illər ərzdinə Avropa Birliyi üçün dayanıqlı və etibarlı enerji təhcizatçısı rolunu oynamaqla Avropa Birliyinin enerji təhlükəsizliyinə böyük dəstək verəcək. Bu dəstək eyni zamanda, Avropa Birliyinin özünün taleyinə mühüm dəstək olacaq

6) Azərbaycan sahib olduğu beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri vasitəsilə Avropa və Asiya arasında mühüm iqtisadi qovşaq yaradaraq hər iki hissənin iqtisadi əlaqələrini intensivlinə dəstək verməkdədir. Yəni Azərbaycanın imkanları Avropa Birliyini Asiya bazarlarına yaxınlaşdırır.

7) Avropa Birliyinin Cənubi Qafqaz ölkələri ilə ticarət həcminin 77% -i Azərbaycanın payına düşür və Azərbaycanın da xarici ticarət həcmini 40%-i Avropa Birliyinin payına düşür.

8) Azərbaycan Çinin “Bir kəmər bir yol” layihəsində əsasə tərəfdaşlardan biridir.

Bütün bu yuxarıda sadaladıqlarım Azərbaycan və Avropa Birliyi arasında imzalanacaq sazişin bərabər hüquqlu və diqqətlə hazırlanmasını tələb edir. Burda əsas məsələ vaxt deyil, məzmun və keyfiyyətdir. Təcrübə göstərir ki, Avropa Birliyi kimi beynəlxalq təşkilatların tamamilə öz maraqlarına xidmət edən standart müqavilə şablonları olur, onları dəyişdimədən qısa müddə ərzində imzalmaq mümkündür, hasını ki, Gürcüstan və Ermənistan artıq imzalayıblar. 

Düşünürəm ki, Azərbaycan və Avropa Birliyi arasında imzalanacaq saziş hər iki tərəf üçün vacibdir. Hər iki tərəfin qarşında duran çağırışların həlli üçün qarşılıqlı maraqları özündə əks etdirən sazişə ehtiyac var.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Məktəbliləri vuran sürücü TUTULDU 24 Yanvar 2020, 17:44 Malik Həsənovun görüşlərində ağsaqqallar və gənclər fəal iştirak edirlər - FOTO 24 Yanvar 2020, 17:38 Ziyad Əliabbas oğlu Səmədzadə - ZƏNGİNLİK! 24 Yanvar 2020, 17:32 Almaniyada kütləvi QƏTLİAM: 6 nəfər öldürüldü 24 Yanvar 2020, 17:30 Yazarlar Anarın namizədliyinə qarşı: “82 yaşında da gözü vəzifədən doymur” 24 Yanvar 2020, 17:24 “Ülvi Quliyev hər zaman yanımızda olub” – Seçicilərindən Ülvi Quliyevə böyük DƏSTƏK 24 Yanvar 2020, 17:22 Nazirlikdən ölümcül virusla bağlı XƏBƏRDARLIQ 24 Yanvar 2020, 17:18 3 nəfəri tok vurdu - cinayət işi açıldı 24 Yanvar 2020, 17:12 Novruz Məmmədov Cavad xanın kötücəsinin də Azərbaycana gəlişinə mane olub - MÜSAHİBƏ 24 Yanvar 2020, 17:06 BNA-dan hava ilə bağlı sərnişinlərə müraciət 24 Yanvar 2020, 17:01 Fəzail Ağamalının çıxışından VİDEO 24 Yanvar 2020, 17:00 Mərkəzi Seçki Komissiyasına yeni sədr seçildi 24 Yanvar 2020, 16:57 Körpələri bir-birinə bağlayan tibb bacıları  CƏZALANDIRILDI 24 Yanvar 2020, 16:51 Eyfel qülləsi bağlandı 24 Yanvar 2020, 16:47 Aqiyə Naxçıvanlı seçicilərlə görüşüb - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:45 Naftalanda turistlərin rahatlığı üçün daha bir yenilik - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 16:42 SOCAR: Dənizdə təhlükəsizlik rejimi maksimum gücləndirilib 24 Yanvar 2020, 16:30 BAXCP sədri seçicilərlə görüşdü - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:25 Ceyhun Bayramov Salyanda şagirdlərin dərsə davamiyyəti ilə maraqlanıb - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:20 “Əli və Nino”nun mübahisəli müəllifi olan AXC səfiri kimdir? - TARİX 24 Yanvar 2020, 16:14 BMU məzunu nüfuzlu Vistula Universitetində! 24 Yanvar 2020, 16:07 Şəkilləri lövhələrdən cırılan, üzünə bığ çəkilən namizədlər - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:01 Azər Kərimli 90 yaşlı seçicisini evində ziyarət edib - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 15:56 BMT-dən həyacan təbili: Bütün ölkələr koronavirusa qarşı hazır olsun! 24 Yanvar 2020, 15:50 Gədəbəy kəndləri təhsil menecerinə səs verəcəklər 24 Yanvar 2020, 15:44 İsraildə erməni keşişlərdən NARAZILIQ: “Bir yəhudi kimi deyirəm, həyasızlıq onların qanındadır” 24 Yanvar 2020, 15:37 Bakı və Moskva arasında əməkdaşlıq protokolu imzalandı 24 Yanvar 2020, 15:30 Sahil Babayev peşəkarları “Yüksəliş”ə dəvət etdi - VİDEO 24 Yanvar 2020, 15:24 Qusarda qarlı hava qəzaya səbəb oldu 24 Yanvar 2020, 15:17 Ziyafət Əsgərovun Astaradakı görüşləri davam edir - FOTO 24 Yanvar 2020, 15:10 Dövlət qulluğuna qəbul olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ! 24 Yanvar 2020, 15:04 ANAR: “AYB sədrliyinə namizədliyimi yenidən irəli sürəcəm” 24 Yanvar 2020, 14:58 AzTU-da yeni şöbə müdiri təyin edildi 24 Yanvar 2020, 14:52 Yardımlı yollarında - FOTO 24 Yanvar 2020, 14:46 “Azneft”də yeni TƏYİNATLAR - FOTO 24 Yanvar 2020, 14:40
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?