Arxiv
4 Sentyabr 2014, 15:30 | MƏDƏNİYYƏT
Arıların kütləvi məhvi dünyanın sonu deməkdir - MARAQLI


Bu günün insanlarının  arıları yalnız bal istehsalçısı kimi dəyərləndirmələri təbii ki, onların funksiyasını kiçiltməkdən başqa bir şey deyil. Arının bioloji funksiyası bəlkə də bəşəriyyəti öz qanadları altında qoruyub saxlamasıdır. Bəs bu ağır funksiya hansı mexanizmlə həyata keçirilir? Müqəddəs Quranın bal arısı mənasını verən “Ən-Nəhl” surəsində göstərilən konkret faktlar arının insan cəmiyyəti üçün nə dərəcədə faydalı olmasına bir sübutdur. Ancaq bu haqda bir az sonra.
Gəlin

Arıların Eynşteyn dəyərləndirilməsi

mexanizmindən danışaq. Nisbilik nəzəriyyəsinin banisi olan yəhudi əsilli Albert Eynşteyn həm də arılarla bağlı apardığı dərin araşdırmaları ilə də seçilirdi. Amma bu araşdırmalar elmi müstəvidə deyil, sadəcə  bir hobbi xarakteri daşıyırdı. Hobbi olmasına baxmayaraq, alim uzun müddətli araşdırmalarından sonra belə bir yetkin qənaətə gəldi: arılar olmasa, insanlar da olmaz! Sonra isə arqumentini nisbətən açaraq arıların vacibliyini bir daha göz önünə gətirdi: “Əgər arılar kütləvi şəkildə Yer üzündən itərsə, ondan sonra insanlar cəmi 4 il yaşaya bilər. Çünki arıların məhvi tozlanmanın, bitki və insan nəslinin artmasının sonu deməkdir”.
 
Arılar 130 min növ bitkidə tozlanma prosesini yaradaraq, Yer kürəsində bəsit desək, həyatın varlığını təmin etmiş olurlar. Çünki həmin 130 min bitki bütün Yer kürəsinin oksigen tələbatını ödəməklə yanaşı, ekoloji tarazlığın bərpasını da təmin edir. Tozlanma prosesinin ildən-ilə yavaşlaması isə sosial terminologiyada ekoloji böhran adlanan, əslində isə ekoloji natarazlığı əmələ gətirir, kütləvi istiləşmə və havada maqnit induksiyasının artmasına gətirib çıxarır.

“Missioner” arılar

Özündə xüsusi və hər bir incəliyinə qədər peşəkarlıq meyarlarına cavab verən “laboratoriya”ya sahib olan arı gündəlik uçuşu zamanı iki önəmli işi görür. Hər gün də olmasa, ara-sıra qarşılaşdığımız çiçəyə qonan arı səhnəsi əslində bəşəriyyət üçün o anda oksigen balansını qorumaqla yanaşı, öz “fabrik”inin məhsulu olan balı da hazırlayır.
Hər bir bal arısı dayanmadan gün ərzində 20 min çiçəyə qonur. Bir arı isə orta hesabla həyatı boyu 2 milyon kvadrat kilometr qət edir. Arı bir çiçəyə qonduqda yapışqan, sıx tükləri çiçək tozuna bulaşır. Sonra həmin bitkinin başqa fərdinə qonaraq çiçək tozlarını ona bulaşdırır. Bu vəzifənin icrasında isə maraqlı bir səhnə meydana gəlir. Bal arısı qızılgülə qonsa, ətrafdakı qızılgül çiçəkləri bitənə qədər başqa növə qonmur. Bunun səbəbi isə budur: əgər fərqli çiçəklərə qonsaydı, çiçək tozları fərqli gül növlərinə daşınacağına görə döllənmə meydana gəlməz və çiçəklərin nəsli kəsilərdi. Çiçək nəslinin var olması sırf estetik anlamda qavranmamalıdır. Arılar onlarda instinkt kimi formalaşan tanıma qabiliyyəti sayəsində çiçək növlərini bir-birindən ayırd edə  bilir. Bu ayırdetmə bacarığı çiçək tozlanmasını pozmamaqla yanaşı, balın tərkibinin də stabil qalmasını təmin edir. Bəşəriyyətin mövcudluğu müddətində əsrlərdir ki, öz mənəvi-elmi aktuallığını itirməyən Quranda da tozlanma, bal, ekoloji tarazlığın səbəbkarları olan arıların xüsusi missiyanı yerinə yetirmələri qeyd olunur.

“Ən-Nəhl” surəsi

“Rəbbin bal arısına belə vəhy etdi: “Dağlarda, ağaclarda və (insanların) qurduğu yerlərdə özünə yuva tik. Sonra bütün meyvələrdən ye və Rəbbinin sənə göstərdiyi yolla rahat get! (O arıların) qarınlarında insanlar üçün şəfa olan müxtəlif rəngli bal çıxar. Şübhəsiz ki, bunda da düşünüb dərk edənlər üçün bir ibrət vardır!”.
Qurani-Kərimin “Ən-Nəhl” surəsi bal arılarının Allah tərəfindən hesablanmış missionerlik funksiyasını çox gözəl şəkildə həyata keçirir. Təkcə bunu demək kifayətdir ki, dünyada balın azalması belə, bir-çox fiziki problemlərə gətirib çıxara bilər. Təsadüfi deyil ki, nanotexnologiyaların xüsusilə də tibb sahəsində surətlə inkişaf etməsinə baxmayaraq, bal ilə müalicə üsulu günü-gündən öz aktuallığını artırır. Apiterapiya adlanan bu üsul təkcə bal deyil, həmçinin arı südü, arı qonmasından sonra yaranan çiçək tozu və arı zəhəri vasitəsilə həyata keçirilən terapik metoddur.  
Dərmanların müalicə edə bilmədiyini arı ilə müalicə etmək olur. Arı ilə qabırğalararası nevralgiyada, üçlü sinir nevralgiyasında, fəqərə sütununun osteoxandrozunda, ürək-damar xəstəliklərində, andrologiyada, urologiyada, ginekologiyada, pulmanologiyada, burun-boğaz xəstəliklərində, oynaq hərəkat aparatı xəstəliklərinin müalicəsində, dermotologiyada, ankologiyada, virus hipatitlərində effektiv müalicə vasitəsi kimi istifadə olunur. Hələ eramızdan əvvəl IV əsrdə Makedoniyalı İsgəndər Hindistanda vəfat etdiyi zaman onun meyitini Yunanıstanadək uzaq yolda xarab olma və iylənməkdən qorumaq üçün, bir müdrikin məsləhəti ilə təmiz balın içində aparıblar. Nəticədə meyit öz təzəliyini qətiyyən itirməyib. 



Arı ilə digər müalicə üsulu

Arı ilə müalicə üsulunu ən çox tətbiq edən həkim Seyfəddin Əsəd arı balı ilə müalicə ilə yanaşı, arı sancmasının da çox vacib terapik metod olduğunu qeyd edir:

“Arı ilə müalicənin ən güclü növü arı sancması ilə aparılır. Çünki arı zəhəri xüsusilə qiymətli və əvəzedilməz dərmandır. Hətta xeyli sayda iynənin verdiyi xeyirdən arı sancması daha üstündür. Misal üçün, beli, ayağı tutulmuş, ürəyində güclü ağrı ilə gələn xəstənin təkcə bir arı sancması bizdə pristupu dayanıb, ağrı kəsib. Təmiz balla hazırlanan dərmanlarla müalicə metodu da mövcuddur. Xüsusi hazırlanmış bu məlhəmlərə mədə, onikibarmaq bağarsaq  yarasını, qastriti, kaliti, eroziyaları yüz faiz müalicə etmək olur. Bədənin gücü bərpa olunur. Arı məhsullarından hazırlanan iynə və mazların çox güclü ağrı kəsici effekti var. Sevindirici haldır ki, arı ilə müalicə üsulunu başa düşən, qiymətləndirən adamlar günbəgün artır. “

Arıların məhvi bəşəriyyətə hansı “hədiyyə”ni verəcək

Artıq dünyanın bir çox universitetlərində və elmi tədqiqat müəssisələrində  arıların kütləvi yoxa çıxması qlobal problem müstəvisində araşdırılır. Türkiyənin də bir çox universitetləri Albert Eynşteynin qoyduğu yolla getməklə arıların qorunması və artırılmasına çalışır. İngiltərə Arıçılar Birliyi hər il arıların yoxa çıxmasının fəsadlarını özündə əks etdirən hesabatla çıxış edir. Son hesabatda arıların məhvinin ekoloji böhranla yanaşı, ərzaq qıtlığına da gətirib çıxacağı vurğulanır. Artıq Braziliya, Kanada, Hindistan, Çin, İngiltərə kimi böyük ölkələr arı qıtlığının fəsadlarını yaşamaqdadırlar. Azərbaycanda da dağ və dağətəyi rayonlarda ildən-ilə bal ehtiyatının azalması arıların kütləvi şəkildə azalmasına səbəb olur.

Azalan tək bal olsa idi nə var idi ki?!

Elmin Nuri 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bakıda quzuya uşaq bezi taxıb gəzdirdilər, polis saxladı - VİDEO 3 mart 2021, 01:00 Göyçayda ağır yol qəzası - 5 nəfər xəsarət aldı - FOTO 3 mart 2021, 00:49 Papa İraqa gedir 3 mart 2021, 00:38 Bakıda küçəyə atılmış uşaq tapıldı 3 mart 2021, 00:25 Azərbaycanda ən çox bu smartfonlar işlədilir 3 mart 2021, 00:11 “Türkiyə və Fransa terrorla mübarizədə birgə addımlar ata bilər” - Ərdoğan 2 mart 2021, 23:57 İtaliya Parlamenti Azərbaycanın minalanmış ərazilərinin xəritələrinin verilməsini tələb etdi 2 mart 2021, 23:43 Formula 1 Azərbaycan Qran Prisinin media akkreditasiya qeydiyyatı başlandı 2 mart 2021, 23:30 Qarabağ ermənisinin pasportunda doğum yeri Azərbaycan yazıldı - FOTO 2 mart 2021, 23:16 Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinə daha bir xidməti maşın verildi 2 mart 2021, 23:07 “Barselona”nın keçmiş prezidenti sərbəst buraxıldı 2 mart 2021, 22:52 İlham Əliyev ailəsi ilə tonqal başında - FOTO 2 mart 2021, 22:38 Türkiyədə gündəlik yoluxma sayı artır 2 mart 2021, 22:24 Ronaldodan dəhşətli statistika 2 mart 2021, 22:10 Ermənilər Qarabağa qayıtmaq istəmirlər - ARAŞDIRMA 2 mart 2021, 21:57 Göyçayda ata və oğul yol qəzasında xəsarət aldı - FOTO 2 mart 2021, 21:44 Bakıda yaşayış binasında yanğın 2 mart 2021, 21:30 Sumqayıtda mənzildə partlayış oldu 2 mart 2021, 21:21 Boliviyada avtobus dərəyə aşdı - çox sayda ölən var - FOTO 2 mart 2021, 21:10 Azərbaycanın peyvəndlə təmin olunmasına dair verilən vədə əməl edilməyib - Agentlik 2 mart 2021, 20:58 Ay çəkilməsi Venesiyada vəziyyəti çətinləşdirdi - FOTO 2 mart 2021, 20:44 “Qarabağ” darmadağınla zirvəyə yüksəldi 2 mart 2021, 20:33 Komitə sədri Vətən Müharibəsi Qəhrəmanının atası ilə görüşdü - FOTO 2 mart 2021, 20:24 Ahıl qadının təqaüdünü oğurlayan yeznə və qaynı tutuldu - FOTO 2 mart 2021, 20:15 Azad edilən ərazilərin torpaq sahələrinin inventarlaşdırılması yekunlaşdı 2 mart 2021, 20:03 Nyu-Yorkdakı Sultan Eyyub məscidində Xocalı soyqırımı qurbanları yad edilib 2 mart 2021, 19:52 ABŞ Navalnıya görə Rusiyaya sanksiya tətbiq etdi 2 mart 2021, 19:45 Almaniya və Niderlanddakı diaspor təşkilatları Xocalı soyqırımı ilə bağlı videokonfrans təşkil etdi 2 mart 2021, 19:38 “Eurovision-2021” məhdud səviyyədə keçiriləcək 2 mart 2021, 19:30 İordaniyadakı Azərbaycan diasporu Xocalı soyqırımı qurbanlarını yad edib 2 mart 2021, 19:22 “Aqrar Tədarük və Təchizat” ASC təlimlərə başlayıb - FOTOLAR 2 mart 2021, 19:15 Azercell müştəri təcrübəsinin idarə edilməsinə görə yeni mükafat qazanıb 2 mart 2021, 19:08 Bəzi marşrut xətlərinin hərəkət sxemi dəyişdirildi 2 mart 2021, 19:00 Bakının bu ərazilərində tıxac var - SİYAHI 2 mart 2021, 18:52 Vətən müharibəsi qəhrəmanına təqaüd kartı verildi - FOTOLAR 2 mart 2021, 18:45