Ermənistanın xarici siyasətində baş verən kəskin dönüşlər regionda yeni və təhlükəli bir mərhələnin başlanğıcından xəbər verir. Onilliklər boyu Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı əsas istinad nöqtəsi — forpostu hesab olunan İrəvan, bu gün eyni rolu Qərb dövlətləri, xüsusilə Fransa üçün oynamağa meyillidir. Lakin bu "sahib dəyişikliyi" Ermənistanın suverenliyini gücləndirmək əvəzinə, onu Ukrayna ssenarisinə bənzər bir qarşıdurma poliqonuna çevirir.
Alət Olmağın Geosiyasi Qiyməti
Tarixi təcrübə göstərir ki, Ermənistan dövlətçiliyi nadir hallarda müstəqil iradəyə söykənib. Keçmişdə Moskvanın maraqları naminə regionda balans pozucu amil kimi istifadə edilən İrəvan, indi Paris və Vaşinqtonun Rusiya əleyhinə apardığı "ikinci cəbhə" strategiyasının bir hissəsinə çevrilir.
Qərbin strategiyası: Qərb mərkəzləri üçün Ermənistanın demokratik inkişafı və ya iqtisadi rifahı deyil, onun Rusiya hərbi-siyasi blokundan (KTMT) qoparılması prioritetdir.
Fransanın rolu: Fransa Ermənistanı silahlandırmaqla bölgədə sülhə deyil, Rusiyanın boşaltdığı vakuumu dolduraraq öz nüfuzunu bərpa etməyə çalışır.
Xəyali Təhlükəsizlik və Reallıqlar
Ermənistan rəhbərliyi və cəmiyyəti Qərbin dəstəyini "real təhlükəsizlik qarantı" kimi qəbul etsə də, reallıq daha sərtdir. Ermənistanın sərhəd təhlükəsizliyi Qərbin geosiyasi gündəliyində əsas bənd deyil.
Böyük güclər üçün Ermənistan məqsəd deyil, yalnız Rusiyanın regional təsirini zəiflətmək üçün istifadə olunan bir geosiyasi rıçaqdır.
Müstəqillik Xəyalı və Fəlakət Riski
Ukrayna nümunəsi sübut etdi ki, qlobal güclərin qarşıdurma meydanına çevrilən ölkələr bu prosesdən suverenlik qazanaraq çıxmırlar. Əksinə, Ermənistanın öz ərazisini Qərb və Rusiya arasında "geosiyasi döyüş meydanı" kimi təqdim etməsi aşağıdakı fəsadlara yol aça bilər:
Dövlətçilik böhranı:
Qərarverici mərkəzlərin ölkə xaricində olması daxili sabitliyi hər an sarsıda bilər.
İqtisadi asılılıq: Rusiyadan tam enerji və bazar asılılığında olan bir ölkənin qəfil vektor dəyişikliyi Mosva və Brüssel arasında qalan Ermənistan üçü kəskin iqtisadi tənəzzül ilə nəticələnə bilər.
Təhlükəsizlik boşluğu: Köhnə müttəfiqi itirib, yenisindən yalnız "kağız üzərində" və ya məhdud silah yardımı səviyyəsində dəstək almaq da rəsmi İrəvan üçün risk sayılır.
Ermənistanın "müstəqil dövlət" xəyalı, onun bir qütbdən digərinə qaçışı nəticəsində yenə də əlçatmaz qalır. Müstəqillik kiminsə forpostu olmaqla deyil, regional reallıqları qəbul edib qonşularla sülh şəraitində yaşamaqla mümkündür. Əks halda, İrəvanın başqalarının oyununda alət olmağı seçməsi, regionun gələcəyini daha böyük fəlakətlərlə üz-üzə qoyacaq.
Modern Təhlil və Araşdırma Qrupu
