Arxiv
20 İyul 2021, 14:38 | ANALİTİKA
Əliyev-Putin görüşünün gündəmi: Moskva masasında nələr var?
Əliyev-Putin görüşünün gündəmi: Moskva masasında nələr var?

Prezident İlham Əliyev Moskvada Putinlə görüşə gedir.

Paşinyanın iyulun 7-də Moskvaya səfəri zamanı ardınca Əliyev-Putin görüşünün keçiriləcəyini proqnozlaşdırmışdıq.

Əslində bugünkü görüşün ümumi tablosuna da Ermənistanda seçkidən sonra başlanan görüş trafiki fonunda baxa bilərik:

 

a) Putin “saatları yoxlayır”: tərəflərin Rusiyanın vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmalara sadiqliyinə əmin olmaq istəyir, Nikolun qələbəsi və Qərbin gedişləri fonunda bu, ruslara lazımdır;


b) Rusiya üçtərəfli razılaşmaların icrasını sürətləndirmək niyyətindədir, xüsusilə kommunikasiyaların açılması məsələsində israr edir: Moskva Ermənistana çıxış üçün riskli olan Gürcüstan marşrutuna alternativ əldə etmək istəyir; Paşinyanın hakimiyyətini gücləndirməsi və Qərb müdaxilə cəhdləri rusların planlarına təhlükə yarada bilər;


c) Yeni sərhəd müqaviləsi: Paşinyan-Putin görüşündə müzakirə edilən bu məsələ Əliyev-Putin görüşünün də əsas gündəmində olacaq;


ç) Yeni müqavilə Moskvada üçtərəfli formatda – Əliyev-Putin-Paşinyan – keçiriləcək mümkün görüşdə imzalana bilər: Putin-Paşinyan, ardınca Putin-Əliyev müzakirələri müqavilənin hazırlanması üçün detalların razılaşdırılmasına hesablanıb; Ermənistanda hökumət formalaşdırıldıqdan sonra üçtərəfli Moskva görüşü mümkündür.

 

Əliyev-Putin görüşünün əsas proqramı belə görünür, hərçənd, yeni müqavilənin imzalana biləcəyi mümkün üçtərəfli görüşə qədər mövcud razılaşmaların icrası həyata keçirilməlidir: Kremlin rəsmi məlumatında da təsdiq olunur ki, Azərbaycan və Rusiya liderləri 10 noyabr 2020-ci il və 11 yanvar 2021-ci il tarixli üçtərəfli razılaşmaların həyata keçirilməsinin praktiki tərəflərini müzakirə edəcək.

 

Bu prosesdə Bakının öz, Moskvanın öz istəkləri var və bu, tərəflərin masaya nələr qoyacağı suallarını önə çəkir.

 

Əliyevin çantasında nələr var?

 

Azərbaycan prezidentinin Moskvaya üç prioritetlə getdiyi ehtimalı böyükdür:

 

  1. 1. 10 noyabr razılaşmasının 4-cü bəndinin icrası – erməni qoşunlar Qarabağdan çıxarılmalıdır:
  • Bakının hədəfi yekun sülh sazişinin imzalanmasıdır;

  • - sülh sazişi üçün sərhədlərin delimitasiyası prosesi başa çatmalı və rəsmiləşməlidir;

  • - sərhədlərin qarşılıqlı tanınmasına qədər Azərbaycan ərazisindəki erməni qoşunlar çıxarılmalı, üçtərəfli razılaşmanın məlum bəndi icra edilməlidir;

  • - Azərbaycan ərazisində Ermənistanın hərbi varlığına son qoyulmadan sərhəd müqaviləsini imzalamaq mümkün deyil və bu, Moskvanın vasitəçiliyini riskə atır, əvəzində alternativ vasitəçiləri aktuallaşdırır: Aİ Şurası prezidenti Şarl Mişel Bakıda sərhədlərin delimitasiyası məsələsində alternativ vasitəçi olmaq istədiklərini açıq şəkildə bəyan etdi;

Əliyev Putinə diplomatik dillə bunu izah etməyə çalışacaq.

 

2. Qarabağda açılan atəşlər və sülhməramlıların fəaliyyəti: Əliyev bunu da gündəmə gətirə və atılmalı addımları təqdim edə bilər;

 

  • Qanunsuz erməni silahlı dəstələr Rusiyanın sülhməramlı missiyasına da problemlər yaradır və çıxarılması həm 10 noyabr razılaşmasının bütün bəndlərinin icrası, həm də rus sülhməramlılarının missiyasına inam baxımından vacibdir;

  • - Türkiyə-Rusiya Monitorinq Mərkəzinin fəaliyyətinin genişləndirilməsinə ehtiyac var;

  • - Azərbaycan güc tətbiq etmək istəmir, amma buna məcbur ola bilər;

  • - Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Qarabağda atəşlə bağlı yaydığı məlumatın mətni qəbul edilə bilməz;

3. Sərhədlərin delimitasiyasi prosesi və rəsmiləşməsində Bakının istəyi: Rusiyanın təqdim etdiyi SSRİ xəritəsinə uyğun aparılan prosesdə Naxçıvanın Kərki və Qazaxın 7 kəndi də qaytarılmalıdır;

 

Putinin masaya gətirəcəyi mümkün istəkləri:

 

  1. 1. Rusiyanın Qarabağda gələcək mövcudluğuna təminatın verilməsi;

  2. 2. . Separatçıların taleyinin müzakirə ediləcəyi istisna deyil: ruslar hansısa formada qalmasında maraqlıdır, Bakı qəti şəkildə qəbul etmir və mümkündür ki, Əliyev Moskvaya Rusiyanın bu mövqeyini neytrallaşdıracaq təkliflərlə gedir;

  3. 3. Kommunikasiyanın bərpası prosesində Rusiyanın Ermənistana çıxışını təmin edəcək nəqliyyat xəttinin daha tez açılması;

Bakı və Moskvanın gündəmində toqquşan məsələlərdən biri də məhz kommunikasiyanın bərpasındakı prioritetlərdir: ruslar Ermənistana çıxacaq marşrutu tezləşdirmək istəyir, Bakı Zəngəzur dəhlizinin gecikməməsinə çalışır;

 

  • Əliyevin Moskva səfərindən öncə Overçuk Bakıya gəldi;
    - Paşinyan İrəvanda Şarl Mişellə görüşdə Azərbayanı “Ermənistanı Rusiyaya çıxaracaq kommunikasiyanı açmamaqda” ittiham etdi;

  • - Əliyev Moskva səfərindən öncə Mişellə görüşdə “Regionda bütün kommunikasiyalar paralel olaraq açılmalıdır” mesajını verdi və Zəngəzur dəhlizinin bütün region ölkələri üçün önəmini vurğuladı;

Bu, üç amil də kommunikasiyanın açılması prosesində toqquşan məqamların olmasından xəbər verir və istisna deyil ki, Əliyev-Putin görüşünün gündəmində əsas müzakirə mövzularından biri olacaq.

 

Bütün bunların fonunda Əliyevlə Putinin müzakirə edəcəyi məsələlərdən biri də Şuşa Bəyannaməsi və Türkiyənin bölgədə hərbi mövcudluğunun perspektivləridir: Azərbaycan prezidenti rusiyalı həmkarına bunun Rusiyanın əleyhinə olmadığını izah edəcək.

 

Ən mühüm detal Əliyevin səfərdən öncə Xankəndi, Xocalı və Xocavənd məsələsinə rəsmi şəkildə qərar verməsi, “Dağlıq Qarabağ” ifadəsini ləğv etməsidir. Bu, Moskva görüşünün nəticələrinə təsir edəcək amildir.

 

Asif Nərimanlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
modern.az modern.az modern.az
Vağzalda sərnişinlərlə stansiya rəisi arasında insident
44 ölkənin liderləri bir arada - YENİLƏNİB 15:08, Bu gün Praqada Əliyevdən nə istəyə bilərlər? - TƏHLİL 15:04, Bu gün “Hindistan silahları erməniləri məhvə aparır” – Pakistanlı ekspert 15:00, Bu gün Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatının qalibi açıqlandı 14:56, Bu gün KTMT regionda sülhün qorunmasına çalışır - Zaxarova  14:52, Bu gün Türkiyə İsrailə səfir təyin etdi 14:48, Bu gün Azərbaycanın FIFA referiləri növbəti dəfə təyinat alıb 14:40, Bu gün Putin sabah MDB liderlərilə görüşəcək 14:36, Bu gün ABŞ-da Azərbaycan multikulturalizmi fənni tədris ediləcək 14:32, Bu gün Ərdoğan Praqada səfərdədir - Paşinyanla görüşəcək 14:28, Bu gün Azərbaycanda tutulan şəxs Özbəkistana ekstradisiya edildi 14:24, Bu gün Gömrük Akademiyasında estoniyalı nümayəndələrlə görüş keçirilib 14:20, Bu gün Bakıda şirniyyat evi YANDI 14:16, Bu gün Uğrunda can verdiyimiz, gülüstana çevrilən Qarabağ 14:12, Bu gün Zakir Həsənovu ittiham edən polkovnik həbs olundu 14:08, Bu gün "Ağılll şəhər"in Skandinaviya modeli araşdırılır 14:04, Bu gün Bakı qəribə adlardan təmizlənir – Artıq xeyli küçəyə şəhidlərin adı verilib 14:00, Bu gün Dünya mətbuatı Edillidəki kütləvi məzarlıqdan YAZIR 13:56, Bu gün Əli Əsədov Moskvada Zəngəzur dəhlizindən DANIŞDI 13:52, Bu gün Gələn ay Mişel-Əliyev-Paşinyan görüşü keçiriləcək 13:48, Bu gün Üzeyir Hacıbəylinin Şuşadakı ev-muzeyi bərpa edilir 13:44, Bu gün Eks-nazir və sabiq müavinə yeni vəzifə verilir 13:40, Bu gün Özlərini təhlükəyə atan oğrular ələ keçdi - VİDEO 13:36, Bu gün Motosikletlə narkotik daşıyan qardaşlar TUTULDU 13:32, Bu gün Sabiq müstəntiqin cəzası azaldıldı 13:28, Bu gün Türkiyə Rusiyadan qaz alışını AZALDIR 13:24, Bu gün AFFA “Qarabağ” və “Neftçi”ni cərimələdi 13:20, Bu gün İlham Əliyev: “Azərbaycan Brüssel formatını dəstəkləyir” - YENİLƏNİB 13:18, Bu gün Sahibə Qafarova Mustafa Şentopla GÖRÜŞDÜ 13:16, Bu gün Rusiyaya qarşı 8-ci sanksiya paketi TƏSDİQLƏNDİ 13:12, Bu gün İki qadını şantaj edən şəxs saxlanıldı 13:08, Bu gün Ermənistan Haaqa Məhkəməsinin qərarını yerinə yetirmir 13:04, Bu gün Xocalı qatilləri cəzalandırılsaydı, Gəncə terroru olmazdı - DEPUTAT 13:00, Bu gün Azərbaycan multikulturalizmi və erməni icması 12:56, Bu gün 734 QHT Edilli məzarlığı ilə bağlı bəyanat yayıb 12:52, Bu gün Uşaq bağçasında dəhşətli hadisə: 36 ölü 12:48, Bu gün Ermənilər Vətən müharibəsində 6 hərbçimizi işgəncə ilə öldürüb 12:45, Bu gün Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə daha 4,4 milyon dollar ayrıldı 12:43, Bu gün ADY bugünkü etirazlarla bağlı açıqlama yaydı 12:40, Bu gün