Keyinroq AMEA Tarix va Etnologiya instituti bo'lim mudiri Ramil Agayev so'zga chiqib, Kavkaz Albaniyasining tarixi, siyosiy geografiyasi va bu davlatning Ozarbayjon tarixidagi roli haqida keng ma'lumot berdi.
Modern.az xabar berishicha, u Kavkaz Albaniyasining moddiy-madaniy merosiga armanilarning egalik qilish va bu merosni jahon jamoatchiligiga arman merosi sifatida taqdim etishga urinishlari Armanistonning Ozarbayjonga qarshi hududiy da'volari bilan bog'liqligini bildirdi.
Uning so'zlariga ko'ra, aynan shu sababdan Kavkaz Albaniyasi joylashgan hududning tarixiy geografiyasi va siyosiy tarixini o'rganish alohida ahamiyat kasb etadi.
Olimning ta'kidlashicha, antik yunon va Rim mualliflarining ma'lumotlariga ko'ra, Kavkaz Albaniyasida 26 qabila va xalq yashaganligi ma'lum. Ular orasida albanlar alohida o'rin tutgan. R.Agayevning bildirishicha, albanlarning nomi ilk bor miloddan avvalgi 331-yilda Makedoniyalik Iskandar va Eron hukmdori III Doro o'rtasida bo'lib o'tgan Gavgamela jangi bilan bog'liq manbalarda uchraydi.
Uning so'zlariga ko'ra, albanlar tomonidan yaratilgan Kavkaz Albaniyasi Ozarbayjonning tarixiy yerlarida mavjud bo'lgan muhim davlatlardan biridir. Bu davlat miloddan avvalgi IV asrdan milodiy VII asr boshlarigacha mavjud bo'lgan. R.Agayevning ta'kidlashicha, turli manbalarda Kavkaz Albaniyasi hududi turli nomlar bilan taqdim etilgan. Antik manbalarda Albaniya, arman manbalarida Alban yoki Alvan, gruzin manbalarida Rani, fors manbalarida Aran, Suriya manbalarida esa Aran nomi ishlatilgan.
Bo'lim mudiri Kavkaz Albaniyasining ma'muriy bo'linishi haqida ham ma'lumot berdi. Uning bildirishicha, Albaniya hududi ma'muriy jihatdan turli viloyatlarga bo'lingan va bu viloyatlar asosan Kur daryosining o'ng va chap qirg'oqlarida joylashgan. R.Agayev o'z nutqida Kavkaz Albaniyasining alohida viloyatlari, ularning tarixi va manbalardagi aks etishi haqida ham batafsil gapirdi.
Nicat Rustam
