Arxiv
20 İyun 2021, 10:48 | ANALİTİKA
İranda yeni prezident - Rəisinin Azərbaycana münasibəti necə olacaq? - TƏHLİL

İranda İbrahim Rəisi - mühafizəkarlar qalib gəldi. Bu hakimiyyət dəyişikliyini geosiyasi proseslər fonunda da dəyərləndirmək olar.


ABŞ-da Obamanın – demokratların gəlişindən sonra İranın nüvə proqramı ilə bağlı yumşalmalar Tehranda islahatçıların önünü açdı. Bu, İranda sanksiya altında yaşamaq istəməyən xalqın etirazını yatırmaq, sanksiya altındakı iqtisadiyyatı dirçəltmək məqsədi də daşıyırdı.


İslahatçılar təkcə hakimiyyəti yox, Üləmalar Məclisini və dini lider postunu da istəyirdi. Rza Zərrab məsələsinin hədəflərindən biri də Obama hakimiyyəti ilə islahatçıların mühafizəkarlara qarşı hücum idi.


Trampın – respublikaçıların gəlişi islahatçıların əlini zəiflətdi.


2017-ci ilin 8 yanvarında – Trampın andiçməsinə az qalmış islahatçıların dini cameədə əsas dayağı və ali dini lider postuna namizədi olan Rəfsəncani xəstəxada öldü. İyun ayında Xomeyni türbəsi, metronun “Xomeyni” stansiyası və parlament binasında terror aktları törədildi.


Bu iki hadisə islahatçıların “açılım” siyasəti üçün sonuncu zərbələr idi. Və o vaxtdan bəlli idi ki, islahatçılar növbəti dönəmdə hakimiyyətdə olmayacaq. Mühafizəkarlar Qasım Süleymaninin öldürülməsindən xalq arasında mövqelərini gücləndirmək üçün maksimum istifadə etdi.


ABŞ-da demokratların gəlişi və nüvə danışıqlarının rəfdən endirilməsi əslində islahatçılar üçün yeni fürsətlər yaratmışdı, lakin bu dəfə geosiyasi vəziyyət dəyişib və İran Çin-Britaniya xəttindən - “bir kəmər, bir yol” layihəsindən yana seçimini edib. Bu, İran üçün nüvə proqramı məsələsinin də əvvəlki qədər problem yaratmayacağına imkan verir.


Mühafizəkarların gəlişi Azərbaycana nə vəd edir?


İranın Azərbaycana qarşı klassik təzyiq siyasəti dəyişməyəcək, xüsusilə İsrail şirkətlərinin azad olunmuş ərazilərin bərpasında iştirakını Tehran özünün milli təhlükəsizliyinə qarşı “təhdid” hesab edir. Digər tərəfdən, İranın regiona ixrac etdiyi dini idealogiya artacaq. Azərbaycan cənubdan gələn dini idealogiya ixracının qarşısını məhz islahatçıların dövründə ciddi ölçüdə kəsə bilmişdi.


Lakin indi Azərbaycanın əlini gücləndirən iki məqam var:


Birincisi, ərazilərin işğaldan azad edilməsi və Cənubi Zəngəzur dəhlizinin gündəmə gəlməsindən sonra İranın Cənubi Qafqaza əsas giriş qapısı Azərbaycandır və bu, Tehranı Bakı ilə münasibətlərdə ehtiyatlı olmağa sövq edə bilər.


İkincisi, “bir kəmər, bir yol” layihəsində Orta dəhlizin aktuallığı və digər quru dəhlizlərinin, eləcə də İranın üzərində yerləşdiyi Cənub dəhlizinin Azərbaycan üzərində hab formasında birləşdirilməsi qərarının olmasıdır. Bu, İranı bölgədə “altılıq platforması”nda yer almağa sövq edə bilər.


Asif Nərimanlı

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Türkiyə sahillərində zəlzələ olub 4 Avqust 2021, 00:44 Çavuşoğlu: "Azərbaycan ehtiyacımız olan həm qrup, həm də texnika göndərdi" 4 Avqust 2021, 00:38 Müdafiə nazirinin evinə hücum: 6 nəfər yaralandı 4 Avqust 2021, 00:15 Fars körfəzində insident: tanker ələ keçirildi 3 Avqust 2021, 23:54 Rusiyalı sərhədçilər Zəngəzura yerləşdirilib 3 Avqust 2021, 23:40 “Neftçi” Avroliqada ilk matçını qazana bilmədi 3 Avqust 2021, 23:06 FHN-in qrupu Denizlidə yanğınları söndürür 3 Avqust 2021, 22:41 Nazirlik rəsmisi yanğınla bağlı çağırış etdi 3 Avqust 2021, 22:15 Pentaqonda atışma: 1 nəfər öldü 3 Avqust 2021, 22:03 Gəncədə avtomobil yolun kənarında dayanan piyadaları vurdu 3 Avqust 2021, 21:42 Diaspor nümayəndələri qaziləri ziyarət edib - FOTO 3 Avqust 2021, 21:25 Ən populyar smartfon istehsalçıları məlum oldu 3 Avqust 2021, 21:01 FHN-nin qüvvələri Türkiyədə yanğınlarla mübarizə aparır - FOTOLAR 3 Avqust 2021, 20:37 Peyvənd olunanların sayı açıqlandı 3 Avqust 2021, 20:28 Azərbaycanda sutkalıq yoluxma minə YAXINLAŞIR 3 Avqust 2021, 20:19 Daha 3 hərbçinin qalıqları Ermənistana TƏHVİL VERİLDİ 3 Avqust 2021, 20:15 İranın Ermənistandakı səfiri Kəlbəcərlə sərhədə gəldi 3 Avqust 2021, 19:57 Türkiyədə 8 yanğın ocağı qalıb 3 Avqust 2021, 19:36 32 naməlum şəhid məzarının açılmasına qərar verildi - RƏSMİ 3 Avqust 2021, 19:11 Eldəniz Səlimov həbs olundu - VİDEO (YENİLƏNİB) 3 Avqust 2021, 19:02 DİN-dən öldürülən qadınla bağlı iddialara cavab 3 Avqust 2021, 18:53 Lənkəranda yanğın - FHN helikopter göndərdi 3 Avqust 2021, 18:42 Dünya azərbaycanlılarının Türkiyəyə həmrəylik nümayişi   3 Avqust 2021, 18:28 Qoşunlarda yay tədris dövrü başladı 3 Avqust 2021, 18:26 FHN-dən hava ilə bağlı əhaliyə müraciət 3 Avqust 2021, 18:11 MAXE olmaq istəyənlər imtahan verir - VİDEO 3 Avqust 2021, 18:00 “Azərbaycan sağ olsun, helikopter göndərdi” - Çavuşoğlu 3 Avqust 2021, 17:56 MOİK təmsilçisi Olimpiya medalı qazandı 3 Avqust 2021, 17:52 Rusiya yeni hipersəsli raket hazırlayır 3 Avqust 2021, 17:46 Vilayət Eyvazov iki polis rəisini işdən çıxardı 3 Avqust 2021, 17:40 Müstəqil Azərbaycan dövləti bu gün ən yüksək zirvədədir 3 Avqust 2021, 17:34 İşgəncələrə məruz qalan qadın qətlə yetirildi 3 Avqust 2021, 17:28 Yardımlıdakı yanğın hələ də davam edir - VİDEO 3 Avqust 2021, 17:22 Ərdoğan İlham Əliyevə təşəkkür etdi    3 Avqust 2021, 17:16 Manatın məzənnəsi sabit qaldı 3 Avqust 2021, 17:10