Müasir dünyada sosial media platformaları yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də kütləvi etirazların və siyasi transformasiyaların əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilir. Bunun ən son və ən diqqətçəkən nümunəsi Hindistanda baş qaldıran və qısa müddətdə rəqəmsal hərəkatdan real siyasi gücə çevrilən “Tarakan Xalqının Partiyası”dır (TXP). Ali Məhkəmə sədrinin gəncləri "tarakan" adlandırması ilə alovlanan bu hərəkat, əslində illərdir toplanan sosial-iqtisadi narazılığın, gənclərin tapdanan qürurunun və sistemə qarşı duyulan məyusluğun partlayış nöqtəsidir. Abhijeet Dipkenin rəhbərliyi ilə başlayan bu dalğa, Hindistan gəncliyinin təhqirləri necə intellektual və dinc bir müqavimət simvoluna çevirə bildiyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.
TXP-nin cəmi bir neçə gün ərzində Instagram platformasında 22,7 milyon izləyici toplaması, hakim Bharatiya Janata Partiyasının (BJP) çoxmilyonluq media resurslarını geridə qoyması təsadüfi deyil. Bu, rəqəmsal dövrün gənclərinin status-kvoya verdiyi ən böyük cavabdır. Hökumətin hərəkatı yatırtmaq, "X" (Twitter) hesabını bloklamaq cəhdləri və ənənəvi "Pakistanla əlaqə" ittihamları bu dəfə işə yaramadı. Çünki gənclər artıq klassik siyasi manipulyasiyaların fərqindədirlər. Abhijeet Dipke rəqəmsal savadlılığı və satiranı elə bir silaha çevirdi ki, gənclər özlərini bu hərəkatın bir hissəsi kimi hiss etməyə başladılar. İyunun 6-da Nyu-Dehlidə keçirilən dinc nümayiş göstərdi ki, TXP sadəcə "klaviatura arxası" etiraz deyil, real meydanlarda da milyonları birləşdirə bilən mütəşəkkil və sivil bir gücdür.
Hərəkatın təhsil sahəsindəki tələbləri Hindistanın gələcəyini xilas etmək naminə atılmış vacib addımlardır. NEET imtahanındakı dəhşətli rəqabət — 100 min yer üçün 2,2 milyondan çox namizədin yarışması və ali təhsilli gənclər arasında işsizliyin 26%-ə çatması mövcud sistemin iflas etdiyinin göstəricisidir. Təhsil nazirinin istefası üçün toplanan 800 min imza gənclərin artıq keyfiyyətsiz idarəetməyə və fürsət bərabərsizliyinə dözmək istəmədiyini sübut edir. TXP gənclərə sadəcə iş vədi vermir, o, dövlət qulluğuna qəbul proseslərində (məsələn, Staff Selection Commission) şəffaflıq tələb edərək, ölkədə meritokratiyanın (layiqlilərin hakimiyyəti) bərqərar olması üçün mübarizə aparır. Bu mübarizə Hindistanın intellektual potensialının ölkədən qaçmasının ("beyin axını") qarşısını ala biləcək yeganə çıxış yoludur.
TXP-nin tələbləri təkcə gənclərin sosial rifahı ilə məhdudlaşmır; hərəkat həm də ölkədəki demokratik təsisatların qorunması missiyasını öz üzərinə götürüb. Respublika Prezidentinin keçmiş hakimləri parlamentin yuxarı palatasına təyin etməsinə qarşı çıxmaq hüququn müstəqilliyini təmin etmək üçün mühüm şərtdir. Bu, məhkəmə hakimiyyətinin siyasiləşməsinin qarşısını alan və hakimiyyət bölgüsü prinsipini canlandıran bir tələbdir. Eyni zamanda, Qərbi Benqal ştatında 9 milyon seçicinin siyahıdan silinməsi kimi böyük seçki manipulyasiyalarına qarşı TXP-nin səbirlə və qətiyyətlə mübarizə aparması hərəkatın dövlətçilik şüurunun nə qədər yüksək olduğunu göstərir.
Nəticə etibarilə, "Tarakan Xalqının Partiyası" Hindistanın siyasi tarixində yeni bir səhifə açır. Sistemi korrupsiya və qərəzdən təmizləmək, gənclərə layiqli gələcək bəxş etmək istəyən bu hərəkat, təhqir olunan bir nəslin öz haqları uğrunda necə ayağa qalxa biləcəyinin parlaq bir nümunəsidir.
