Arxiv
26 Dekabr 2019, 10:15 | MÜSAHİBƏ
“Çində 5-6 yaşlı uyğur türkləri donuz əti yedizdirilərək manqurtlaşdırılır” – Seyit Tümtürk

Şərqi Türküstan Milli Məclisinin sədri Seyit Tümtürk uyğur türklərinin Çin Xalq Respublikası (ÇXR) tərəfindən zorakılıq siyasətinə məruz qalmaları ilə bağlı Modern.az-ın suallarını cavablandırıb.

 

- Seyit bəy, Şərqi Türküstanda məskunlaşan uyğur türkləri davamlı olaraq Çin hökumətinin ağır işgənclərinə məruz qalmaqdadır. Hazırda uyğur türkləri ilə bağlı vəziyyət nə yerdədir?

- Təəssüf ki bu gün Şərqi Türküstanda insanlıq adına yaraşmayan soyqırım dəhşətləri həyata keçirilir. 1949-cu ilə qədər müstəqil olan bir dövlət o vaxtdan bəri işğal tarixini yaşayır. 70 il ərzində uyğurlar özlərini qorumağa çalışdılar. Bu illər ərzində kiçik uğurlar əldə etsələr də, bu toplu halında mümkün olmayıb. Son 3 ildir ki, uyğur türklərinə qarşı baş verənlər bizi çox narahat edir. Çin Xalq Respublikası Şərqi Türküstanda insan haqlarına kölgə salır. İnsanların azadlığını əlindən alıblar.

- Rəsmi Pekin uyğur türklərinin ana dilində təhsil almaları üçün şərait yaratdıqlarını söyləyirlər. Bu nə dərəcədə doğrudur?

- Təbii ki, bu fikirlər kökündən yalandır. Pekin rejimi Sincan bölgəsini əslində “Təhsil-islah mərkəzləri” adı altında "böyük gizli əsir düşərgəsinə" çevirib. Getdikcə orada uyğur dili qadağan olunmağa başlayıb. 5-6 yaşlı yüzlərlə uşaqlarımız ata-analarsız düşərgələrdə və cəza evlərində donuz əti yedizdirilərək manqurtlaşdırılır. Kommunist Partiyasına sadiq kölə öz xalqına vətəninə, ailəsinə düşmən olaraq yetişdirilir. Bu, bizi gözləyən ən böyük təhlükələrdən biridir. Çin dövlətinin məqsədi gələcəkdə övladlarımızın əli ilə bizi vurmaqdır. 2016-cı ildən  bəri Şərqi Türküstan cəhənnəm həyatı yaşayır. Bu gün 5 milyon uyğur türkü düşərgələrdə və cəza evində işgəncələrə məruz qalmaqdadır. Onların ailələrinə, qızlarına, qadınlarına çinli oğlanlar yerləşdirilərək zorla evləndirmə aparılır. Buna qarşı çıxan qızlarımıza vətən xaini, radikal islamçı damğası vurulur və ağır cəzalara məruz qalırlar.

- Nəyə görə müasir zamanda baş verənlər beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətindən kənarda qalır? İşğəncələrə qarşı dünya birliyi nədən susur?

- Bu barədə məlumatlar gedir. 2018-ci ildə Çin dövlətindən uyğur türklərinin azad edilməsi tələb edilsə də, “düşərgə yoxdur”, “cəza yoxdur”, “cəza evi yoxdur” deyərək cavab veriblər. Amma bu görüntülər beynəlxalq media vasitəsilə üzə çıxarılıb. Halbuki o düşərgələrdə nələrin baş verdiyini biz çox yaxşı bilirik. Gecə yarısı insanlar işgəncə ilə öldürülür.

İki həftə bundan qabaq Çin müxalifətinin 400 səfərlik raporu “Nyu-York Tayms”, “Vaşinqton Post” qəzetlərində “uyğurlara mərhəmət göstərin, onları əzməyin” kimi yazılar görürük. Bu cür yazıların işıqlandırılması “cəza yoxdur”, “düşərgə yoxdur”, “cəza evi yoxdur” deyənlərə bir növ cavabdır. Onların yalanları üzə çıxır. Təəssüf ki, bu gün dünyanıən gözünün içinə baxılaraq insanlıq əzilir. Şərqi Türküstan sinifdə qalmış vəziyyətdədir. Onunla bağlı heç nə yoxdur.

- Bildiyiniz kimi, türk dövlətləri içərisində iqtisadi, siyasi gücünə görə Türkiyə dövləti seçilir. Bu məsələdə Türkiyə dövləti necə addım atır?

- Zaman-zaman Türkiyədə Çinə qarşı etirazlar həyata keçirilib. Bu da Çini  susduracaq, dayandıracaq gücdə deyil. Hər hansı bir irəliləyiş yoxdur. Sözlə edilən etirazların Çinə heç bir faydası yoxdur. Çin dövləti mənfur əməllərindən əl çəkmir. Türk dünyasının və insanlığın susqunluğu, soyqırım siyasətinin davam etdirilməsinə yol açır.  Türkiyə Çinlə təkbaşına mübarizə aparacaq potensiala, hərbi iqtisadi gücə sahib deyil. Ümid edirik ki, Türk dünyasının bir araya gələrək haqqın yanında olması, insanlığa sahib çıxmaları Çinin bu soyqırım siyasətini həyata keçirtməsinə əngəl olacaq.

- Türk dünyasından söz düşmüşkən, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Özbəkistan kimi ölkələr uyğur türklərinə qarşı niyə birlik nümayiş etdirmir?

-2001-ci ildə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı yaradılıb. Şanxayda 6 ölkənin (Rusiya, Çin, Qazaxıstan, Özbəkistan, Tacikistan və Qırğızıstan) prezidentləri bir araya gəlib. Təəssüf ki, türk dövlətlərinin bu cür təşkilatda birləşməsi uyğur türklərinə qarşı işgəncləri aradan qaldırmayıb. Əksinə soyqırım siyasəti davam edir.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Fişəng fabrikindəki partlayışda ölü sayı artdı - VİDEO 4 İyul 2020, 00:53 Böyük Britaniyada koronavurudan 137 nəfər öldü 4 İyul 2020, 00:41 “İki gün ev şəraitində müalicə alıb, qızdırması düşmüşdü” - Etibar Babayevin xanımı 4 İyul 2020, 00:29 16 şəhər və rayonda iki günlük ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır 4 İyul 2020, 00:16 Bakı metrosu bu gündən iyulun 20-dək İŞLƏMƏYƏCƏK 4 İyul 2020, 00:04 DOST mərkəzləri xüsusi karantin günlərində də fəaliyyət göstərəcək 3 İyul 2020, 23:56 Bərdədə 7 yaşlı uşaq bacısını öldürdü 3 İyul 2020, 23:43 Prezident yazıçı-dramaturq, şair Əmir Pəhləvana ev bağışladı 3 İyul 2020, 23:31 Bərdədə yol kənarında meyvə-tərəvəz satan şəxsi avtomobil vurdu 3 İyul 2020, 23:21 Daha həkim koronavirusdan öldü 3 İyul 2020, 23:06 Xəlifəlik qurmaq istəyənlər yaxalandı 3 İyul 2020, 22:53 “Fəxri ad davası aparan elə adamlar var ki, jurnalistikanın baş hərfindən xəbəri yoxdur” - Baş redaktor 3 İyul 2020, 22:46 Rusiya ölkəyə miqrantların axınında maraqlıdır 3 İyul 2020, 22:33 Azərbaycan vətəndaşı Gürcüstanda qətl törədib 3 İyul 2020, 22:19 Minsk qrupu xalqları müharibəyə hazırlayır 3 İyul 2020, 22:07 Türkiyədə 178 278  nəfər koronavirusdan sağalıb 3 İyul 2020, 21:54 Saatlı sakini intihar edib 3 İyul 2020, 21:37 Milyonlarla vəsait əldə edən şirkətlərin BENEFİSİAR SAHİBİ 3 İyul 2020, 21:23 Birinci xanım koronavirusdan sağaldı 3 İyul 2020, 21:09 Hindistanda yerli koronavirus vaksininin sınaqları başlayır 3 İyul 2020, 20:49 Yaponiyada koronavirusa yoluxanların sayı 20 mini ötdü 3 İyul 2020, 20:33 Xarici işlər naziri koronavirusa YOLUXDU 3 İyul 2020, 20:16 Mehriban Əliyeva şəhid ailəsinin mənzil problemini həll etdi - FOTOLAR 3 İyul 2020, 20:00 “Şərəfi olan adam vəzifədən asılı olmayaraq şərəfsizlik eləmir” - MÜSAHİBƏ 3 İyul 2020, 19:40 Vətəndaşların nəzərinə - “ASAN xidmət” və  “ASAN Kommunal” 4 gün işləməyəcək 3 İyul 2020, 19:32 Yeni tədris ili avqustun 31-dən başlayacaq - Türkiyədə 3 İyul 2020, 19:24 Saatlının su problemi nəzarətə götürüldü 3 İyul 2020, 19:17 “Qanun dəyişməyincə, kamera vasitəsilə cərimə yazılmayacaq” - Rəsmi 3 İyul 2020, 19:10 Apteklərdə dərman çatışmazlığı var? - Prezidentin köməkçisindən cavab 3 İyul 2020, 19:01 Baş redaktor koronavirusdan sağaldı 3 İyul 2020, 18:58 Krediti olanlara güzəşt ediləcək? - AÇIQLAMA 3 İyul 2020, 18:55 Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin vəzifəsi artırıldı 3 İyul 2020, 18:50 TƏBİB sədri özəl xəstəxanalardan narazıdır - məlumatlar bizə gec daxil olur 3 İyul 2020, 18:45 Şeyx din xadimlərini topladı - FOTO 3 İyul 2020, 18:42 Şahmar Mövsümov:Testin özünün etibarlılığı 70 faizdir 3 İyul 2020, 18:36