Arxiv
27 Yanvar 2020, 09:27 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara sözü” Modern.az-da - Yeddinci söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara Söz”ü təqdim edir.

 

YEDDİNCİ SÖZ

 

Bir uşaq dünyaya gələndən sonra, valideynin iki əsas qayğısı olur: birincisi onu yedirib-içirib, yatırmaq. Bu yaşamağa can atan vücud üçün çox əsas şərtdir, əgər bəslənməkdə hər hansı bir kəsir olarsa, o bədəndəki ruh da normal inkişaf etməyəcək. Bu qayğı qədərincə olursa  uşaq böyüyüb, qüvvətlənir. İkinci şərt isə körpənin biliklərə can atmasıdır.  Körpə hər zaman parıldayan əşyalara həvəsli olur, onları əlinə alıb, ağzına aparır, dadına baxır, balaca əlləri ilə üzünə yapışdırır. Tütək-zurna səsi eşidəndə diksinir,  böyüklərin səsinə , gülüşünə , bağırtısına dodaq büzür, ağlayır, həyətdə it hürəndə, mal-heyvan mələyəndə, əvvəlcə gülsə də,  ağlasa da, sonra  “o nədir?”, “bu nədir”, “ o niyə belə etdi?” kimi sualları ilə  gördüyü, eşitdiyi hər şey haqqında bilgi toplamaq istəyir. Bu istəklər uşağın canından gəlir: məqsədi də, bilmək, görmək öyrənməkdir.

 

İnsan doğulduğu gündən dünyanın görünən və görünməyən tərəflərinin sirrinə vaqif olmaq istəyir. Gördüklərinin sirrini öyrənməyə can atmayan insan kamil insan ola bilməz. Cahil insanın  qəlbi heyvandan fərqlənməz. Dünyanın əzəlindən Allah  insanı heyvandan ruh ilə ayırdı.  Lakin biz  yetkinləşdikcə, yaşlaşdıqca, artıq uşaq ikən verdiyimiz   “bu nədir”, “o nədir” sualları unudur, əlimizdəki əşyaları ağzımıza aparıb, üzümüzə sürtmürük. Əfsuslar olsun ki, böyüyüb özümüzü ağıllı sanandan sonra, heç elmin yolunda irəliləyənlərin də dalısıyca getmirik.

 

Biz gərək ki, hər gün ruhumuzu təzələmək üçün maraq dünyamızı genişləndirək,   elmimizi, biliklərimizi artıraq. Biz hər gün anlamalıyıq ki, ruhun  rahatlığı can rahatlığından daha gözəldir. Can ruha baş əylməlidir.

 

Biz isə belə etmirik. Biz qara qarğalar kimi qarıldadıq və cinli arvadlar kimi qışqırdıq, aulun (kəndin) içindəki peyinlikdən kənara çıxa bilmədik. Sən demə ancaq uşaq olanda canımızın dəyərini bildik nəsə öyrəndik. Yaşlandıqca  və bərkidikcə ruhumuzu bədənimizə təslim etdik, heç nəyə könül xoşluğu ilə baxmadıq, gözümüzü gözəlliklərə kor etdik, ruhumuzu aldatdıq.  Ancaq gözlə gördüyümüzün  batininə varmadıq, daxili gözəlliklərin sirrindən xəbərimiz olmadı. Böyük məsləhətini qulaqardına vurub, “öz bildiyim özümə bəsdir” dedik. “Sən öz bildiyini elə, mən öz ağlımla yaşayacam”, “Sənin ağlınla varlı olunca, öz ağlımla kasıb olaram”- deyib hamıdan geri qaldıq.  Nə yazıq ki, o verilən öyüdlərin mənasını anlamadıq.


Ürəkdə atəş, könüldə inam qalmayıb. Anacaq gözümüzlə görüb,  gördüyümüzün mənasının dərinliyinə varmırıqsa, o zaman heyvandan fərqimiz nədir?  Uşaq vaxtı daha ağıllı idik.  Biz bilsək də, bilməsək də, biləcək deyən adamların övladıyıq. Ona görə  indi heyvandan da pisik. Heyvan heyvandır, məqsədsiz yaşayır.

 

Nadanlığımızdandır ki, bizə verilən öyüdlərin dəyərini anlamayıb, boş-boşuna mübahisə edir, səhv bildiyimizi dədəmizə də vermirik.

1891-ci il.

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Belçika ölkəyə giriş-çıxış məhdudiyyətlərini uzatdı 6 mart 2021, 00:55 Rusiya ABŞ-ın sanksiyalarına cavab verəcək 6 mart 2021, 00:39 Tokio Olimpia Oyunları yenidən təxirə salınmayacaq 6 mart 2021, 00:24 Rəsulzadənin anım günüdür 6 mart 2021, 00:11 Ölkədə ictimai nəqliyyat üç gün işləməyəcək 6 mart 2021, 00:00 Türkiyədə koronavirusla bağlı son vəziyyət 5 mart 2021, 23:56 Somalidə güclü partlayış - 20 ölü, 30-dan çox yaralı var 5 mart 2021, 23:46 Naftalanda gənc qadın dəm qazından zəhərləndi 5 mart 2021, 23:38 Gəncədə ağır yol qəzası - VİDEO 5 mart 2021, 23:25 Bakı, Sumqayıt və Abşeronda mart ayının pensiyaları köçürüldü  5 mart 2021, 23:16 Ukrayna və Gürcüstan NATO-ya üzv olacaq 5 mart 2021, 23:08 “Biz təkcə yeddi rayonu azad etməmişik” - İlham Əliyev 5 mart 2021, 23:00 “Muğan Bank”da yanğın - FOTO 5 mart 2021, 22:51 Dünyada qum qıtlığı gözlənilir 5 mart 2021, 22:38 Pakistan Hava Yolları Bakıya birbaşa uçuşlara başlıyır 5 mart 2021, 22:25 YAP Veteranlar Şurasının tam tərkibi məlum oldu - SİYAHI 5 mart 2021, 22:11 Qarabağa qaytarılacaq ilk köçkünlər onlar olacaq - Prezident AÇIQLADI 5 mart 2021, 21:59 BP şirkətində yeni təyinat 5 mart 2021, 21:48 Mübariz Mənsimovun azadlıqdan ilk videosu 5 mart 2021, 21:34 Prezident Tofiq Nağıyevi təltif etdi 5 mart 2021, 21:21 İlham Əliyev: Bir neçə partiyanın YAP-a birləşməsi partiyamızı gücləndirəcək - TAM MƏTN 5 mart 2021, 21:10 “Real Madrid” Ronaldoya qanunsuz ödəniş edib 5 mart 2021, 20:59 XİN məlumat yaydı 5 mart 2021, 20:48 İlham Əliyev YAP-ın yeni proqramının hazırlanması barədə tapşırıq verdi 5 mart 2021, 20:41 Mingəçevirdə məktəbli oğlan itkin düşdü - FOTO 5 mart 2021, 20:30 Ceyhun Bayramov Zoltan Hernyeşlə görüşdü - FOTO 5 mart 2021, 20:17 Zirehli maşınlar təlimə çıxarıldı - VİDEO 5 mart 2021, 20:04 Türkiyə və Yunanıstan hərbçiləri danışıqlar apardı 5 mart 2021, 19:55 Ermənistan ordusunun Baş Qərargahından növbəti AÇIQLAMA 5 mart 2021, 19:43 Gəncədə miktoavtobus aşıb, yaralılar var 5 mart 2021, 19:35 TamKart sahibləri ƏDV faizlərini 30 gün gözləmir 5 mart 2021, 19:24 Neft qiymətləri 70 dolları keçə bilər 5 mart 2021, 19:17 Bakının bu küçə və prospektlərində tıxac var - SİYAHI 5 mart 2021, 19:05 Ərdoğan Merkellə videoformatda görüş 5 mart 2021, 18:55 Ötən ay 70 diplomun tanınmasından imtina edilib 5 mart 2021, 18:47